Het Rijk rekent zich rijk

Het kabinet verwacht volgend jaar 1,2 miljard op te halen uit stamrecht-bv's, waar nu nog veel gouden handdruk- ken geparkeerd staan. Dat lijkt wel heel optimistisch. Door

procent korting op de inkomstenbelasting krijgen mensen die volgend jaar vermogen uit hun stamrecht-bv opnemen.


Het ziet er naar uit dat de ideale parkeerplaats voor ontslagvergoedingen en gouden handdrukken over anderhalf jaar verdwijnt. Via de Haagse wandelgangen lekte onlangs uit dat het kabinet zijn bezuinigingspijlen gaat richten op stamrecht-bv's.


De stamrecht-bv is een populaire constructie om een ontslagvergoeding optimaal te benutten. Wie zijn ontslagvergoeding onderbrengt in een bv, hoeft over dat bedrag geen inkomstenbelasting te betalen. De fiscus komt pas langs als het bedrag wordt opgenomen. Zolang het geld in de bv zit, is de eigenaar ook vrijgesteld van vermogensrendementsheffing (1,2 procent per jaar).


Er zijn ongeveer 125 duizend stamrecht-bv's in Nederland. Die bevatten naar schatting minstens 10 miljard euro aan vermogen. Het uitstellen van de belasting is voordelig voor mensen die de ontslagvergoeding willen gebruiken als aanvulling op hun latere pensioen. AOW'ers betalen over de eerste 33.500 euro van hun inkomen namelijk minder inkomstenbelasting dan jongere mensen. De tarieven zijn respectievelijk 19-24 procent versus 37-42 procent.


Dat belastingvoordeel kost de schatkist geld. Het kabinet ziet daarom bezuinigingsmogelijkheden in de stamrecht-bv's. Het kabinet wil deze constructie op twee manieren aanpakken. Een verbod op de oprichting van stamrecht-bv's per januari 2015 moet het Rijk 800 miljoen euro per jaar structureel opleveren. Bestaande stamrecht-bv's worden ongemoeid gelaten. Wel wil het kabinet de eigenaar van bestaande stamrecht-bv's volgend jaar verleiden een groot deel van hun vermogen op te nemen. Het lokkertje is een eenmalige korting op inkomstenbelasting van 20 procent over het opgenomen bedrag. Het kabinet rekent erop dat een substantieel deel van het in stamrecht-bv's opgesloten vermogen daardoor in 2014 binnen bereik van de fiscus komt. Dat zou de overheid volgend jaar eenmalig 1,2 miljard euro aan naar voren gehaalde belastinginkomsten moeten opleveren.


Dat is een rijkelijk optimistische inschatting, meent Rogier Kemme, een financieel adviseur die zeshonderd klanten met een stamrecht-bv heeft. Hij voorspelt dat 'hoogstens 10 tot 15 procent' van zijn klanten van het kabinetsaanbod gebruik zal maken.


Kemme wijst erop dat het financiële voordeel van de eenmalige belastingkorting deels teniet wordt gedaan door het feit dat de geldopname uit de stamrecht-bv in 2014 bij het jaarinkomen wordt opgeteld. Als het jaarinkomen daardoor in een hogere belastingschijf terecht komt, moet er over het niet vrijgestelde deel van de ontslagvergoeding tegen een hoger tarief worden afgerekend.


Het volgende rekenvoorbeeld illustreert dit. Stel dat iemand na zijn ontslag van een WW-uitkering van 30 duizend euro per jaar leeft. Zijn ontslagvergoeding van 100 duizend euro bewaart hij in een stamrecht-bv. Het oorspronkelijke plan was om dit bedrag in vier jaar op te nemen, dus 25 duizend euro per jaar. Dan heeft deze man vier jaar achtereen een jaarinkomen van 55 duizend euro. Daarover betaalt hij jaarlijks (uitgaand van de huidige belastingschijven) 22.117,75 euro belasting. Over vier jaar moet hij dan 88.471 euro afdragen.


Als deze man maximaal wil profiteren van de eenmalige korting van 20 procent, moet hij het hele bedrag van 100 duizend euro volgend jaar in een keer opnemen. Zijn jaarinkomen in 2014 is dan 130 duizend euro. In de drie jaar erna heeft hij alleen de WW-uitkering van 30 duizend euro. Omdat hij in 2014 ineens erg veel verdient, valt een groot deel van zijn inkomen in de hoogste belastingschijf van 52 procent. Dat nadeel doet het voordeel van de korting grotendeels teniet. Over vier jaar betaalt hij nu 85.470,12 euro inkomstenbelasting, slechts 3,5 procent minder dan als hij geen gebruik had gemaakt van de kabinetsaanbieding.


Dan is er nog de vermogenrendementsheffing. Die kost hem in de drie jaar dat (een deel van) het bedrag op de spaarrekening staat nog eens 1.800 euro. Daardoor slinkt het belastingvoordeel in dit rekenvoorbeeld tot slechts 1,5 procent.


Omdat een stamrecht-bv nog vele andere voordelen heeft, zullen maar weinigen geneigd zijn hun bv te liquideren, voorspelt Kemme. 'Mijn gemiddelde klant is iemand van 45 tot 60 jaar die na een lang dienstverband bij één werkgever is weggereorganiseerd en weinig kans maakt op een nieuwe baan. Het is niet in hun belang om dat geld in één keer op te nemen en uit te geven zoals het kabinet hoopt. Zij moeten de komende jaren immers ook zien rond te komen en hebben door hun ontslag een pensioengat. Een kwart tot eenderde gebruikt de bv bovendien om een eigen bedrijfje te starten. Dat is voordeliger dan lenen bij de bank, want je kunt tot 17 duizend renteloos van je eigen bv lenen.'


Directeur-eigenaren hebben vaak een stamrecht-bv om belastingvrij pensioen op te bouwen. Dat wordt per 2015 dus onmogelijk gemaakt.


Voor mensen die na 2014 ontslagen worden, maakt het verbod op de constructie weinig uit, want tegelijkertijd gaan de ontslagvergoedingen omlaag. Het kabinet wil deze voor topinkomens beperken tot maximaal 75 duizend euro. Een stamrecht-bv wordt pas interessant bij hogere bedragen, omdat het oprichten ervan al snel een paar duizend euro kost.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.