Reconstructie

Het tragische verhaal van Herman du Bois

Het klinkt als een slechte film: man wordt opgepakt voor moord, heeft het niet gedaan, zit jaren ten onrechte vast, komt vrij nadat het halve land zich met zijn zaak bemoeit, wordt als held onthaald en....  opnieuw vastgezet.

Wil Thijssen
Herman du Bois (R), samen met Peter R. de Vries, reageert in 2011 opgelucht na de veroordeling van Ron P. tot 18 jaar voor de moord op Christel Ambrosius. Beeld anp
Herman du Bois (R), samen met Peter R. de Vries, reageert in 2011 opgelucht na de veroordeling van Ron P. tot 18 jaar voor de moord op Christel Ambrosius.Beeld anp

Het is geen slechte film - het is het tragische verhaal van Herman du Bois (55), bekend geworden van de Puttense Moordzaak. Hij was het niet, die de stewardess Christel Ambrosius in 1994 verkrachtte, neerstak en wurgde in het huis van haar oma in Putten. Hij zat dat daar wel bijna zeven jaar voor vast, samen met zijn zwager.

Misdaadverslaggever Peter R. de Vries besteedde destijds 38 tv-uitzendingen aan de zaak, die uiteindelijk uitmondde in heropening en vrijspraak. Intens waren de emoties toen het hof in Leeuwarden op 24 april 2002 de historische woorden sprak dat het hier een gerechtelijke dwaling betrof. 'Al die tijd heb ik op dit moment gewacht', huilde Du Bois. 'Dit is de mooiste dag uit mijn 30-jarige loopbaan als misdaadverslaggever', zei De Vries destijds tegen de Volkskrant.

De Puttense Moordzaak

Eind 1995 werden Herman du Bois en zijn zwager Wilco Viets veroordeeld tot tien jaar wegens de moord en verkrachting van de 23-jarige stewardess Christel Ambrosius op 9 januari 1994. Ze legden onder druk van hun verhoorders een bekentenis af, zie ze later weer introkken. Op het been van het slachtoffer was sperma gevonden dat niet van de verdachten was. De aanklager stelde dat dit afkomstig was van eerder, vrijwillig seksueel contact met een derde persoon, de zogenoemde ‘sleeptheorie’. Toen een gynaecoloog die verklaring introk, werd de zaak in 2002 herzien. Op 24 april 2002 werden de zwagers vrijgesproken. Eind 2009 werd Ron R., na een dna-match, voor de moord op Ambrosius veroordeeld tot 18 jaar cel.

Armoedegrens

Du Bois en zijn zwager kregen elk bijna een miljoen aan schadevergoeding. Maar vergis je niet; dat maakt iemand die jarenlang heeft vastzit, geen inkomen kan genereren en tegelijkertijd forse proceskosten maakt om zijn onschuld te bewijzen, bepaald geen rijk man, stelt zijn advocaat Geert-Jan Knoops. Sterker: 'Zijn gezin leeft op de armoedegrens. Na de herziening van de Puttense Moordzaak heeft Hermans gezin geen tweede kans gekregen in de samenleving. De overheid heeft onvoldoende gedaan om deze dwaling om te zetten in een ware en reële rehabilitatie, waaronder ik ook hulp versta bij re-integratie in het maatschappelijk leven.'

Du Bois heeft na zijn detentie 120 keer gesolliciteerd, maar werd naar eigen zeggen steeds op grond van zijn detentieverleden afgewezen. Nadat zijn miljoen aan leningen was opgegaan, pakte Du Bois alle klusjes aan om het hoofd boven water te houden, zegt hij in een interview met dagblad De Stentor. Hij helpt bij verhuizingen, maakt tuintjes winterklaar en heeft een handeltje in witgoed. 'Toen een kennis me vroeg of ik hem kon helpen een loods te vinden, deed ik dat natuurlijk.'

Die loods en het rijden van vrachtjes voor diezelfde kennis breken hem nu op. Vandaag dient een regie- annex proforma-zitting in de zaak-Zilver, een omvangrijk rechercheonderzoek naar een landelijk opererende XTC-bende. Als gevolg van dat onderzoek stonden afgelopen zomer ineens enkele agenten bij Du Bois op de stoep. Of ze zijn huis mochten doorzoeken op harddrugs? 'Ga je gang', antwoordde hij. Ze vonden niets, maar hij moest wel mee naar het bureau. Uiteindelijk zat hij 9 weken vast.

Herman Dubois werd in oktober 2009 vrijgesproken in de Puttense moordzaak. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Herman Dubois werd in oktober 2009 vrijgesproken in de Puttense moordzaak.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

XTC

Du Bois wordt verdacht van betrokkenheid bij de voorbereidingshandelingen van XTC-productie. Hij zou onder meer grondstoffen en apparatuur hebben vervoerd. Bij zijn zoon heeft hij volgens de recherche zo'n 50 liter MDMA ondergebracht, met een waarde van 1,5 miljoen euro en goed voor de productie van honderdduizenden XTC-pillen. Ook Du Bois' zoon staat in deze zaak terecht. Vader en zoon wordt onder meer deelname aan een criminele organisatie van ten minste tien personen ten laste gelegd.

Of dat terecht is, zal de rechtbank vermoedelijk nog dit voorjaar uitwijzen. 'De kennis vertelde me dat het ging om de productie van round-up, een omstreden onkruidverdelgingsmiddel', zegt Du Bois in het interview met De Stentor. 'Ik ben erin geluisd. Ik heb openlijk met die spullen lopen sjouwen, iedereen heeft dat kunnen zien. Geloof me: ik heb de cel lang genoeg van binnen gezien. Ik zou het nooit riskeren om er weer in te moeten.'

Vandaag blijkt of hoofdverdachte Yaron A., de enige in dit onderzoek die nog vastzit, langer in voorarrest blijft. Ook wordt geïnventariseerd in hoeverre het strafrechtelijk onderzoek is afgerond en trekken procespartijen de agenda's om vervolgzittingen vast te leggen.

null Beeld anp
Beeld anp

Tragisch

Advocaat Knoops noemt het 'extra tragisch' dat Herman du Bois opnieuw onder druk van een strafzaak staat. Tijdens zijn jarenlange onterechte detentie had de man het zwaar. Hij 'kon niet van zich afzetten' dat hij nooit in het huisje van Christel Ambrosius' oma was geweest. De zeven zelfmoorden van medegedetineerden knakten hem, hij is zijn spontaniteit verloren. Zijn broers bezochten hem niet in de gevangenis - het was een gruwelijke moord. Door zijn hoofd resoneerde jarenlang die ene vraag: Als ik het niet was, wie heeft het dan wel gedaan?

Als om het scenario voor een slechte film te completeren wordt in zijn huidige strafzaak de hoofdverdachte bijgestaan door advocaat Ruud van Boom. Waar kennen we die ook alweer van? Jawel! Dat is de advocaat van Ron P. En wie is Ron P.? Die werd op 9 oktober 2009, 14 jaar na de veroordeling van Herman du Bois en diens zwager, veroordeeld tot 18 jaar cel voor de moord op.... Christel Ambrosius.

null Beeld anp
Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden