Het speurwerk van Furore geeft eindelijk duidelijkheid over de meeuw van W.F. Hermans

Zeemeeuw of zeearend? Een oude kwestie is opgelost.

Lijkt een meeuw op een arend? Nou nee, maar desondanks bestond er verwarring over de illustratie op Willem Frederik Hermans' Mandarijnen op zwavelzuur. De auteur veroorzaakte die zelf met een ingezonden brief in het dagblad De Tijd, april 1964. De criticus Kees Fens had de door Hermans gefabriceerde collage in zijn bespreking 'een vrouwenlichaam met een roofvogelkop' genoemd. Het leek Fens een misplaatste illustratie bij Hermans' aanval op de literaire mandarijnen ofwel bobo's van zijn tijd: 'Mandarijnen zijn doorgaans geen roofvogels, tenzij in de ogen van kleine opstandige horigen.'

Hermans negeerde de sneer over 'horigen' en sloeg zijdelings terug: 'Ik kan de ornithologische kennis van uw medewerker K.F. niet hoog aanslaan. De vogelkop in kwestie is namelijk niets anders dan een ordinaire zeemeeuw.'

In de wetenschappelijke facsimile van Mandarijnen (in Hermans' Volledige werken, deel 16) zijn twee bronnen van de collage onthuld: het badpak knipte Hermans uit een aflevering van het Amerikaanse tijdschrift LIFE (23 juni 1947), de lachende mond uit een tandpastareclame uit hetzelfde weekblad (16 maart 1953).

Maar hoe zit het met die 'ordinaire zeemeeuw'? Daarin komt nu licht dankzij Piet Schreuders en zijn tijdschrift Furore. Pietjepreciesspeurwerk - Furore's handelsmerk - toont aan dat Hermans heel goed wist dat de vogel een arend was. Een Amerikaanse bald eagle om precies te zijn, door hem uitgeknipt uit LIFE van 4 juli 1949. Uit het bijschrift: de vogel betrof een 12-jarig, vrouwelijk exemplaar, Aguila genaamd en was in het bezit van de valkenier Daniel P. Mannix te Malibu, Californië.

Nu weten we alles, 53 jaar na dato.

Het badpak knipte Hermans uit een aflevering van het Amerikaanse tijdschrift LIFE (23 juni 1947).

Furore nr 23, euro 12,50
Ontwerp Piet Schreuders.
furoremagazine.com

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden