Dagkoersen Uw politieke nieuwsbrief

Het spel rond de voorzittershamer: Timmermans wil 'm, Bruijn heeft 'm

Frans Timmermans. Beeld Bloomberg via Getty Images

Goedemiddag,

Het is de dag van de poppetjes, in Brussel en in Den Haag. Waar Frans Timmermans nagelbijtend wacht op de uitkomst van het schimmenspel rond de nieuwe Europese Commissie, kreeg een geëmotioneerde Jan Anthonie Bruijn de hamer van de Eerste Kamer al in handen. Ook voor Murat Memis is er winst: hij mag eindelijk Turkije uit.

Hier zijn uw Dagkoersen. Deze politieke nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

DE VOORZITTERSHAMER I
Timmermans kan slechts duimen

Wordt Frans Timmermans de nieuwe baas van Europa? Er is nog geen witte rook, de marathononderhandelingen die nu al dagen duren ten spijt. Ieder uur sijpelen nieuwe geruchten naar de journalisten ter plaatse en ieder uur verandert de samenstelling van de Europese Commissie. De meeste aandacht gaat uiteraard uit naar de voorzitterspost. Wordt het Timmermans, de Duitse defensieminister Ursula von der Leyen, of iemand anders?

Aan het einde van de ochtend geloofde Timmermans er zelf nog wel in, getuige zijn beslissing om niet plaats te nemen in het Europees Parlement. Als lijsttrekker voor de Partij van de Arbeid haalde de Limburger bijna 840 duizend voorkeursstemmen, maar hij gaat liever de Commissie in. ‘Kiezersbedrog’, concludeert FvD-leider Thierry Baudet, die zelf overigens werd gekozen voor het Europarlement én de Provinciale Staten van Zuid-Holland.

Of Timmermans het wordt, moet de laatste (?) vergadering van Europese leiders van vandaag uitwijzen. Een vergadering die eerst werd uitgesteld van 11 tot 13 uur en later van 13 tot 15.15 uur en uiteindelijk pas iets voor 17.00 uur van start ging. Blijkbaar was er meer tijd nodig voor de bi- tri- en multilateraaltjes waarin de samenstelling van de nieuwe Commissie wordt voorgekookt.

Volkskrant-correspondent Marc Peeperkorn voelt zich ‘een beetje brak’ - ‘niet door de drank, maar door slaapgebrek’ - maar blijft het politieke schimmenspel in Brussel op de voet volgen. Timmermans schatte hij vanochtend in als grote favoriet. ‘Maar het is net als bij voetbal: daarin is het ook niet altijd de favoriet die wint.’

DE VOORZITTERSHAMER II
VVD’er volgt VVD’er op 

Tegelijk met de Europese top vond op het Binnenhof de verkiezing plaats van een minder invloedrijke maar niet onbelangrijke job: die van voorzitter van de Eerste Kamer. Vier mannen namen het tegen elkaar op, waarvan drie gevestigde senatoren: Joris Backer (D66) Jan Anthonie Bruijn (VVD) en Ruard Ganzevoort (GroenLinks). De vierde was nieuwkomer Toine Beukering (Forum), die al voor zijn installatie Holocaustslachtoffers typeerde als ‘makke lammetjes’.

Mede door die uitglijder werd Beukering vooraf als kansloos gezien. Hij viel inderdaad als eerste af, samen met Backer. Beide kandidaten wisten niet meer dan 16 stemmen te behalen. Bruijn en Ganzevoort gingen vervolgens door naar de finale. VVD’er Bruijn trok daarin aan het langste eind: hij behaalde 34 stemmen, tegenover 28 stemmen voor Ganzevoort. 11 senatoren, waarschijnlijk van het ontevreden Forum, stemden blanco.

‘Ik dank u voor het zeer grote vertrouwen’, sprak Bruijn vanaf de voorzittersstoel zijn Kamer voor het eerst toe. Bruijn staat bekend als partij-ideoloog van de VVD en was auteur van verschillende verkiezingsprogramma’s. Na afloop werd hij omhelsd door zijn vader, die volgens Bruijn ‘al 61 jaar’ op de tribune van de Eerste Kamer zit.

DEBAT VAN GISTEREN
‘Maxima deed goed aan Saoedisch contact’

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken). Beeld ANP

De Tweede Kamer is niet over het optreden van Máxima te spreken, maar Stef Blok blijft vierkant achter de koningin staan. Máxima's ontmoeting met de Saoedische kroonprins Mohammed Bin Salman was de juiste weg, zei de minister van Buitenlandse Zaken gisteravond in een debat. Of ‘MBS’ nu van moord wordt verdacht of niet. 

Koningin Máxima raakte dit weekend in opspraak door haar ontmoeting met de kroonprins in de marge van de G20-top in Osaka. Luttele dagen eerder rapporteerden de Verenigde Naties dat er ‘geloofwaardig bewijs’ is voor de betrokkenheid van Bin Salman bij het vermoorden en in stukjes hakken van journalist Jamal Khashoggi.

Behalve de bijna voltallige oppositie hadden ook coalitiepartijen D66, CDA en ChristenUnie kritische vragen over de ontmoeting – die volgens Sjoerd Sjoerdsma (D66) ‘zeer ongelukkig was, qua timing en uitvoering’. ‘Hoe staat de politieke antenne van de minister van Buitenlandse Zaken afgesteld?’, wilde Bram van Ojik (GL) weten.

Op alle vragen had minister Blok hetzelfde antwoord: elke andere manier van handelen had het werk van Máxima als VN-gezant kunnen schaden. Met het schrappen van het gesprek met MBS zou Nederland ‘zeer zichtbaar een andere positie hebben ingenomen’ dan de andere G20-landen’. En dat kan natuurlijk niet, vindt het kabinet.

EN DAN DIT NOG
Niemand wil de Sea Watch

De Sea Watch 3 blijft het kabinet koppijn bezorgen. Het reddingsschip, dat onder Nederlandse vlag vluchtelingen oppikt in de Middellandse Zee, meerde vrijdag zonder toestemming aan op het Italiaans eiland Lampedusa. Kapitein Carola Rackete werd gearresteerd en kan jaren cel krijgen voor het meewerken aan mensensmokkel. 

Volgens staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Asiel) heeft het kabinet vorige week meerdere havens gevraagd om de Sea Watch 3 te laten aanmeren. ‘Daar werd of niet op gereageerd, of het werd keihard geweigerd.’ Ze is niet van plan voor Racketes vrijlating te pleiten, vlaggenstaat of niet. ‘Deze zaak valt onder Italiaanse jurisdictie.’

Memis mag naar huis

Of het een gevolg is van de ‘stille diplomatie’ van Stef Blok is niet duidelijk, maar Murat Memis is volgens Turkije geen terrorist meer. Op de eerste zittingsdag van de rechtszaak tegen Memis, die sinds eind april Turkije niet uit mocht, hoorde de Eindhovense SP-fractievoorzitter dat de Turkse aanklager alle beschuldigingen van banden met een terroristische organisatie (de PKK) laat vallen.

En dus mag Memis eindelijk terug naar Brabant. Lilian Marijnissen zal in hetzelfde vliegtuig zitten: de partijleider van de SP kwam maandag over naar Antalya om Memis in de rechtszaal een hart onder de riem te steken.

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Vragen of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Dagkoersen elke werkdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden