'Het telexsysteem wordt nooit zomaar uitgezet'

De Maleisische premier zei zaterdag dat iemand de communicatiesystemen van de verdwenen Boeing 777 van Malaysia Airlines moedwillig heeft uitgezet.

Over welke communicatieapparatuur gaat het?

'Een modern verkeersvliegtuig heeft meerdere communicatiesystemen die al dan niet automatisch contact met de buitenwereld onderhouden. Deze systemen kunnen door de bemanning vanuit de cockpit worden bediend, en dus ook aan- of uitgeschakeld', zegt ingenieur-vlieger en onderzoeker Alexander in 't Veld van de TU Delft.


Met president Steven Verhagen van de Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers (VNV) en vliegtuigtechnicus Joris Melkert van de TU Delft wil hij niet uitsluiten dat de communicatiesystemen zijn uitgevallen door technische problemen in het vliegtuig.


Een transponder, een samentrekking van transmitter (uitzenden) en responder (antwoorden), zendt gegevens naar de radar van de verkeersleiding. 'Een piloot zet de transponder uit als hij bijvoorbeeld parkeert op een luchthaven; anders storen de bliebjes de verkeersleiding. In theorie kan iedereen die de cockpit in loopt de transponder uitzetten', zegt Verhagen.


Het andere systeem, een soort telexsysteem, heeft meerdere functies. Dit wordt nooit zomaar uitgezet. Verhagen: 'Het kan dat beide systemen door bijvoorbeeld kortsluiting na brand na elkaar zijn uitgeschakeld, maar het zou wel vreemd zijn.'


Is er veel deskundigheid nodig om dit telexsysteem uit te zetten?

Melkert: 'Alleen een piloot of iemand met kennis van zaken weet hoe dat moet. Het zou kunnen dat op internet een handleiding is te vinden. Als een piloot wordt gedwongen om de systemen uit te zetten, kan hij daarbij een noodsignaal uitzenden. Dat is niet gebeurd.' In 't Veld: 'Het is wel denkbaar dat iemand met gedetailleerde kennis van de systemen kan voorkomen dat de bemanning een noodsignaal uitzendt.'


Hoe waarschijnlijk is het dat de piloten een aandeel hebben in de verdwijning?

Verhagen: 'Het probleem is dat we niet alle beschikbare informatie hebben, de Maleisische regering verstrekt slechts mondjesmaat gegevens en misschien heeft zij die ook niet. Ik heb nog niemand gehoord over de vracht die aan boord was. Is daar een motief in te vinden? Er zijn nog vele scenario's mogelijk en er valt nog maar weinig uit te sluiten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden