Het uitbuikduel van het toernooi

AMSTERDAM - Het woord zegt het al: troostfinale. Kan het treuriger? De droom van de echte eindstrijd is vervlogen. En nu mag Oranje komen opdagen voor het duel om de derde plaats, met Brazilië als tegenstander. Lekker dan.


Arjen Robben was goudeerlijk na de verloren halve finale tegen Argentinië. Van hem mag het niemendalletje om plaats drie, zaterdag in Brasilia, worden afgeschaft. 'Het gaat om één ding, die beker. Dit is om des keizers baard.'


Ter verdediging van dit ongewenste gerecht op de menukaart zal wereldvoetbalfederatie FIFA wijzen op de traditie. Al is het duidelijk dat commerciële overwegingen de hoofdreden zijn het duel te handhaven.


Wim Jonk speelde op het WK van 1998 met Oranje om de derde plaats tegen Kroatië. Vier dagen eerder was het team van bondscoach Guus Hiddink door Brazilië uitgeschakeld in de halve finale, na de gemiste strafschoppen van Phillip Cocu en Ronald de Boer.


'Voor de meeste spelers voelde die wedstrijd als een moetje', zei Jonk in 2006 tegen de Volkskrant. 'Iedereen wilde zo snel mogelijk naar huis. Je lichaam reageert anders op een troostfinale dan op een finale. De 100 procent haal je er niet meer uit, de hoofdprijs is weg.'


De troostfinale dus. Spelers gunnen elkaar meer ruimte en dekken niet meer zo scherp. Reserves krijgen een kans. Het is de uitbuikwedstrijd van het WK. In 1998 wonnen de Kroaten met 2-1. Spits Davor Suker maakte zijn zesde WK-doelpunt en kroonde zichzelf daarmee tot de toernooi-topscorer.


Boudewijn Zenden scoorde met een schot van afstand en wilde een salto maken, de manier waarop hij doelpunten vierde. Hoofd en lijf hadden dat plan niet helemaal goed afgestemd. Zenden lanceerde zichzelf bijna, tot hilariteit van zijn ploeggenoten. 'Je moet om de derde plaats. Het voelt als dwang', zei Hiddink.


Op de Olympische Spelen is de bronzen medaille voor sporters wel degelijk een prijs. Voor voetballers voelt brons niet alsof er iets is gewonnen. Ze mogen opdraven voor een ingetogen feestje, terwijl de knalfuif een dag later is. In het grotere stadion. Met meer publiek.


Wie weet nog welke landen vier jaar geleden in Zuid-Afrika om de derde plaats speelden? Het waren Uruguay en Duitsland. Op een snel vergeten avond in Port Elizabeth werd het 3-2 voor de Duitsers.


Tijdens het eerste WK voetbal, in 1930 in Uruguay, was er geen duel om brons. Daarna altijd wel, met uitzondering van het WK in 1950, toen sprake was van een finalepoule. Op het EK voetbal wordt de wedstrijd om de derde plaats vanaf 1984 niet meer gespeeld.


De strijd om de derde plaats zaterdag is saillant. Oranje treft gastheer Brazilië, dat in de halve finale de grootste vernedering uit zijn voetbalhistorie onderging: Duitsland won met 7-1. Bondscoach Felipe Scolari, die de nederlaag 'de ergste dag van mijn leven' noemde, is heftig bekritiseerd en moet vrezen voor ontslag.


Oranje behaalde dit WK de halve finale, het door bondscoach Louis van Gaal gestelde doel. Na de uitschakeling door de Argentijnen, na strafschoppen, noemde Van Gaal de strijd om de derde plaats onzinnig. 'Nu bestaat de kans dat we afscheid nemen met twee nederlagen. Dan ga je alsnog als loser naar huis. Dat mag natuurlijk niet.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden