Het post-Castrotijdperk krijgt een gezicht

In 2018 zal de 52-jarige ingenieur de nieuwe leider van Cuba worden. Zijn benoeming is een breuk met het verleden.

Na meer dan een halve eeuw heeft op Cuba het post-Castrotijdperk sinds deze week een datum en een gezicht. De datum is 2018. Dat jaar loopt de laatste zittingsperiode van de nu 82-jarige Raúl Castro af. Nadat hij al eerder had gehint op zijn 'pensioen' kondigde hij zondag definitief aan er na deze periode mee te stoppen.


Het gezicht is dat van Miguel Díaz Canel, een 52-jarige ingenieur met een loopbaan van meer dan 25 jaar binnen de Communistische Partij. Tijdens Canels benoeming tot eerste vicepresident noemde Raúl Castro hem ook zijn mogelijke opvolger. Castro kiest daarmee voor een man met weinig charisma, maar veel ervaring en goede contacten binnen de partij en het leger.


Canel is de eerste man zo hoog in de boom die niet in de revolutie heeft meegevochten. Hij werd geboren in 1960, een jaar nadat Fidel Castro het bewind van dictator Batista omverwierp. Tot aan 2008 was Fidel Castro's broer Raúl de tweede man in Cuba. Toen Raúl het bewind overnam wees hij zijn strijdmakker José Ramon Machado Ventura (nu 82 jaar) als secondant aan.


De opmars van Canel binnen de partij was gestaag. Na zijn afstuderen zat hij twee jaar in militaire dienst en werd hij daarna hoogleraar. In 1987 raakte hij betrokken bij de communistische jongerenpartij en reisde met hen naar Nicaragua om daar de Sandinistische revolutie te steunen.


Canel vervulde daarna politieke topfuncties in de provincies Villa Clara en Holguin. Beide spelen een sleutelrol in het toerisme en de opkomende private sector op Cuba en zijn daarom belangrijk voor de economische hervormingen die Raúl Castro heeft ingezet. Het is waarschijnlijk mede deze ervaring die Canel in de ogen van Raúl Castro de ideale kandidaat maakt om zijn hervormingen voort te zetten. In 2009 werd Canel naar Havana gehaald om minister van hoger onderwijs te worden.


De benoeming van Canel tot vice-president is volgens analisten een breuk met het verleden. Eerder werden nieuwe talenten 'per helikopter' ingevlogen door Fidel Castro, zonder dat zij stapsgewijs opklommen. Maar de politici van Canels generatie die op die manier waren aangesteld, en als de potentiële opvolgers werden gezien, zijn er stuk voor stuk weer uitgegooid.


Canels weg naar de top past meer bij de stijl van Raúl Castro en op diezelfde manier moeten ook de veranderingen op Cuba plaatsvinden: langzaam maar zeker. Die hervormingen stellen geen democratie of vrije pers in het vooruitzicht, Cuba blijft een socialistische staat, verzekerde Castro zondag. Diezelfde dag nog werden op verschillende plekken tientallen mensen gearresteerd om demonstraties te voorkomen, zo meldde de protestbeweging van 'de witte moeders'.


De veranderingen die Canel wat betreft Castro zal moeten voortzetten zijn vooral economisch. De private sector moet verder de ruimte krijgen en de staat verder afgeslankt. Als Raúl Castro door ziekte voortijdig genoodzaakt is te stoppen, krijgt Canel de leiding.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden