Het sprookverhaal van Richard Williams

Het mondiale vrouwentennis is een familie-onderneming geworden. De Amerikaanse zussen Venus en Serena Williams, dochters van selfmade-coaches Oracene en Richard, bleken bij de US Open, niet bij verrassing, de beste twee....

Van onze verslaggever John Volkers

De directeur van een deftige bank overhandigde de zussen Williams zaterdagavond twee vette cheques, ter waarde van 3,2 miljoen gulden. De twee finalisten hadden zich er al op verheugd. 'De grootste cheques zijn in elk geval voor ons', hadden ze lachend geconstateerd na de gewonnen halve finales van vrijdag.

De sponsorende bank werd in het dankwoord van winnares Venus zelfs nadrukkelijk genoemd. Een treffend voorval. Uit winstbejag bedacht vader Richard Williams eind jaren zeventig de tennisloopbaan van twee dochters die hij nog moest krijgen en zaterdag ontvingen Venus en Serena eer, bekers en het grootste prijzengeld uit hun nog jonge carrière.

Het verhaal is door Williams senior zelfs voor de camera van NBC verteld. Toen hij in '78 zappend langs tv-kanalen de Roemeense Virginia Ruzici een tennistoernooi zag winnen en haar een cheque van 35 duizend dollar zag incasseren - in de Verenigde Staten is dat een nogal opzichtig ceremonieel - kreeg de eigenaar van een beveiligingsbedrijfje het idee zelf twee tenniskampioenen op de wereld te zetten.

Het is een mal verhaal. Williams had bij zijn vrouw Oracene, een verpleegkundige, al drie dochters: Lyndrea, Isha en Yetunde. De jongste was pas één jaar oud. Waarom zou hij, via een eerder, tamelijk verborgen gehouden huwelijk ook al vader van twee dochters en drie zonen, twee nieuwe meisjes gewild hebben?

Williams heeft zijn versie van het sprookverhaal altijd staande gehouden. Hij verstopte, zo schrijft de Amerikaanse journalist Jon Wertheim in het juist uitgekomen Venus Envy, de anticonceptiepillen van zijn echtgenote en wist zijn gezin uit te breiden met nog eens twee dochters: Venus Ebone Starr en Serena.

Op vierjarige leeftijd bleek volgens overlevering al het talent van Venus. In Compton liet hij zijn dochters, Serena sloot snel aan in de privé-opleiding van de auto-didact, elke dag oefenen op de asfaltbanen van het stadje in Groot-Los Angeles. Winkelwagens vol tennisballen moesten worden verwerkt. Het drillen was begonnen. Soms stonden de twee van acht tot drie op de baan. Maar het was nooit uit dwang. Als kind vergeet je de tijd als je geniet, verklaarde Venus.

De tenniswereld kreeg snel te horen van het tweetal uit een bijzondere familie. Tien jaar geleden haalde het stel de voorpagina van de New York Times. Fabrikanten zouden in de rij staan om miljoenencontracten af te sluiten met de twee meisjes.

Het was een van de eerste grote verzinsels van de later vaak voor fantast en leugenaar uitgemaakte Richard Williams. Niemand kon toen weten dat Venus op 20-jarige leeftijd met Reebok het grootste kledingcontract - voor honderd miljoen gulden - uit de geschiedenis zou sluiten.

Het gezin verhuisde van Californië naar Florida, naar Palm

Beach, waar de opleiding van de twee tennismeisjes werd vervolmaakt. Vader Richard hield hen weg uit het internationale juniorencircuit. Hij vond dat de schoolopleiding van belang was.

In het boek van Wertheim wordt beweerd dat tennis in het gezin Williams slechts op de vierde plaats zou komen. God (allen zijn Jehova-getuigen), het gezin en de opleiding staan hoger gerangschikt. Richard is de extraverte leider, Oracene de hoedster. Als vader de armen en benen vormt, dan is mijn moeder de ruggengraat, zei Serena eens.

In Florida werden Venus en Serena enkele jaren getraind door Rick Macci, onder supervisie van Richard. Macci maakte enkele harde praktijken van de vader mee. Hij liet hen op twee meter van elkaar staande ballen op elkaars lichaam slaan, tot huilens toe. Het hardingsproces moest hen vormen voor zware partijen in de toekomst.

Toen werd al gedroomd van grote, onderlinge finales zoals die zaterdagavond werd gespeeld. Richard sprak graag van The Era of Worldwide Williams Domination, het tijdperk van de mondiale Williams-heerschappij. Vaak leken de zussen slechts last te hebben van alle beweringen door hun vader gedaan. Hij sprak met graagte schande van andere speelsters die volgens hem slechts in de weg stonden of managers die de vrouwentour ruïneerden. Zijn dochters, de een fel, de ander bedaard (Venus), vielen hem evenwel nooit af.

Wanneer Oracene mee op reis is en Richard is thuisgebleven, dan gaat bij voortduring de mobiele telefoon. Zoals de twee zussen met elkaar ook een voortdurend contact hebben. Ze noemen elkaar Cutie of Mama Smash (Serena), Beauty en Ace (Venus). Ze leven volgens hun moeder als man en vrouw, ze delen kamers of appartementen met elkaar. Vaak bepaalde vader de agenda, zodat de twee elkaar, buiten Grand Slams, niet in toernooien konden treffen.

Wanneer ze met hun imponerende voorkomen wel aanwezig zijn, dan heeft de concurrentie het meer dan zwaar. Sinds 1999, toen de explosieve krachtpatser Serena als eerste van het gezin een Grand Slam won, de US Open, beheerst de Sister Act het wereldtoneel. Venus, de hinde, veroverde inmiddels tweemaal de schaal van Wimbledon, twee keer de beker van Flushing Meadows en het olympisch goud. Martina Hingis, de Zwitserse nummer één van de wereldranglijst, noemde hen het tweekoppig monster.

Richard Williams heeft zijn financiële dromen zien uitkomen. Ook daarin heeft de overdrijving vat op hem gekregen. Hij beweerde onlangs een bod te hebben gedaan op het Rockefeller Center dat voor drie miljard te boek staat. Net als andere financiële kunststukjes - hij zou de landingsrechten voor heel India bezitten - bleek het luchtfietserij. Slechts zijn eigen tennisvrouwen doen seniors oude beweringen recht met hun verrichtingen op de baan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden