SpoorboekjeVaccinatieprogramma

Het vaccin is in aantocht – wat staat er te gebeuren?

Het Europees Medicijn Agentschap (EMA) heeft vanmiddag het vaccin van de farmaceuten Pfizer en BioNTech goedgekeurd. Op 8 januari zouden de eerste Nederlandse zorgmedewerkers kunnen worden gevaccineerd. Wat gebeurt er in de tussentijd?

Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) wordt maandagmorgen rondgeleid tijdens een werkbezoek aan de locatie in Oss voor opslag van vaccinaties tegen covid-19.  Beeld ANP
Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) wordt maandagmorgen rondgeleid tijdens een werkbezoek aan de locatie in Oss voor opslag van vaccinaties tegen covid-19.Beeld ANP

Maandag 21 december:

Het EMA heeft maandagmiddag groen licht gegeven voor markttoelating van het coronavaccin van de Amerikaanse farmaceut Pfizer en het Duitse bedrijf BioNTech. Er is nu nog één officiële horde te nemen voordat het vaccin de Europese markt op mag. De Europese Commissie moet het besluit (dat in feite een advies is) van het EMA nog goedkeuren. Dat gebeurt waarschijnlijk vanavond al, aldus een woordvoerder. Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen heeft al aangekondigd dat de Commissie de bevindingen van de EMA-experts zal overnemen.

Zodra de Commissie groen licht geeft, gaan in het Belgische Puurs medewerkers van Pfizer hard aan de slag. Zij gaan de vaccins labelen volgens EMA-voorschriften, ze uit de opslag halen, inladen. Dat kan een paar dagen duren. In de VS keurde geneesmiddelenautoriteit FDA op vrijdag het vaccin goed, op zondag reden de eerste vrachtwagens de fabriek uit.

Waar de meeste vrachtwagens naartoe gaan, hangt af van de afspraken met de gezondheidsdiensten van de verschillende landen en wanneer die hebben besloten te beginnen met vaccineren.

Dinsdag 22 december:

In Nederland komt de Gezondheidsraad in een ingelaste vergadering bijeen. Die raad adviseert over de volgorde van vaccineren, en of er nog bepaalde groepen het vaccin beter niet kunnen krijgen, bijvoorbeeld door contra-indicaties. De planning is nu dat eerst de zorgmedewerkers van de verpleeghuizen en gehandicaptenzorginstellingen het eerst worden gevaccineerd. De kans is klein dat die volgorde nog overhoop wordt gegooid, maar daarvoor moeten wel eerst de rapporten van het EMA beschikbaar zijn.

Het advies van de Gezondheidsraad ligt er in elk geval voor Kerst.

Zondag 27 december:

De eerste Europese landen starten hun vaccinatiecampagnes. Duitsland en Frankrijk hebben aangekondigd de zondag na Kerst de eerste vaccinaties te zetten. Ook België begint ‘onmiddellijk’ na Kerst. Al zal dat met een kleine hoeveelheid zijn, het gaat om een symbolisch begin van enkele duizenden mensen.

De week van 28 december:

De GGD’en zullen deze week de laatste inzichten van het EMA verwerken in de computersystemen –van waaruit de gegevens in een centrale database van het RIVM moeten worden gepompt – en in de telefoonscripts voor de callcentermedewerkers.

Ook gaat de GGD die ongeveer 800 medewerkers nu trainen. De eerste zorgmedewerkers die een vaccinatie willen moeten zich namelijk telefonisch aanmelden, pas later kan dat digitaal, zoals nu al wel kan met een coronatest.

In deze week test de GGD ook het computersysteem dat in december in allerijl is gebouwd. Pas begin december werd duidelijk dat de GGD de eerste vaccinaties zou gaan zetten, en pas toen is ook met de bouw van het systeem begonnen. ‘In een tempo waarvoor mening ict-consultant zou terugschrikken’, zei GGD-voorman André Rouvoet zaterdag in de Volkskrant.

Deze testen zijn een soort generale repetitie voor het echt werk.

4 januari:

Dat echte werk begint op 4 januari. Vanaf dan kunnen zo’n 230 duizend zorgmedewerkers zich telefonisch aanmelden voor een prik. In drie regio’s (Utrecht, Rotterdam, Hart van Brabant) kunnen zij vanaf 11 januari terecht, een week later zijn alle regio’s open.

6 januari:

Het EMA komt opnieuw bij elkaar, nu voor de beoordeling van het vaccin van Moderna: mRNA-1273. In principe volgen dan dezelfde stappen als bij het Pfizer-vaccin. Al is nog niet helemaal duidelijk wanneer de vaccins van Moderna precies in de Europese landen terechtkomen. Het bedrijf spreekt in een persbericht van ‘begin’ 2021.

Dit vaccin, dat makkelijker bewaard en in kleine hoeveelheden gedistribueerd kan worden dan het Pfizer-vaccin, is in Nederland vooralsnog bedoeld voor de bewoners van de verpleeghuizen en gehandicaptenzorginstellingen. Ook daar zal de Gezondheidsraad opnieuw advies over moeten geven. Een kleine hobbel zou daarbij kunnen zijn dat juist dit vaccin het iets minder goed lijkt te doen in de oudste populatie, al is die interpretatie niet in steen gebeiteld.

8 januari:

Als de GGD-systemen het houden, en alles verloopt volgens hoe het spoorboekje er nu uitziet, is er een mogelijkheid om de eerste prikken op 8 januari te zetten. Het zullen er geen duizenden zijn, ‘maar er wordt wel echt geprikt’, verzekerde Rouvoet. ‘Als we een doos openmaken, gaan we geen duizend vaccins weggooien.’ (De vaccins van Pfizer zijn per ongeveer duizend doses verpakt.)

Als dit lukt, dan is dat zeer naar de wens van minister Hugo de Jonge. Die zei begin deze maand dat ‘wanneer alles mee zou zitten, we in de week van 4 januari zouden kunnen beginnen.’ Dat lijkt met de achtste januari precies te lukken, zoals De Jonge vorige week in het Kamerdebat meermalen benadrukte.

De GGD’s hebben, met anderen, zo snel als mogelijk de Nederlandse vaccinatiecampagne voorbereid. Dat zegt André Rouvoet, voorzitter van de GGD-koepel GHOR Nederland. Wie zegt dat het sneller had gemoeten, begrijpt volgens hem ‘niet hoe het werkt’. ‘Onze procedures zijn zorgvuldig. Ik verzet me tegen het woord vertraging.’

Op zijn laatste benen debatteerde minister De Jonge donderdag in de Tweede Kamer. En ook al geeft hij zijn zwakten niet graag bloot, hij moest toch toegeven dat het zorgstelsel kwetsbaar is. Maar de Kamer dwong hem niet het anders te doen of eerder met vaccineren te beginnen. Voorlopig moet het land het doen met wat er ligt.

De eerste vaccinaties tegen het coronavirus vinden in Nederland plaats op 8 januari. Dat heeft minister De Jonge de Kamer laten weten. Daarmee begint de vaccinatiecampagne een kleine twee weken later dan in andere Europese landen.

Eerder dan op 8 januari beginnen met vaccineren is niet zinnig en verantwoord en daarom zal het in Nederland niet gebeuren. Met die boodschap van minister De Jonge van Volksgezondheid moet de Tweede Kamer het doen: ‘Het gaat er niet om wanneer je begint, het gaat erom wanneer je klaar bent.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden