Het sympathieke gezicht van Irak

Nizar Hamdoon is de - bepaald niet onprettige - stem van Irak in de Verenigde Staten. Saddam Hussein mag de verpersoonlijking van het kwaad wezen, zijn ambassadeur bij de Verenigde Naties klinkt als de redelijkheid zelve....

MET HET naderen van de Golfoorlog (deel twee) begint de gesoigneerde Nizar Hamdoon een vertrouwde figuur te worden. Als Amerika 's ochtends de vetvrije melk over de cornflakes giet, legt Hamdoon in de ontbijtprogramma's uit dat zijn landgenoten zwaar lijden onder de sancties van de Verenigde Naties.

Als Amerika aan het eind van de dag thuiskomt na 'another day at the office', bekritiseert Hamdoon in de avondjournaals de laatste manoeuvres in Washington. En overdag brengt hij uren door in de studio's van CNN en MSNBC, die de lange middagen vullen met discussie-programma's over Irak en Monicagate.

Wie Hamdoon in actie ziet op de Amerikaanse televisie begrijpt waarom hij door vriend en vijand wordt geprezen als een kundig diplomaat. Hij beheerst het medium, kent alle resoluties uit zijn hoofd en is in staat het lijden van de Iraakse bevolking onder woorden te brengen. Hij weet hoe Amerika werkt. 'Dit land is als een grote machine met honderden bouten, schroeven en draaiende onderdelen, die allemaal geolied moeten worden opdat de machine werkt zoals je wilt', legde hij onlangs uit.

Hamdoon kent Amerika goed: hij ging in Bagdad naar de Amerikaanse Jezuïetenschool en werd na een carrière in de Baath-partij in 1983 benoemd tot ambassadeur in Washington. Zijn twee dochters zijn in Washington geboren en gaan nu naar een openbare school in Manhattan. Hoewel hij moet functioneren in een vijandige omgeving, worden zijn gezin en hij nooit lastiggevallen.

Hamdoon is een filmfan, die tussen de beslommeringen door graag onderduikt in de bioscoop. Daarnaast is hij een computerfanaat .

In de jaren tachtig waren uitnodigingen voor een feestje bij de Hamdoons felbegeerd. De relaties waren toen vrij goed, de VS beschouwden Irak als een buffer tegen Iran. Op een diner bij de Hamdoons waren meestal wel een (ex)-CIA-directeur, een presidentskandidaat, een beroemde columnist en een of meerdere Congresleden aanwezig.

Hamdoon werkte van 1983 tot en met '87 in Washington, keerde terug naar Bagdad als plaatsvervangend minister van Buitenlandse Zaken en werd na de Golfoorlog naar New York gestuurd. Door de slechte betrekkingen is de sociale reikwijdte van Hamdoon tegenwoordig beperkt. Amerikaanse diplomaten en regeringsfunctionarissen mogen geen contact met hem onderhouden, maar in plaats daarvan knoopt hij nu contacten aan met het bedrijfsleven en de universiteiten.

In zijn eentje kan Hamdoon niet op tegen de publiciteitsapparaten van het Witte Huis, het ministerie van Buitenlandse Zaken en het Pentagon, maar hij doet zijn best. Hij erkent volmondig dat zijn land tegenover het machtige Amerika geen schijn van kans heeft. Maar dat is volgens hem ook niet het punt. Het gaat erom dat 'wat Irak ook doet, Amerika nooit en te nimmer de sancties die mijn land hebben verlamd zal opheffen'. Volgens Hamdoon wordt het Iraakse volk 'stilletjes vermoord'.

Zijn tweede punt betreft de dubbelhartigheid van Amerika als het gaat om de naleving van VN-resoluties. Alle resoluties inzake Irak moeten naar de letter worden uitgevoerd, terwijl de resoluties over Israël en de Palestijnen worden genegeerd, zo luidt zijn klacht. Overigens onderhoudt Hamdoon goede contacten met de grote joodse organisaties in de VS. Hij is regelmaat te gast op bijeenkomsten van vooraanstaande joodse leiders in New York.

Hamdoons grootste prestatie als ambassadeur bij de VN is de olie-voor-voedsel-overeenkomst, die Irak in staat stelt met de opbrengst van de oliehandel levensmiddelen en medicijnen te kopen.

In gesprekken met de Iraakse ambassadeur is alles bespreekbaar, behalve zijn relatie met Saddam Hussein. Hoe handig hij ook opereert in de tv-studio's, de vraag 'hoe kunt u werken voor zo'n abject regime?' blijft altijd in de lucht hangen. Dan gaat het gezicht van Hamdoon op slot en antwoordt hij afgemeten: 'Als diplomaat moet je een bepaald beleid verdedigen, al ben je het niet op alle punten met dat beleid eens. Maar je moet het natuurlijk wel eens zijn met de algemene richting. Daar moet je dan het beste van maken en dat proberen te verkopen aan de mensen.'

Zonder enige twijfel heeft Hamdoon van alle 184 ambassadeurs in New York de zwaarste taak.

Oscar Garschagen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden