Column

'Het 'seniorenmomentje' dat D66 een zetel kostte

Bij de man die met zijn blauwe vulpen stemde

De blunder van Cool was groot nieuws.

Stemmen voor de Eerste Kamer blijft antiek. Twee stemhokjes in de statenzaal van het (ook best antieke) provinciehuis in Haarlem en Wim Cool was als tweede aan de beurt. Vier jaar terug. Hij zat vlak bij dat hokje, een paar passen en hij was er. Mooi pak aan want het heeft toch enigszins cachet, zo'n stemming, en hij ging dat hokje binnen en zocht naar een potlood. Hij ging Joris Backer stemmen. Er wordt wat afgehosseld tussen statenleden, want het is een besloten feestje, maar Wim had van zijn partij geen marsorders gekregen. Die ging stemmen wat hij wilde.

Geen rood potlood in dat hokje. Wim voelde met zijn vingers achter een richel: niets. Stond hij daar - hij kon het hokje uit lopen en naar een potlood vragen, maar goed, dat was suf. En er zat toch wel een beetje druk op dat stemmen. Hij haalde werktuiglijk zijn Parker-vulpen uit de binnenzak en kleurde Joris Backer blauw.

Pas toen de voorzitter de zaal vertelde dat iemand had geblunderd, begreep Wim wie dat was. Eén stem - het kostte D66 de zetel in de Eerste Kamer die voor steradvocaat Mischa Wladimiroff was bedacht. Wim wist dat niet, maar zijn partij had in de schemerkamer van de provinciale politiek een dealtje gemaakt: één van hun statenleden zou PvdA stemmen om zo het kabinet Rutte-Wilders dwars te zitten. D66, de partij die ooit de Eerste Kamer zou gaan opheffen. Maar op Wims 'seniorenmomentje' hadden ze niet gerekend. En zo was Wim Cool op zijn manier toch een lootje geworden in de tombola.

Nu, als ambteloos burger van 72, schenkt hij zich een wijntje in op het terras van zijn huis in het lintdorp Hauwert, en zijn vrouw Marja schenkt zich ook een wijntje in. Bij zijn afscheid van de provincie en van de politiek kreeg hij van zijn dochters een bloempot vol rode potloden. Iedereen lachen natuurlijk. Wim Cool! Jurist nota bene, van wie men zich als het tegenzit alleen dát zal herinneren - kijk maar op Wikipedia. Marja zegt: Zat dat potlood dan niet aan een touwtje? Wim zegt: Normaal wel. Ik dacht: geen gelul dan ben ik ervanaf, hupsakee.

Van zijn dochters kreeg Cool een bloempot vol rode potloden.

Zij: Je was er wel beroerd van.

Hij: Tuurlijk pakt het je even aan.

Zij: Je hebt veel wakker gelegen.

Hij: Jawel, jawel. Ik zag dat hele potlood niet.

Zij: Je wilde gewoon dat hokje niet uit. Dat vond je vervelend.

Hij: Van tevoren was het nog uitgelegd. En toch hè.

Zij: Wladimiroff stond zesde. O, drama, drama, een topadvocaat.

Hij: Als die het uitverkoren kalf was, hadden ze hem op één moeten zetten.

Maar goed. De gevolgen. Vier jaar eerder was hetzelfde gebeurd in Noord-Holland met een mevrouw van GroenLinks die zeven vakjes vulde en uit de fractie werd gezet. Telefonisch gesprek met Alexander Pechtold en partijvoorzitter Ingrid van Engelshoven. Maar van de partij geen rare dingen: niets is hem nagedragen, in elk geval niet dat hij weet, al weet hij wel dat Roger van Boxtel teleurgesteld was.

Wat hielp was dat Wim meteen schuld bekende, in die volle zaal, en daarna kreeg hij applaus.

Hij: De enige oplossing is eerlijkheid.

Zij: Maar toen werd ik gebeld door Conny, de secretaresse van de fractie. Je weet wat er met Wim is gebeurd? Ik dacht: hij is dood.

Hij: Álle media wilden me spreken.

Zij: Paul de Leeuw, SBS, Brandpunt...

Hij: Ik weigerde steevast. Ik ben geen clown. En het was maar een momentje. Een foutje.

Zij: Daarna die dreigementen. Dat je dood moest, dat je van een flat af moest springen.

Wim Cool: `Ik heb in elk geval nationale bekendheid gehad.' Beeld x

Hij: Kennelijk heeft de mens toch behoefte iemand naar het hiernamaals te wensen.

Vervolgens werkte Wim vier statenjaren aan het dossier-Noordzeekanaal en aan het Waddenfonds, kreeg hij een onverkiesbare twintigste plek op de lijst en dat was het. Het enige wat hem nu dwars zit: het rode potlood is er nog. Hij zegt: Een kleur is onbelangrijk. Ik geef mijn wilsovereenstemming, dát is belangrijk.

De Kiesraad bracht advies uit vanwege het incident, met uitleg noch verklaring: 'de Kiesraad pleit niet voor wijziging van de Kieswet op dit punt'. Zodat ze gisteren weer antiek en in het geheim met rode potloden in de weer waren in de provinciehuizen, al dan niet met marsorders op zak.

Grote veranderingen beginnen vaak klein. Zo had Wim Cool ook herinnerd kunnen worden: als de man die het moderniseren van de verkiezingen voor de Eerste Kamer in gang zette. Nouja, zegt Wim. Ik heb in elk geval nationale bekendheid gehad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden