Column

Het Theaterfestival koerst af op een artistiek ratjetoe

Wekelijks nemen de cultuurspecialisten van de Volkskrant stelling in de wereld van film, muziek, theater of beeldende kunst. Deze week: Hein Janssen

Het scheelde weinig of vorige week was de vlag in het DeLaMar Theater uitgegaan. Voor de eigen productie Welkom in de familie, die afgelopen weekeinde na drie maanden voor het laatst in het Amsterdamse theater werd opgevoerd. Sinds november stond deze moderne Franse komedie over de perikelen van twee echtparen nagenoeg avond aan avond op het repertoire.

Op de valreep kreeg Welkom in de familie bijval uit onverwachte hoek: vorige week maakte de VSCD-theaterjury bekend dat Hajo Bruijns (een van de hoofdrolspelers) is genomineerd voor de Louis d'Or, de prijs voor de beste mannelijke hoofdrol. En dat de voorstelling zelf op de longlist staat voor het Theaterfestival 2015, waarop in september de tien beste voorstellingen van het afgelopen seizoen worden vertoond.

Meteen werd een juichadvertentie geplaatst waarin de acteur werd gefeliciteerd. En gelijk hadden ze: de voorstelling heeft weliswaar redelijk gelopen, maar lang niet zo goed als andere DeLaMar-producties waarin meestal Tjitske Reidinga dé naam op het affiche is. De bezettingsgraad voor Welkom in de familie bedroeg 74 procent, Reidinga haalt meestal om en nabij de honderd. Voor een commercieel theater zijn dat soort cijfers belangrijk.

Dat een acteur wordt genomineerd voor een rol in een niet al te bijzonder toneelstuk, is op zich niet raar. Iemand kan in een middelmatige voorstelling ineens helemaal boven zichzelf uitstijgen. Maar toen ik las dat Welkom in de familie ook is genomineerd voor het Theaterfestival, viel ik wel even van mijn stoel. Temeer daar op die lijst ook De verleiders III (over bankschandalen) staat, terwijl die productie artistiek-inhoudelijk niet in de schaduw kan staan van De verleiders I (over vastgoedfraude). De recensies van dit laatste deel van dit 'unieke theaterdrieluik' waren dan ook op zijn minst zuinigjes te noemen.

Uit deze voorstelling is nota bene ook nog eens Victor Löw genomineerd voor een Louis d'Or. Eerder dit seizoen stond in de Volkskrant te lezen: 'Hier en daar vliegen de acteurs behoorlijk uit de bocht, zoals Victor Löw, die zichzelf nogal overschreeuwt'. Laten we het daarbij houden.

De VSCD-theaterjury kiest zowel de beste acteurs als de beste voorstellingen. Elke jury heeft uiteraard het recht haar eigen criteria te hanteren als het gaat om het beoordelen van artistieke prestaties. Maar vooral door die keuze voor Welkom in de familie en De verleiders III dacht ik: wat is er aan de hand met die altijd zo prestigieuze theaterjury?

'De nominaties voor TF zeggen maar drie dingen: commercieel, vervlakking, risicoloos', schreef ik op Twitter. Juryvoorzitter Boris van der Ham (ex-D66-Kamerlid, ex-acteur) reageerde lichtelijk gepikeerd. 'Wat een negativisme, longlist is diverse lijst van experimenteel, artistiek tot toneel voor groot publiek', twitterde hij. Van hem is intussen genoegzaam bekend dat hij een publiekstoegankelijk festival ambieert.

Van een Theaterfestival verwacht je op z'n minst dat het een artistieke signatuur uitstraalt. Neem me niet kwalijk, maar tussen The Fountainhead (ook genomineerd) en Welkom in de familie gaapt toch echt een behoorlijke kloof. De theaterjury heeft gelukkig nog drie maanden om zich eens goed af te vragen waaraan we behoefte hebben: aan een ratjetoe van totaal verschillende voorstellingen, of aan een staalkaart van belangwekkend en gedurfd theater.

Wekelijks neemt Bor Beekman, Robert van Gijssel, Hein Janssen, Rutger Pontzen of Wieteke van Zeil stelling in de wereld van film, muziek, theater of beeldende kunst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.