Dagkoersen Uw politieke nieuwsbrief

Het parlement zoekt naar eendracht en samenhang

Klaas Dijkhoff (VVD) in debat met Lodewijk Asscher (PVDA), Lilian Marijnissen (SP) en Jesse Klaver (Groenlinks) tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen. Beeld Freek van den Bergh

Goedemiddag,

Ook op het Binnenhof werd de stemming bij aanvang van de Algemene Politieke Beschouwingen bedorven door het nieuws over de liquidatie in Amsterdam. Daarna deden de meeste partijen het rustig aan en wonnen de filosofische vergezichten het van de confrontatie.

Hier zijn uw Dagkoersen. Deze politieke nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

IN DE KAMER
De Algemene Beschouwingen

Een hang naar eendracht, samenwerking en het overbruggen van verschillen heeft de eerste dag van de Algemene Politieke Beschouwingen tot nu toe in de greep. Meningsverschillen zijn er genoeg, maar de fractieleiders hebben besloten elkaar heel te houden. Er zijn ook even geen centrale thema's waar de oppositie eensgezind de tanden in kan zetten, zoals vorig jaar de met voorgenomen afschaffing van de dividendbelasting. 

Partijen zijn daarentegen druk met het zoeken naar overeenkomsten en oplossingen.  VVD-fractieleider Klaas Dijkhoff oogstte voorzichtige complimenten van de oppositie met zijn veroordeling van bedrijven die slechts winst najagen en geen oog hebben voor hun omgeving. CDA-fractieleider Heerma kreeg vanaf de linkerflank bijval voor zijn oproep tot meer aandacht voor de kansenongelijkheid in de samenleving. En GroenLinks-voorman Jesse Klaver kondigde aan het voortaan over een heel andere boeg te gaan gooien: politiek dient in zijn ogen niet langer te draaien om winnen en verliezen (‘scorebordpolitiek!') maar om samen zoeken naar oplossingen. Daarvoor kreeg hij zelfs bijval van Thierry Baudet. De enige die ouderwets van leer trok, was dan ook PVV-leider Geert Wilders. 

Het debat is in volle gang en duurt nog tot diep in de avond. In ons liveblog vindt u de interessantste fragmenten, voorzien van commentaar door de experts van het Debat Instituut. 

DE MILJOENENNOTA
Kabinet zet de Zalmnorm bij het grofvuil

Minister Wopke Hoekstra van Financiën (CDA) met het koffertje tijdens Prinsjesdag 2019. Beeld Freek van den Bergh

Over de Miljoenennota van dit jaar zal ook na de Algemene Beschouwingen nog uitvoerig worden gesproken. De beslissing van minister Hoekstra van Financiën om te breken met de fameuze ‘Zalmnorm’ betekent namelijk een waterscheiding in het Nederlandse begrotingsbeleid, analyseert politiek verslaggever Yvonne Hofs. 

‘De Zalmnorm schrijft voor dat kabinetten het in een hoogconjunctuur niet te breed laten hangen, maar de uitgaven matigen om financiële buffers op te bouwen voor slechtere tijden. Daarmee kan worden voorkomen dat een volgend kabinet hard moet bezuinigen zodra de economie in een dip belandt.’ Hoekstra draait die norm nu hardhandig de nek om door miljarden meer uit te geven aan lastenverlichting en investeringen dan het kabinet met zichzelf had afgesproken.

Dat het kabinet zichzelf niet langer aan Gerrit Zalms begrotingsmast wil binden, komt niet echt als een verrassing. Na jaren van zwarte cijfers daalt de staatsschuld dit jaar onder 50 procent van het bruto binnenlands product,ruim onder de Europese begrotingsnorm. Bij zo'n sterke verbetering van het huishoudboekje verdwijnt op zeker moment de politieke wil om langer zuinig aan te doen - dat zou immers weleens stemmen kunnen kosten.

Opmerkelijk kritisch is de Raad van State, die spreekt van een duidelijke inbreuk op het begrotingsbeleid zonder dat daar goede redenen voor worden gegeven. Ook het CPB levert vilein commentaar op Hoekstra's plannen. ‘De bomen groeien niet tot in de hemel, kapitaalmarkten geloven niet in sprookjes en gratis geld bestaat niet.’

MOORD OP ADVOCAAT
Grapperhaus: ‘Weer grens overschreden’

Minister Ferd Grapperhaus van Justitie geeft in de Tweede Kamer een reactie op de moord op Derk Wiersum. Beeld ANP

De Beschouwingen worden overschaduwd door de moord op Derk Wiersum, de advocaat van kroongetuige Nabil B. in de liquidatiezaak rond hoofdverdachte Ridouan T. Enkele fractievoorzitters begonnen hun inbreng door stil te staan bij de dood van Wiersum, die vanochtend vlak bij zijn huis in Amsterdam werd neergeschoten. 

De schutter, vermoedelijk tussen de 16 en 20 jaar, is nog voortvluchtig. Minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid, die zich vanwege de moord pas later bij de rest van de kabinetsploeg in Vak K voegde, zei vanmiddag dat hij de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) aan het werk zet om te kijken naar de beveiliging van andere advocaten.

Grapperhaus spreekt van ‘een enorme klap’. Volgens de minister raakt de moord op Wiersum ‘aan het fundament van onze rechtsstaat’. Zeker is dat de liquidatie, na het afgehakte hoofd op de stoep voor een shishalounge en de moord op de broer van Nabil B., een volgende escalatie van het geweld in en rond het criminele circuit markeert. Grapperhaus: ‘ Als samenleving hebben we de georganiseerde misdaad laten woekeren.’

DE LOGGE OVERHEID
‘Parlementair onderzoek nodig’

Zelfs de koning wijdde in zijn Troonrede woorden aan de aanhoudende problemen bij de Belastingdienst en het UWV. Verouderde ICT, personeelstekorten en te veel te gedetailleerd beleid: het was allemaal niet best, moest Willem-Alexander toegeven. Coalitiepartijen CDA en ChristenUnie willen nu een parlementair onderzoek naar deze, maar ook andere met zichzelf worstelende organisaties als het CBR en DUO. 

‘De overheid is soms een gesloten bastion’, zegt ChristenUnie-leider Gert Jan Segers. ‘Regels lijken belangrijker dan mensen, systemen falen, wachttijden zijn te lang en burgers worden van het kastje naar de muur gestuurd.’

De Kamerleden moeten zichzelf ook een spiegel voorhouden, vindt Pieter Heerma (CDA). Door hun dadendrang zouden de ploeterende uitvoeringsdiensten ‘verstrikt zijn geraakt in ingewikkelde regels en wetgeving'. Daarom is het nodig dat ook de Tweede Kamer haar eigen rol tegen het licht houdt in een parlementair onderzoek.’

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Vragen of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Deze nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Vink dan ‘Volkskrant politiek’ aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden