Het roze en het zwart

De borstkankermaand is weer begonnen. Pink Ribbon heeft na de golf van mediakritiek de boel rigoureus omgegooid.

Liefe sandra ik houw van jou je wet niet hoe vel je weet het eg niet. liefs lutein. Hanepoterige letters van een kind op een klein, blauw briefje, te zien in het vorige week verschenen magazine Aandacht; samen met een schaaltje schelpen, een dollarbriefje en een gedicht van Leopold (O, als ik dood zal, dood zal zijn/ kom dan en fluister, fluister iets liefs). De collage is gemaakt door Marleen Koolmees, voor haar zus Sandra. Vroeger werkten de zussen samen bij Sanoma Media. Nu werkt alleen Marleen er nog want Sandra is dood.


De dood doemt geregeld op in Aandacht en dat is opmerkelijk. Aandacht is namelijk een andere naam voor Pink Ribbon Magazine, het blad dat elk jaar in oktober door Sanoma wordt gemaakt voor stichting Pink Ribbon. Die stichting werd in 2003 opgericht met als voornaamste doel 'het vergroten van de bewustwording en voorlichting op het gebied van borstkanker'. Borstkanker moest een normaal gespreksonderwerp worden. Maar in haar ijver om dat voor elkaar te krijgen, ruilde Pink Ribbon het ene taboe in voor een ander: het taboe op de dood.


In de jaarlijkse Pink Ribbon Magazines werd je meer voorgelogen dan voorgelicht. Borstkanker kreeg het imago van een weliswaar vervelende, maar ook best hippe aandoening die je 'de baas' kon worden door keihard 'de strijd' aan te gaan. Hoe? In de eerste plaats natuurlijk door 'positief te denken', maar ook door een grappige roze krultang te kopen (handig als je geen haar meer hebt), mee te doen met de jaarlijkse 'tietenrace' (stoer, met anderhalve borst) of naar het openingsgala van de borstkankermaand te gaan, georganiseerd door cosmeticaconcern Estée Lauder. Daar kwam je weliswaar voornamelijk bekende Nederlandsters tegen die hun puntgave décolletés geil uit galajurkjes lieten puilen; maar een positieve denker zette zich daar sportief overheen.


Borstkankerpatiënten als Karin Spaink en Désirée Hairwassers ergerden zich wezenloos aan het jaarlijkse roze spektakel en gingen zich roeren, in blogs en op Twitter. Maar Pink Ribbon schrok pas echt wakker na een uitzending van Nieuwsuur in november vorig jaar, waarin vraagtekens werden gezet bij de besteding van Pink Ribbon-gelden. Aanleiding voor het item was de vertoning, tijdens het IDFA, van de Amerikaanse documentaire Pink Ribbons, Inc.: een kritische film waarin wetenschappers de vloer aanvegen met de machtige marketingmachine die Pink Ribbon in Amerika is. Pink Ribbon kwam ook in Nederland zwaar onder vuur te liggen. 'We werden compleet verrast door een golf aan negatieve publiciteit', schrijft Pink Ribbon in het jaarverslag 2011-2012. 'Het imago en vertrouwen zullen in de komende periode weer opgebouwd moeten worden.'


Nu is het opnieuw borstkankermaand. De presentatie van het magazine was in Hoofddorp, op een regenachtige maandag. De enige glamour kwam van de limoncello met prosecco (en een beetje van Mei Li Vos, die haar allerhoogste rode hakken had aangetrokken); verder liet Susan Veenhoff, de vorig jaar aangetreden Pink Ribbon-directeur, er geen twijfel over bestaan dat ze het roer rigoureus omgooit. Het woord 'strijd' wordt niet langer gebruikt, er is geen gala meer en de tietenrace is verdwenen. Dit jaar legt Pink Ribbon het accent op uitgezaaide borstkanker en daar is niks hips aan. Veenhoff: 'Aan uitgezaaide borstkanker ga je uiteindelijk dood.'


Om haar nieuwe aanpak kan Veenhoff niet genoeg geprezen worden, en wellicht komt het met het imago van Pink Ribbon wel weer goed. Maar de echte schade is veel erger en bovendien lastiger te herstellen; namelijk de schade die veroorzaakt is door Pink Ribbon zelf, door borstkanker jarenlang zo roze te sauzen dat de zwarte waarheid bijna uit het zicht was verdwenen.


'Ik wil gewoon dat je er weer bent', schrijft Marleen Koolmees in Aandacht aan haar zus Sandra. 'Dat je je veertigste verjaardag waar je zo tegenop keek, gewoon groots had gevierd en dat wij samen oud zouden worden in bejaardenhuis Het Laatste Zuchtje. Doodgaan aan borstkanker, jij vond het onwaarschijnlijk sneu - iedereen overleeft dat tegenwoordig toch?' Nee dus.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden