nieuws

Het presidentschap van Mohamed Morsi (67), plots overleden tijdens een zitting, werd een grote deceptie

De maandag overleden Mohamed Morsi nam in 2012 als eerste politicus van islamistische signatuur zijn intrek in het presidentiële paleis in Caïro. Maar na een jaar was Morsi alweer afgezet, waarna de weg werd vrijgemaakt voor het leger om Egypte te besturen.

Oud-president Mohamed Morsi groet zijn advocaten tijdens een zitting van de rechtbank. Beeld Reuters

De 67-jarige Morsi overleed maandag onverwacht, tijdens het zoveelste proces dat tegen hem was aangespannen in de afgelopen zes jaar. Dit keer stond hij terecht voor spionage. Andere aanklachten, onder andere voor geweld tegen demonstranten, leverden hem eerder levenslang op en 20 jaar cel. De boodschap van Egyptes nieuwe sterke man, president Abdel al-Sisi, was duidelijk: Morsi en zijn Moslimbroederschap zouden nooit meer een politieke rol spelen.

De ster van Morsi steeg tot grote hoogte tijdens en na de massale protesten in 2011 tegen het decennialange bewind van president Hosni Mubarak. De aanhangers van de Moslimbroederschap, een organisatie die de islam meer wilde verankeren in het bestuur van het land, zagen toen hun kans schoon om eindelijk aan de macht te komen. Morsi werd met enkele partijgenoten vastgezet door het Mubarak-bewind, maar wist snel uit te breken.

Na de val van Mubarak slaagde de Moslimbroederschap, mede dankzij Morsi, er eind 2011 in een grote overwinning te halen bij de parlementsverkiezingen. De partij richtte daarna het vizier op het presidentschap. Maar de kandidatuur van partijgenoot Khairat al-Shater, de eerste keus van de Moslimbroederschap, werd de grond ingeboord toen hij gediskwalificeerd werd door de verkiezingsautoriteiten.

Morsi in betere tijden: in juli 2012 heeft hij in het presidentiële paleis een onderhoud met de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton. Beeld Reuters

Afgrijzen

Hierna schoof de beweging de trouwe partijaanhanger Morsi naar voren. Hij stond te boek als iemand die harde conservatieve standpunten innam als het ging om sociale kwesties, maar politiek ook pragmatisch kon zijn. In juni 2012 schreef Morsi geschiedenis door de presidentsverkiezingen met grote overmacht te winnen. Tot afgrijzen van liberale Egyptenaren, het leger maar ook bondgenoot VS betrok Morsi, de eerste democratisch gekozen president van het moderne Egypte, het presidentiële paleis.

Na een jaar was hij echter alweer president af. Morsi probeerde snel zijn stempel te drukken op de politiek, onder andere met een nieuwe Grondwet. Hij botste met de rechterlijke macht en de oppositie. De media beschuldigden hem van het beknotten van de persvrijheid. Na grootschalige protesten tegen zijn bewind gaf het leger hem een ultimatum om op te stappen. Begin juli 2013 schoven de generaals Morsi opzij, waarna hij werd vastgezet.

De oud-president zou daarna nooit meer vrijkomen. In de zes jaren die volgden, zag de buitenwereld hem steeds in de rechtszaal tijdens het zoveelste proces dat tegen hem was aangespannen. Morsi ontkende, maar de jaren achter tralies eisten hun tol. Op maandag viel hij flauw tijdens een zitting, gevolgd door zijn plotselinge dood.

Morsi in mei 2012 tijdens de campagne voor de presidentsverkiezingen. Het waren de eerste vrije verkiezingen in Egypte sinds de val van het Mubarak-bewind een jaar eerder. Beeld AP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden