Het Parijs vanPietje Precies

De 21ste editie van het blad Furore gaat over het Parijs uit de film Le ballon rouge. Vormgever Piet Schreuders diepte het thema met mierenijver uit.

Wie zijn blad Furore noemt - ander woord voor 'luide bijval' - bedoelt daar iets mee. Piet Schreuders, de bedenker, uitgever en vormgever van dit sinds 1975 onregelmatig verschijnende periodiek (een culturele pendant van zijn Poezenkrant), zal vast geen hekel hebben aan applaus.


Toch lijkt deze hoofdredacteur eerder een man van schouderklopjes dan van ovaties. Schreuders maakt geen blad voor de massa, maar voor mensen zoals hij: lezers die het in het kleine zoeken. Die het leuk vinden om nutteloze, doch aangename weetjes (liefst uit de populaire kunst van de 20ste eeuw) tot het futielste detail uit te pluizen. En daar dan in een uitgekiende, eigengereide typografie verslag van te doen.


De zojuist verschenen 21ste aflevering van Furore is daarvan een wervelend en ook duizeligmakend voorbeeld. Het extra dikke nummer is gewijd aan een oude liefde van Schreuders: de korte film Le ballon rouge (1956) van de Franse regisseur Albert Lamorisse. Niet alleen wordt het poëtische verhaal - over een jongetje en een rode ballon - scène voor scène uitgespit, Schreuders traceerde met mierenijver elke straat, steeg en passage in de Parijse wijk Belleville, waar Lamorisse zijn charmante film opnam.


Hij vergelijkt de locaties met de tegenwoordige situatie (jawel, veel gesloopt), verduidelijkt een en ander met plattegrondjes en routekaartjes (hoe reed buslijn 96?) en rondt het verslag van zijn research af met een twee pagina's vullende luchtfoto waarin de contouren van toen zijn ingetekend.


Dat is al tamelijk indrukwekkend, maar we zijn er nog niet. De methode-Schreuders betekent ook: een opsomming van andere in Belleville geschoten films (met Kirk Douglas en Maurice Chevalier), het aantal toenmalige bioscopen in de wijk (elf, waaronder Le Paradis en Le Cocorico), ander werk met een rode ballon (van streetartist Banksy tot Dick Bruna) en als overtreffende trap de rubriek 'Details van details'.


Daarin onder meer de close-up van een scène waarin het fragment van een muurreclame voor Gitanes-sigaretten is te zien (Schreuders achterhaalde de naam van de ontwerper: Bernard Villemot), terwijl de oplettende lezer diezelfde reclame elders in Furore - bij wijze van knipoog - nog eens als 'serieuze' advertentie tegenkomt.


Zoveel aandacht voor het minutieuze getuigt van een schitterende toewijding. Maar die zucht om werkelijk niets onbenoemd te laten, het horror vacui, heeft ook iets beklemmends. Als alles er toe doet, tot in het oneindige, zonder hiërarchie, dreigt alles even onverschillig te worden.


Dat je het positiever kunt zien, bewijst een ingezonden brief van VPRO-radiomaker Wim Noordhoek: 'Wat doet Furore voor mij? Het bezweert, althans voor even, mijn angst. Omdat het zo aanwezig is dat ik al het andere even helemaal vergeet. Omdat het een geheel eigen orde aanbrengt in de wereld.'


À propos: wist u dat regisseur Albert Lamorisse ook de bedenker is van het populaire bordspel Risk?


Op maandag 9 april wordt in het nieuwe filminstituut Eye in Amsterdam de film Le ballon rouge vertoond, met inleiding door Piet Schreuders.

Piet Schreuders

De grafisch ontwerper Piet Schreuders ers (1951) is gespecialiseerd in de vormgeving van boeken, platen en tijdschriften. Hij publiceerde boeken over typografie, Amerikaanse paperbacks en The Beatles. Voor zijn werk als artdirector van de VPRO Gids werd hij bekroond met de Mercur Award 2003. In 1997 ontving hij de H.N. Werkmanprijs voor zijn gehele oeuvre. Schreuders is uitgever en ontwerper van de onregelmatig verschijnende tijdschriften De Poezenkrant en Furore.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden