Het spookt in huize Peters, want overleden schrijvers zijn nooit helemaal weg

Boekenweek

Overleden schrijvers, al dan niet vergeten, zijn nooit helemaal weg, merkte Arjan Peters tot drie keer toe.

Beeld Eva Roefs Io Cooman

Een leuke man, naar het schijnt, als hij aan tafel een praatje hield. Maar daarbuiten was P.C. Boutens (1870-1943) vooral de strenge dichter van verheven verzen en vergeten liedjes die in de dikke delen met zijn verzamelde lyriek zijn opgeborgen.

Een rentree zit er niet in. Behalve dan de fluisterzachte die kunstenares Elisabeth Tonnard hem heeft bereid, door uit 12 van zijn gedichten enkele regels te plukken en die over de pagina's te strooien van haar boekje De wolk (Uitgeverij den Boer/de Ruiter; euro 8,50).

Je kunt de teksten van boven naar onder en van links naar rechts lezen, en samen met de witruimte vormen zij een wolk, is de gedachte. Mooie boel, kan Boutens beteuterd denken als hij zou zien dat er van zijn trotse poëzie slechts losgezongen murmelingen resteren: 'Eindloos eindeloos' en 'Hef mij tot de stille toppen', tot 'Laat mij vergaan in eindelijken regen', en dan weer een witpagina.

Boutens is geest geworden, kun je daarentegen ook zeggen, en Tonnard brengt die met haar ogenschijnlijk zuinige bloemlezing zwierig aan het licht. Een gek project levert toch iets op.

'Kom vooral spoken', sprak Cees Nooteboom tien jaar geleden in de Bourla-schouwburg van Antwerpen bij de afscheidsplechtigheid voor de dicht- en toneelvorst Hugo Claus. Juist bij die regels viel het herdenkingsboekje De laatste van mijn demonen open, dat ik had gekocht bij een Utrechts antiquariaat, waar de eerste boeken uit de nalatenschap van uitgever, dichter, fervent roker en jarenlange Waddeneilandbewoner Theo Sontrop (1931-2017) werden aangeboden. Toen ik het pakje opende, kwam de tabakslucht vrij die van Vlieland af was meegereisd. Even was het of er meer dan één spook door mijn kamer zweefde.

En daar zou er zich nóg een bij voegen.

Uitgeverij Aspekt zond mij de novelle Sterven van Arthur Schnitzler uit 1892, voor het eerst in het Nederlands vertaald door Jef Rademakers (euro 18,95). In een begeleidend schrijven berichtte de uitgever: 'We hopen dat u dit boek wat extra aandacht kunt geven. De auteur woont bij u in de buurt.'

En alsof dat niet al angstwekkend genoeg was: 'De schrijver is beschikbaar voor toelichting en interviews'.

Arthur Schnitzler, in 1931 gestorven te Wenen aan de gevolgen van een hersenbloeding, spookt bij mij in de buurt. Zijn uitgever klinkt stellig.

Ik heb hersteltijd nodig om aan de gedachte te wennen, vóór ik Schnitzler koelbloedig aanschiet voor een toelichting of een interview.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.