NieuwsBelarus

Het regime in Belarus is niet onder de indruk van de Europese sancties

De EU-sancties tegen het Belarussische regime van Aleksandr Loekasjenko maken een eind aan anderhalve maand van gesteggel in Brussel. Maar dat regime is niet onder de indruk van die sancties, en de oppositie hoopt dat ze pas een eerste stap zijn.

Een demonstrant op de fiets rijdt voor de Belarussische politie langs tijdens een protest in Minsk, Belarus.Beeld AP

In de nacht van donderdag op vrijdag werden EU-regeringsleiders het eindelijk eens over persoonsgebonden sancties tegen leden van Loekasjenko’s regime. Daarmee geeft de EU het signaal van solidariteit richting Belarussische demonstranten dat ze eigenlijk al op 15 augustus had willen geven, na dagen van massale martelingen door de Belarussische autoriteiten. Door wekenlange dwarsligging van Cyprus komt dat signaal nu pas.

De sancties beperken zich tot een kleine groep mensen. De EU stelt een lijst op van veertig mensen uit Loekasjenko’s regime die verantwoordelijk zijn voor verkiezingsfraude en geweld tegen demonstranten. Zij kunnen naar verwachting rekenen op een inreisverbod en de bevriezing van hun tegoeden in de EU. Daar kunnen Loekasjenko’s bondgenoten wel mee leven: Belarussische functionarissen brengen hun bezittingen over het algemeen niet onder in de EU.

Meer dan een gebaar vormen de sancties dan ook niet, volgens de Belarussische oppositie. ‘Een eensgezind standpunt van de EU over verkiezingsfraude en geweld tegen Belarussische burgers is belangrijk voor ons’, zegt Pavel Latoesjko, een gevlucht oppositielid, op Instagram. Maar hij noemt de sancties ‘slechts een eerste stap’ en hoopt op aanvullende strafmaatregelen.

Repressie

Loekasjenko, de hoofdverantwoordelijke voor de repressie, komt zelf niet op de sanctielijst. De Franse president Macron zei de mogelijkheden zo open te willen houden voor een bemiddelingspoging van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa tussen Loekasjenko en de oppositie. Dat is opvallend, want na Loekasjenko’s stiekeme beëdiging van vorige week zei de EU Loekasjenko niet langer te erkennen als president. Het Verenigd Koninkrijk en Canada, die eerder sancties afkondigden, hielden Loekasjenko niet buiten schot. Ook het Europees Parlement wilde dat Loekasjenko zelf op de lijst zou komen.

Maar om de vreedzame demonstranten daadwerkelijk te steunen zijn er volgens sommige deskundigen behalve strafmaatregelen ook steunmaatregelen nodig. Thomas de Waal, Belaruskenner bij het Carnegie Instituut suggereert dat de EU een economisch hulppakket in het vooruitzicht kan stellen. Dat kan de unie dan inzetten na een democratische transitie in Belarus. 

Zo zou de EU zorgen wegnemen bij de Belarussische elite over economische rampspoed na een val van Loekasjenko en het aantrekkelijker maken om de kant van de demonstranten te kiezen. Amerikaanse parlementariërs bereiden nu al een steunpakket voor aan onderdrukte Belarussische media en de onderdrukte ict-sector, die bekendstaat als een verzamelplaats van democratisch georiënteerde Belarussen.

Het Belarussische ministerie van Buitenlandse Zaken kondigde vrijdag aan met tegensancties te komen in reactie op de Brusselse strafmaatregelen. Welke mensen uit de EU op de Belarussische lijst komen, houdt het ministerie geheim.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden