Het perfecte college is deels een theaterstuk

Het perfecte college

Een minicollege college geven van docent van het jaar Alexandru Iosup. Zodat u weet hoe het eigenlijk hoort, zo aan het begin van het academisch jaar.

Alexandru Iosup: 'Als de eerste studenten beginnen te gapen of te whatsappen, doe je als professor iets fout.' Beeld Frank Ruiter

'Het perfecte college is deels een theaterstuk. Je loopt over het toneel, je verbuigt je stem als je iets wilt benadrukken, je zoekt de rand van het podium op om contact te maken, je verbaast het publiek met een onverwachte twist in je verhaal. Dat vereist veel oefening, zeker voor teruggetrokken computerwetenschappers zoals ik. Maar je hebt die technieken beslist nodig om studenten zodanig op hun gemak te stellen dat ze met je mee gaan doen. Want je wilt geen publiek dat achterover hangt en naar de professor luistert alsof het tv is. Dat volstaat als je simpele feiten wilt overbrengen, maar in het hoger onderwijs is dat zelden het geval. Nee, in het perfecte college wil je dat ze hardop meedenken over de vragen die je stelt. En dat is eng. Zeker in een zaal met 200 studenten. Bijna iedereen is bang om af te gaan, heus niet alleen verlegen mensen.'

'Dus ik zal niet van start gaan met een vraag als: 'Hoe snel zijn computers in vergelijking met de mens?' Dan reageert vrijwel niemand, dat is te moeilijk. Ik vraag liever: 'Wie denkt dat computers tien keer sneller rekenen zijn dan mensen?' Dat is eenvoudig. Iedereen - zeker hier aan de TU Delft - voelt intuïtief wel aan dat het antwoord 'ja' is. Iedereen steekt zijn hand op, iedereen doet mee. De hele zaal gaat meedenken over de volgende vraag: 'Zijn computers honderd keer sneller dan mensen? Een miljoen keer?' En dan ga je verder: 'Hoeveel keer sneller moet de computer zijn? En hoe gaan we dat bereiken?' Dan komt een proces op gang waarvan de studenten zich onderdeel gaan voelen. Ze gaan samen kennis toepassen om problemen op te lossen en ervaren dat er veel invalshoeken zijn om naar een vraagstuk te kijken. Als je de moeilijkheidsgraad langzaam opbouwt en ze telkens nieuwe vaardigheden laat gebruiken, komen de studenten in een 'flow'. Dan vergeten ze al het andere en zijn ze echt geconcentreerd.'

'Als het even kan, gebruik ik tijdens college echte games. Want een college moet ook 'fun' zijn. Plezierige ervaringen blijven immers beter hangen in het geheugen. Online kun je dat plezier niet zo goed overbrengen en kunnen studenten niet samenwerken. Als docent kun je online het niveau van de studenten niet goed peilen. Dat niveau is in elke groep en in elk cohort weer anders.'


'Als de eerste studenten beginnen te gapen of te whatsappen, doe je als professor iets fout. Geef jezelf maar de schuld, want de studenten zijn niet voor niets vroeg op gestaan en naar je college gekomen. Dat is een hele investering - hun komst is honderd procent vrijwillig - en je stelt ze teleur. Je legt de lat te hoog of te laag. Of je stelt vragen waarvan ze denken: 'Wat maakt mij dat nou uit?' Je moet altijd vragen voorleggen die gerelateerd zijn aan het echte leven van je studenten. Of iets groters.


'Wie een podium beklimt, loopt het risico uitgelachen te worden. Je bent overgeleverd aan de gunst van het publiek. Daar moet je mee leren omgaan. Dat is het grootste struikelblok. Docenten die dat niet kunnen, klampen zich vaak vast aan hun macht. Ze creëren afstand. Dat lijkt veilig, maar dan maak je geen contact met de zaal. Dan is het onmogelijk studenten echt bij de les te betrekken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.