Het rijke oeuvre van Piet Roozenburg

Bij de verbijsterende, plotselinge dood van Piet Roozenburg past het enkele hoogtepunten uit diens rijke oeuvre nogmaals voor het voetlicht te halen....

Hoewel er weinig of geen dammers zullen zijn die onderstaand duel níet kennen, betreft het hier in zekere zin tóch een eerste publicatie: Roozenburg-Springer maakt merkwaardig genoeg géén deel uit van de in totaal 66(!) partijen van Roozenburg die de afgelopen 27 jaar in deze krant zijn gepubliceerd.

Roozenburg-Springer

(10de matchpartij 1945)

1.33-29 19-23 2.35-30 20-25 3.40-35 14-19 4.44-40 10-14 5.50-44 5-10 6.31-27 17-22 7.30-24 22x31 8.36x27 19x30 9.35x24

Hiermee is de Roozenburg-aanval een feit.

9...11-17 10.41-36 6-11 11.38-33 14-19 12.40-35 19x30 13.35x24 17-22?! 14.46-41 22x31 15.36x27 11-17 16.41-36 17-22?! 17.43-38 22x31 18.37x26! 1-6?

Alleen met 18...10/9-14 had Springer de dreigende aanval op zijn centrumschijf nog tot staan kunnen brengen.

19.33-28! 9-14 20.28x19 14x23 21.38-33! 16-21 22.26x17 12x21 23.33-28! 3-9 24.28x19 9-14 25.42-38! 14x23 26.49-43!

Dwingt eerst schijf 21 naar de rand, zodat de 2x2 ruil 21-27 en 23-28 uit de stand wordt gehaald.

26...21-26 27.38-33!

Zie diagram 1

Het stuk op 23 is nu niet meer te redden (27...4-9 28.33-28 9-14 29.28x19 14x23 30.39-33 +).

27...7-12 28.33-28 12-17 29.28x19 17-21 30.48-42 6-11 31.39-33 11-16 32.42-37 21-27 33.32x21 16x27 34.43-39 4-9 35.37-32! 27x38 36.33x42

Zonder vrees voor 36...9-14 37.42-37! 14x23 38.37-32!, waarna zwart andermaal moet toezien hoe schijf 23 opgepeuzeld wordt.

36...2-7 37.39-33 7-11 38.42-37 11-17 39.37-32 17-21 40.47-42 21-27 41.32x21 26x17 42.42-37 9-14 43.37-32 14x23 44.33-28 17-21 45.28x19 18-22 46.32-28 22x33 47.29x38 13-18 48.44-39 8-12 49.38-32 12-17 50.39-33 17-22 51.34-29 25-30

In plaats van capituleren.

52.24x35 21-26 53.19-13 18x9 54.32-27 22x31 55.36x27 9-13 56.35-30 13-19 57.45-40 15-20 58.40-35 10-15 59.30-24 19x30 60.35x24 20-25 61.33-28

Zwart geeft het op.

Zelf heb ik - te laat geboren - Roozenburgs triomftocht op het mondiale toneel (vier achtereenvolgende wereldtitels in de jaren 1948-1954) helaas niet van nabij mogen meemaken. Maar ik was wél lijfelijk aanwezig toen Roozenburg in 1963, na een afwezigheid van ruim zes jaar, zijn rentree in de nationale dam-arena maakte en bij die gelegenheid een gloednieuw aanvalsspel introduceerde.

Roozenburg-Gordijn

(NK 1963)

1.31-27 17-21 2.33-28 21-26 3.39-33 11-17 4.43-39 17-21 5.49-43 20-24 6.37-31!? 26x37 7.42x31 21-26 8.47-42!!? 26x37 9.42x31

Deze manier om de linker vleugel te ontwikkelen en tot aanval tegen de vijandelijke rechter flank te komen, was destijds volstrekt ongebruikelijk.

9...18-23 10.41-37 12-18 11.48-42 7-12 12.46-41 6-11 13.27-22 18x27 14.31x22 11-17 15.22x11 16x7 16.36-31 12-18 17.41-36 8-12 18.31-27 14-20 19.37-31 10-14 20.34-29!? 23x34 21.40x29 20-25 22.29x20 15x24 23.45-40 5-10 24.40-34 10-15 25.44-40 3-8 26.50-45 7-11?!

De eerste van een serie verzwakkende zetten waarmee Gordijn zijn tegenstander onbedoeld in de kaart speelt.

27.42-37 1-6?! 28.31-26 2-7 29.27-21! 14-20 30.21-16! 9-14 31.36-31 4-9 32.31-27

Zie diagram 2

32...18-23 33.34-29! 23x34 34.40x29 24-30 35.35x24 19x30 36.29-23! 30-35 37.27-22!

Zwart wordt gruwelijk overspeeld.

37...25-30 38.37-31 20-25 39.31-27 14-20 40.27-21 9-14 41.45-40 35x44 42.39x50 30-35 43.21-17

Wit kan inmiddels winnen zoals hij wil.

43...12x21 44.26x17 25-30 45.17-12 7x29 46.33x24(!) 30x19 47.16x7 8-12 48.7x9 14x3 49.22-17 3-8 50.32-27 35-40 51.27-22 20-24 52.22-18 24-29!? 53.28-22 15-20 54.18-12?

Maar deze onzorgvuldigheid (om geen sterkere termen te bezigen) zet de verdiende winst op losse schroeven. Na eerst 54.38-32! (Geert van Dijk) had zwart het gevoeglijk kunnen opgeven.

54...29-33!! 55.38x29 40-44! 56.50x39 19-24 57.12x3 24x44 58.3x25 44-49 59.43-39 49-35 60.22-18 35-40 61.18-13 40-23?

Onmiddellijk 61...40-7! (met de niet te pareren dreiging 62...7-11 =) was remise geweest. Na de tekstzet is voor Roozenburg alles weer in orde.

62.39-33!! 23-7 63.33-28!!

Zwart geeft het op.

Een nieuwe reuzenstap-in-de-tijd brengt ons bij Roozenburgs laatste grote wapenfeit. Twee dagen nadat hij zijn 72ste verjaardag had gevierd, versloeg Roozenburg in een competitiepartij Alexander Schwarzman, de geduchte Moskoviet die twee jaar later tot wereldkampioen zou worden gekroond!

Schwarzman-Roozenburg

(Clubcompetitie 1996/1997)

1.32-28 17-21 2.34-29 21-26 3.40-34 11-17 4.45-40 6-11 5.38-32 20-24 6.29x20 15x24 7.43-38 18-23 8.31-27 17-21 9.49-43 12-18 10.27-22 18x27 11.37-31 26x37 12.42x22 1-6 13.41-37 11-17 14.22x11 6x17 15.36-31 7-12 16.31-27 21-26 17.47-42 17-21 18.34-30 10-15 19.39-34 14-20 20.30-25 12-18 21.25x14 9x20 22.44-39 4-9 23.46-41 5-10 24.28-22 20-25 25.50-45 24-30 26.35x24 19x30 27.40-35 8-12 28.35x24 23-29 29.34x23 18x20 30.33-29 12-18 31.39-34 10-14 32.38-33 14-19 33.42-38 20-24 34.29x20 25x14(!!) 35.45-40 14-20 36.40-35 20-25 37.43-39 9-14 38.48-43 14-20 39.33-28 18-23 40.41-36 20-24 41.38-33 3-9 42.34-30 25x34 43.39x30 9-14

Zie diagram 3

44.36-31

Wat moest wit anders? 44.30-25 verliest kansloos door 44...23-29! 45.43-38 29-34! 46.36-31 13-18 47.22x13 19x8 enz., terwijl zwart op 44.43-38 had gewonnen met 44...24-29! 45.33x24 14-20 46.30-25 20x29 47.35-30/36-31 2-8! +.

44...24-29!

Ook nu gaat van dit schijnoffer beslissende kracht uit.

45.33x24 14-20 46.43-39 20x29 47.30-25 29-33! 48.22-18 33x44 49.18x9 44-50

Roozenburg wikkelt af naar een dammeneindspel waarin hij slechts één schijf méér heeft maar dat toch dik gewonnen staat.

50.9-4 50x6 51.4-9 15-20 52.25x14 19x10 53.9-4 10-15

Wit geeft het op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden