Het verdriet van Noordwijk

Heel simpel: projectontwikkelaars willen bouwen. Maar voor Ronnie van de Putte gaat dat niet op. Waar de een van ‘eindeloos geduld’ spreekt, heeft de andere het over dreigementen....

Als voorjaarswinden blazen

Bloeien uw tuinen

Als najaarsstormen razen

Schutten uw duinen

Albert Verwey

De golven die stukslaan op het Noordwijkse strand treffen het niet. Hun laatste blikveld ziet er zo uit: links een vuurtoren die zich uitstrekt boven een afbraakplein. Daarna volgt een lint van nieuwbouw: appartementcomplexen, hotels en restaurants. De naar koningin Wilhelmina vernoemde strandboulevard eindigt in het niets, in Noordwijk aangeduid als het Gat van Palace.

Ooit stond hier het gelijknamige hotel dat een weelderig voorbeeld was van ouderwets strandvertier en het pronkstuk van een boulevard vol uitbundigheid. Architecten als Jesse en Berlage hadden hun handtekening in Noordwijk gezet, maar die zijn weggespoeld door nieuwbouwprojecten. Alleen verderop, voorbij Huis ter Duin, waar de boulevard naar koningin Astrid is vernoemd, is nog iets van de oude glorie zichtbaar.

Hotel Palace brandde in 1980 af en werd een bakstenen vlakte waarop sindsdien niets meer wilde bloeien. Het Gat van Palace is eigendom van Ronnie van de Putte, een projectontwikkelaar. Met zijn naam is het verdriet van Noordwijk meteen benoemd. Burgemeester Harry Groen zegt dat hij in zijn arbeidzame leven heel wat projectontwikkelaars heeft ontmoet, maar zelden zo een als hij. ‘Mijn ervaring is dat projectontwikkelaars op een gegeven moment toch willen bouwen, maar meneer Van de Putte heeft een eindeloos geduld.’

Van de Putte is geen onbekende in de vastgoedwereld. ‘De krottenkoning’ is hij genoemd, en ‘Van de Beerputte’, naar aanleiding van een aantal spraakmakende affaires in de jaren zeventig en tachtig. Ron van de Putte (zoon van een marktkoopman) ging failliet, werd door justitie onderzocht, trok op met ‘meesteroplichter’ Heer Olivier en kreeg verdacht makkelijk hypotheken los bij de later omgevallen Tilburgse Hypotheek Bank.

De laatste jaren werd weinig meer van hem vernomen. Behalve dan in Noordwijk, waar hij sluipenderwijs zijn bezit (panden, grond, hotels) heeft uitgebreid – zonder daar overigens veel mee te ondernemen.

Dat laatste is ook de reden dat een van zijn (zaken)vrienden van het eerste uur, de Lisser makelaar en tv-presentator Harry Mens, met hem heeft gebroken. ‘Ik doe niets meer met Ronnie en spreek hem ook niet meer’, zegt Mens, die onder meer betrokken was bij omstreden transacties met bollengrond van Van de Putte in de jaren zeventig. ‘Hij heeft nog nooit iets gebouwd’, zegt Mens. ‘En hij wordt er nog rijk van ook.’

Mocht hij ooit gaat bouwen, dan zal Van de Putte met lelijke hoogbouw op de proppen komen, bezweren zijn tegenstanders. Maar vastgoedman Anthony van den Ingh zegt dat Noordwijk dankzij Van de Putte straks architectuur van ‘Anglo-Normandische’ grandeur krijgt, zoals je die aantreft in de Belgische badplaats Knokke. Van den Ingh is de directeur van Bever Holding, het bedrijf waar Van de Putte al zijn vastgoedplannen heeft ondergebracht.

Vooralsnog bestaat de toekomst van Noordwijk alleen op glanzend papier. Eind 2005 kwam wethouder Piet Barnhoorn met het Beeldkwaliteitplan, een luxe uitgave in ringband waarin een badplaats met, opnieuw, Normandische grandeur in het vooruitzicht werd gesteld. Barnhoorn was vanwege zijn ervaringen in de bouwwereld in 2001 door het CDA naar voren geschoven als wethouder Badplaatsontwikkeling. Barnhoorn wilde het tij keren. ‘Ik dacht: straks is er geen weg terug meer en is Noordwijk overgeleverd aan het patattoerisme.’

Barnhoorn was een paar jaar eerder naar zijn geboorteplaats Noordwijk teruggekeerd en zich een hoedje gesprokken. Van een gezellige badplaats waar de oosterburen gastvrij werden ontvangen, was Noordwijk een fuik geworden voor dagjestoerisme. ‘Op mooie dagen loopt die fuik akelig vol en op andere dagen is die fuik angstaanjagend leeg.’

Barnhoorn had de Amsterdamse architect Sjoerd Soeters geïnstalleerd als supervisor Badplaatsontwikkeling. Die wilde een ‘architectonische stijlomslag’. Sterker: ‘Met consequente aandacht voor de gebouwde omgeving zal Noordwijk aan Zee zijn prominente positie langs de Noordzeekust versterken.’ Maar een jaar na de presentatie van het ambitieuze plan in theater De Muze moest Barnhoorn het veld ruimen. Volgens hemzelf werd het werken hem door ‘Van de Putte en omgeving’ onmogelijk gemaakt. ‘Ik heb me soms echt bedreigd gevoeld, niet fysiek, maar er werd enorme druk op me uitgeoefend.’

Noordwijkse belangenorganisaties keerden zich tegen hem, al dan niet gemobiliseerd door Van de Putte. ‘Ik werd een outcast in de politiek.’ Het CDA ruilde hem na de gemeenteraadsverkiezingen in voor een andere wethouder op een andere post. Over de projectontwikkelaar zegt Barnhoorn: ‘Ronnie van de Putte terroriseert dit dorp al twintig jaar. Tegen dergelijk machtige figuren heb je een kwalitatief goed bestuur nodig.’ Want zonder Van de Putte kan de gemeente niks doen, zegt hij. En met hem komt ook niks tot stand.

Barnhoorn was nog geen twee weken in functie toen er een uitnodiging van de projectontwikkelaar in de bus viel. Van de Putte had een complete filmzaal voor het Noordwijkse college ingericht. Hij toonde zijn plannen en eerlijk is eerlijk: ‘Iedereen was enthousiast.’ Want met die plannen zou Noordwijk de Normandische kwaliteit krijgen die het gemeentebestuur ook voor ogen stond. Toch leidde het tot niets. ‘Van de Putte wilde alles naar zich toe trekken. Dat schoot iedereen in het verkeerde keelgat.’

Onder de titel ‘Iedereen baat bij de badplaats’ kwam Leendert de Lange, opvolger van Barnhoorn, in november 2007 met nieuwe voorstellen om Noordwijk toekomstbestendig te maken. Die plannen, waarvoor ‘in gezamenlijkheid de mouwen moeten worden opgestroopt om de stijlvolle en enigszins ingetogen badplaats verder te ontwikkelen’ zijn minder ambitieus en verstrekkend.

Anthony van den Ingh van Bever Holding wil niets liever dan de armen uit de mouwen steken. Het is daarom goed dat hij nu het aanspreekpunt is voor gemeente en bewoners. Van de Putte is volgens hem nog wel adviseur en grootaandeelhouder, maar niet betrokken bij de dagelijkse gang van zaken. ‘Er zijn in al die jaren over en weer dingen gezegd die niet fraai waren. Die zijn blijven hangen. Ik heb die ballast niet. Wij willen zo snel mogelijk aan de slag.’

Het project Dijk in Duin, onderdeel van een nationale aanpak om de kust te versterken, lijkt dat proces te versnellen. Noordwijk heeft de dijk op eigen kosten doorgetrokken. Voor de veiligheid was die kustversterking slechts rond het Gat van Palace nodig, maar met de verlenging van de dijk kan Noordwijk de hele Koningin Wilhelminaboulevard onder handen nemen, tot en met het Vuurtorenplein, die andere markante plek van Noordwijk waar Van de Putte zijn tentakels heeft uitgestrekt.

Tegenstanders van Van de Putte zien in de doorgetrokken dijk het bewijs dat Noordwijk onder een hoedje speelt met de projectontwikkelaar. In de Noordwijkse raad heeft Bert Houwaart, raadslid van Christen-Unie, zich opgeworpen als vertolker van dat geluid. Hij is boos dat de kosten van de langere dijk worden gedragen door de gemeente, terwijl Van de Putte de prijs van de achterliggende grond navenant ziet stijgen.

Het gebied gold tot de aanleg als kwetsbaar terrein, waar geen enkel project ontwikkeld mocht worden. Maar nu de dijk medio dit jaar klaar is, is hoogbouw in het gebied mogelijk. De bewoners van de nu nog over zee uitkijkende Boschflat, naast het Vuurtorenplein, hebben om die reden een advocaat in de arm genomen. Die heeft op 3 december 2007 een schrijven gericht aan de gemeente Noordwijk waarin weinig verzoenende woorden worden gesproken.

Volgens de bewoners ‘dient de met overheidsgeld gefinancierde verlenging geen maatschappelijk doel’. Zij zien het project als een ‘99,62% commerciële dijk, gebouwd ter bescherming van het risico van onroerende zaken van grondmagnaten en hotelketens’.

De zelfbenoemde vredestichter Van den Ingh noemt de bewonersbrief tendentieus. ‘Alsof Van de Putte heeft bedacht dat die dijk langer moest worden. Daarover is ons niets gevraagd. En bovendien: als die mensen iets te zeggen willen hebben over een grondstuk, dan moeten ze het maar kopen.’

Maar Van de Putte heeft weinig reden de grond snel te verkopen. Daarvoor zijn zijn commerciële belangen te groot. Hoe groot, werd eind december duidelijk, toen hij al zijn gronden en gebouwen in Nederland en België doorschoof naar het beursgenoteerde Bever Holding.

Van den Ingh: ‘Intern is het vastgoed gewaardeerd op 120 miljoen euro. De projecten in Noordwijk maken daar het grootste deel van uit.’ Dat geld bestaat vooralsnog alleen op papier. Pas als Van de Putte erin slaagt iets te bouwen, kan hij zijn geld incasseren.

De lakmoesproef is flatgebouw Esplanade, dat de firma Bever aan het Palaceplein wil realiseren. Komende woensdag wil Van den Ingh in ‘hopelijk de laatste rechtszaak’ de laatste hobbel nemen. Bewoners lopen te hoop tegen het feit dat de gemeente een bouwvergunning heeft afgegeven waarin te weinig rekening is gehouden met voldoende parkeerplaatsen. Ook zou het gebouw te hoog worden. Burgemeester Harry Groen moet het allemaal nog zien. ‘Van de Putte heeft al zoveel plannen ingediend en uiteindelijk nooit een cent geïnvesteerd.’ Als er nu weer niets van komt, moet het maar eens afgelopen zijn en, wie weet, onteigeningsprocedures in gang worden gezet. Groen: ‘We lopen echt niet aan de leiband van projectontwikkelaars.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden