Het steuncomité is ontploft

Ehsan Jami hoeft niet meer op de steun van Dick Pels te rekenen nu hij met Geert Wilders de geloofsvrijheid van moslims toch blijkt te willen beperken....

Enkele weken geleden viel ik van mijn fiets, met mijn gezicht op het asfalt. De grap was snel geboren. Met mijn hoofd vol bloed en wonden (ik ben katholiek opgevoed) zag ik er uit zoals Ehsan Jami er had moeten uitzien als hij echt in elkaar was geslagen. Die grap getuigde van een groeiende twijfel over mijn ondertekening van de steunverklaring voor Jami’s Comité van ex-moslims. Inmiddels ben ik van de afvalligen afgevallen. Het artikel van Wilders en Jami (Forum, 27 september) was de druppel die de emmer deed overlopen.

Zodra Jami de oprichting van zijn comité aankondigde, mailde ik hem om hem te steunen vanuit de linkse hoek. Toen denderde het PvdA-circus-Terstall over hem heen en ergerde ik me aan het paternalisme van de partijtop jegens de ‘jonge hond’ en de verkrampte smoezen om zijn initiatief niet te steunen. Na enige tijd kreeg ik een uitnodiging om de steunverklaring te ondertekenen. Die beweerde nogal stellig dat ‘de’ islam afvalligheid niet toestond en zelfs met de dood wilde bestraffen, zodat er dus sprake was van een conflict tussen ‘de’ islamitische leer en de wet. Maar het kernpunt, over de verdediging van de individuele vrijheid van godsdienst en levensbeschouwing, stond er goed in en dat vond ik belangrijker.

Ondertussen was Jami begonnen de profeet te beledigen en werd hij door Wilders in de armen gesloten, die op zijn beurt opriep om de ‘fascistische’ Koran tot achter de voordeur te verbieden. PvdA-fractieleider Tichelaar weigerde de steunverklaring te ondertekenen (als steunverklaring aan de regering waarvan zijn partij deel uitmaakt). Ik voelde me ongemakkelijk toen Michiel Hegener, de initiatiefnemer van het steuncomité, hamerde op het ‘feit’ dat afvalligheid geen optie was in ‘de’ islam, en iedereen die het omgekeerde beweerde (imams, journalisten bij moslimomroepen, de Meiden van Halal) als onserieus bestempelde. Dagelijks werden er volgens hem in Nederland tientallen pasgeboren baby’s ‘als moslim-voor-het-leven gebrandmerkt’, terwijl de regering en de PvdA daar niets aan deden! (Forum, 6 september).

Toen overwoog Jami naar Wilders over te stappen. Ongerust mailde ik mede-ondertekenaar Jos de Beus, die op zijn beurt collega Meindert Fennema om raad vroeg. Die vond dat het nog steeds ging om het beginsel van de geloofsvrijheid, en dat we juist als linkse figuren standvastig moesten zijn. De dreigende transfer van Jami bleek een canard te zijn. Maar wél meende hij zijn comité provocatief te moeten presenteren op 11 september. ’s Avonds bij Pauw & Witteman viel hij voor mij definitief door de mand als een domme en lichtgeraakte aandachtszoeker die door zijn adviseurs ernstig over het paard was getild.

Mede-ondertekenaar Evelien Tonkens hield echter vol dat je het mediaverschijnsel Jami moest loszien van de principekwestie: de verdediging van het recht op afvalligheid (Forum, 12 september). Ik begon die scheiding steeds moeilijker te vinden. Maar ik had ook geen zin de PvdA gelijk te geven dat Jami een ongeleid projectiel was. Wat me verder aan het denken zette was dat liberale moslims zoals Mohamed Ajouaou, Fadoua Bouali en Haci Karacaer lieten weten dat geloofsvrijheid geen probleem was en afvalligheid een vrije keuze. Verder kwam er een tegencomité bijeen in een Amsterdamse moskee en bleek uit onderzoek dat driekwart van de Nederlandse moslims afvalligheid geen probleem vond. 38 procent was afwijzend, een kwart zou elk contact met ex-moslims verbreken, en 6 procent keurde het gebruik van geweld tegen afvalligen goed.

Nu stellen Wilders en Jami opnieuw de gehele islam gelijk aan het kleinste gewelddadige deel ervan. De islam is uit op de alleenheerschappij en zal daarvoor moorden ‘tot er alleen islam is en niets dan islam’. Aanstellerig roepen zij dat islamcritici het zwijgen wordt opgelegd als zij deze ‘waarheid’ niet langer mogen verkondigen. Opnieuw verlagen zij zich tot bewust kwetsen en beledigen: ‘toen Hitler, nu Mohammed’.

Stevige kritiek op de islam is nodig. Denk aan die 6 procent. Pogingen de Koran samen te vatten in het vers dat er ‘geen dwang is in de godsdienst’, overtuigen mij niet. De Koran bevat talloze passages die ongelovigen in dreunende herhaling hoogst onplezierige dingen beloven. Wilders en Jami hebben gelijk dat het boek vol staat met oproepen die strijdig zijn met onze democratische rechtsstaat. Net als de Bijbel en de Tora. Maar so what als veruit de meeste Nederlandse moslims die oproepen negeren?

De islam ‘wezenlijk’ gewelddadig noemen is net zo eenzijdig als hem te zien als ‘wezenlijk’ vredelievend. Brave moslims blazen vredelievende passages zodanig op dat ze hun liberale geweten kunnen sussen. Tekstueel gezien hebben ze ongelijk: ik kan ook boeken lezen. Maar ze leveren wél het bewijs van hun rekkelijke gezindheid door de Koran op een persoonlijke manier te interpreteren.

Joost Zwagerman stelt terecht vast dat Wilders niet thuishoort in de lijst van ondertekenaars van de steunverklaring, die moslims vrijlaat in hun geloofsovertuiging (Forum, 28 september). Want een koranverbod en vergelijkingen tussen Hitler en Mohammed beperken andermans geloofsvrijheid. Dat betekent dat Jami, als mede-auteur, zijn eigen steunverklaring niet langer onderschrijft. Daarmee is het steuncomité ontploft.

Ik stel nu voor om samen met Zwagerman een comité op te richten van ex-ondertekenaars van de Steunverklaring voor het Comité van Ex-Moslims. U bent van harte uitgenodigd zitting te nemen in het steuncomité van dat comité.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden