Het ritme van de cliënt volgen is beter voor de zorg

Meer rekening houden met de tijdsbeleving en het dagelijks leefritme van cliënten leidt tot betere zorg in verpleeg- en verzorgingshuizen en in de thuiszorg.

© thinkstock

Klanten hebben in dat geval minder het gevoel te worden 'afgeraffeld' en het personeel lijdt minder onder tijdsdruk. Ook wordt de zorg efficiënter.

Dit concludeert drs. Gabriëlle Verbeek na onderzoek waarop zij donderdag promoveerde aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. 'Bij intakegesprekken zou rekening gehouden moeten worden met de tijdsbeleving en tijdsbesteding van de cliënt en feitelijk ook van de verzorgende.'

Niet iedereen beleeft tijd eender. Voor wie die wacht, kruipt de tijd; leuke bezigheden doen de tijd vliegen. Tijdsbeleving heeft te maken met de manier waarop mensen met hun dag omgaan. Ook de ritmiek van het lichaam beïnvloedt de tijdsbeleving - zoals een ochtend- of avondmens zijn of snel vermoeid raken. Er zijn dan ook grote verschillen in de behoefte van cliënten aan zorgtijd.

Cliënten die de ene dag veel meer energie hebben dan de andere hebben vooral flexibele ondersteuning nodig, als zij er behoefte aan hebben. Anderen zitten vooral verlegen om een praatje tegen de eenzaamheid; wannéér een zorgverlener langskomt is dan minder belangrijk. Iemand met een druk leven wil graag zorg exact op het juiste tijdstip. En voor iemand in de terminale fase van het leven telt de klok niet meer, wel de beschikbare aandacht.

Ook zorgverleners verschillen. Sommigen werken graag georganiseerd en hebben binnen korte tijd de boel aan kant. Andere medewerkers hebben relatief veel oog voor andere noden van de cliënt en hebben moeite met een vaste planning en tijdregistratie. Verbeek ontwierp voor zowel klanten als hulpverleners typologieën voor tijdsbeleving, op basis van observaties in de zorg en gesprekken over tijd die ze voerde.

'Zorg biedt betere kansen als niet wordt gewerkt naar kloktijd, maar meer volgens het ritme van de cliënten', zegt Verbeek. Zij vindt dat dit haaks staat op de tendens standaardzorg te bieden. 'Strakke planningen en kloktijden komen de zorg niet ten goede. Cliënten zijn ontevreden en de verzorgenden hebben het gevoel achter zichzelf aan te lopen.' Zo'n andere organisatie van de zorg is haalbaar en past bij de roep om 'zorg op maat'. Verbeeks principes worden nu toegepast in een leertraject voor ziekenverzorgenden.

'Misschien is het nog te vroeg, maar wij hebben geen signalen dat werkgevers geen sollicitanten met een Inholland-diploma willen hebben', zegt Daniëlle van Eeuwijk, manager van YER Campus Recruitment. Van Eeuwijk verwacht ook niet dat een dergelijk diploma doorslaggevend zal zijn. 'Werkgevers kijken ook naar de persoon en naar wat iemand naast zijn opleiding heeft gedaan.' (Tekst Maarten Evenblij, foto thinkstock)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.