Het sneeuwt in de Sahara - dat is uitzonderlijk, maar niet extreem

Sleeën vanaf een zandduin, een sneeuwpop maken in de Sahara. De bewoners van de Algerijnse stad Aïn Sefra konden dat opeens allemaal, toen het deze week in de woestijnstad begon te sneeuwen. De sneeuwlaag van plaatselijk haast een halve meter gaf zowaar zelfs enige verkeersoverlast - vind maar eens een pekelwagen of sneeuwschep in de Sahara. Toch is de gebeurtenis zeker niet uniek: ook in 1979, 2005, 2012, 2016 en 2017 kleurden de rode zandduinen wit.

Een man kijkt naar beneden vanaf de besneeuwde toppen van een zandduin. Beeld Reuters

De stad ligt dan ook op ruim een kilometer boven zeeniveau in het Atlasgebergte, vertelt bij het KNMI klimaatonderzoeker Rein Haarsma. Hoewel het 's zomers tegen de 40 graden kan worden, vriest het in januari geregeld. 'De zeldzaamheid van het fenomeen zit erin dat het gewoonlijk erg droog is. Neerslag heb je er niet veel', zegt Haarsma.

Afgelopen zondag liep dat anders. Door een hogedrukgebied boven Europa raakte de straalstroom vanaf de Atlantische Oceaan 'gesplitst': één tak naar Scandinavië, en één tak naar Afrika. 'Die richting het zuiden brengt relatief koude en vochtige lucht naar Algerije, waar die opstijgt en uitsneeuwt', schetst Haarsma. 'Uitzonderlijk, maar niet extreem. Het zal waarschijnlijk ook op andere, onbewoonde bergtoppen in het Atlasgebergte weleens gebeuren.'

Hadleycirculatie

Dat het gebied zo droog is, komt uiteindelijk door de zogeheten 'Hadleycirculatie'. Rond de evenaar stijgt lucht op, regent daardoor uit, en zakt enkele duizenden kilometers noordelijker als droge lucht weer terug naar het aardoppervlak. 'Dat zie je het sterkst bij de Sahara, omdat daar ook nog eens geen watermassa's in de buurt zijn', vertelt Haarsma. Nog altijd is daarom onduidelijk waarom de Sahara in de prehistorie veel groener was, met grote meren en rivieren, vegetatie en menselijke bewoning.

De sneeuwval komt op een moment dat het op meer plekken extreem weer is. Zoals het oosten van de VS, dat in de ban is van extreme winterkou, met sneeuwstormen en temperaturen tot tientallen graden onder nul - in het Amerika van Trump aanleiding voor diverse klimaatsceptici om extra hard te verkondigen dat de wereld helemaal niet opwarmt. Maar onder meer atmosfeerwetenschapper Kevin Trenberth van het National Centre for Atmospheric Research ziet dat in een commentaar toch anders: 'Winterse stormen zijn een manifestatie van de winter, niet van klimaatverandering.'

In Algerije hielden de wintertaferelen niet lang aan. Al na enkele uren verdween het Anton Pieck-landschap door de oplopende temperatuur - als sneeuw voor de zon.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.