Het pensioenakkoord: zo zit het

Als de Kamer donderdag het bereikte akkoord steunt, wordt het voor de FNV wel erg lastig om nog 'nee' te zeggen.

Minister Henk Kamp tijdens de persconferentie over het nieuw bereikte akkoord over de pensioenen. Beeld anp

Wat is het pensioenakkoord?
Al twee jaar onderhandelen werkgevers en vakbeweging over renovatie van het pensioenstelsel. De oudedagsvoorziening moet tijdens de vergrijzing betaalbaar blijven en bestand zijn tegen de onrust op de financiële markten.

Daags voor de verkiezingen in juni 2010 sloten de sociale partners een 'akkoord op hoofdlijnen'. Dat is, na de formatie van het kabinet-Rutte, in overleg met minister Henk Kamp (VVD) van Sociale Zaken uitgewerkt.

Wanneer moeten we stoppen met werken?
In 2020 gaat de pensioneringsleeftijd omhoog naar 66 jaar. Daarnaast wordt de pensioenleeftijd gekoppeld aan de levensverwachting. Daardoor ligt stijging van de pensioenleeftijd in 2025 naar 67 jaar voor de hand. De AOW-uitkering wordt jaarlijks verhoogd met de gemiddelde CAO-loonstijging.

Daarbovenop komt tussen 2013 en 2028 een extra verhoging van 0,6 procent. Mensen met een laag pensioen krijgen jaarlijks een netto bonus van 300 euro.

Eerder stoppen met werken kan, maar dan wordt de AOW-uitkering, per jaar dat iemand eerder stopt, levenslang met 6,5 procent gekort. Als mensen langer doorwerken krijgen ze juist een toeslag van 6,5 procent.

Wat verandert er nog meer?
De pensioenfondsen krijgen meer vrijheid bij het beleggen, waardoor de hoogte van het pensioen afhankelijker wordt van de beleggingsresultaten. Tegelijk is een fonds minder snel verplicht pensioentoezeggingen te bevriezen of zelfs te korten. Ander belangrijk punt: de hoogte van het pensioen wordt afhankelijker van de beleggingsresultaten van de pensioenfondsen, minder zeker dus.

Het toezicht op de fondsen wordt verscherpt. Hoe, daar wordt nog over gesproken. Een pensioenfonds mag ook kiezen voor het huidige beleggings- en toezichtsregime. Maar dan moet het fonds waarschijnlijk sneller de pensioenen van ouderen en de aanspraken van werkenden bevriezen of verlagen.

Wat zijn daar de bezwaren tegen?
De FNV heeft maandag na een marathonzitting drie bezwaren geformuleerd.

1. Het moet ook voor mensen met lage inkomens mogelijk blijven voor hun 65ste te stoppen met werken, dat is nu niet het geval. Ooit richtte de discussie zich op mensen met zware beroepen, maar daar bleek geen definitie van te maken. Nu veronderstellen de onderhandelaars dat lage inkomens en zware beroepen identiek zijn. Het Centraal Bureau voor de Statistiek heeft ook berekend dat mensen met lage inkomens na hun 65ste verjaardag minder lang leven dan mensen met hogere inkomens.

2. Werkgevers moeten meer risico dragen voor de beleggingen in de pensioenfondsen, nu lopen werknemers te veel risico als de beleggingsresultaten tegenvallen, vinden de bonden.

3. Er moet meer zekerheid komen over de hoogte van de pensioenuitkering.

Komt het kabinet daaraan tegemoet?
Minister Kamp heeft drie concessies gedaan om de weifelende FNV-bonden, FNV Bouw voorop, over de streep te trekken. Werkenden met lage inkomens krijgen na hun 61ste verjaardag een belastingvoordeel. Dat loopt in vier jaar op tot bijna negenduizend euro. Als ze dat sparen, kunnen ze het inkomensverlies beperken als ze toch voor hun 66ste met pensioen gaan. De levensloopregeling verdwijnt niet volledig. Wie nu spaart voor vervroegd pensioen, mag dat blijven doen.

Tenslotte mag in de nieuwe 'vitaliteitsregeling' maximaal 20 duizend euro worden gespaard.

Trekt dit alle weerspannige FNV-bonden over de streep?
Dat moet nog blijken. Maandag vergaderen de FNV-bonden opnieuw over het akkoord en de nieuwe concessies. FNV Bondgenoten en Abvakabo FNV lieten echter meteen weten nog niet tevreden te zijn. Die twee hebben echter geen meerderheid in de FNV. FNV Bouw geeft de doorslag. Als die zich aansluit bij de trits kleinere bonden en nu ook vóór is, steunt de FNV het akkoord. Dan zijn de tegenstribbelende grote bonden in principe gebonden aan die uitspraak.

De politiek wacht echter niet op de FNV. Donderdag debatteert de Kamer op initiatief van de PvdA over het akkoord. De PvdA deelde de bezwaren van de FNV. Als de Kamer donderdag het akkoord steunt, wordt het lastig voor de FNV om nog 'nee' te zeggen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.