Het paradoxale Frankrijk

Journalisten die correspondent in Parijs zijn geweest, hebben de neiging de door hen opgedane ervaring en kennis nog eens in boekvorm te presenteren....

Jan Luijten

Bij lezing blijkt dat er nogal een kloof gaapt tussen droom en werkelijkheid. Op het eerste gezicht is het een raadsel waarom Nederlanders in Frankrijk willen gaan wonen. Vestiging gaat gepaard met allerlei problemen die alleen met veel geduld en tact kunnen worden opgelost. Men komt terecht in een land met een 'formalistische en hiërarchische gezagscultuur', dat bewoond wordt door mensen die vinden dat zij 'het enige geciviliseerde volk van de wereld zijn'; een land ook, waarin buren elkaar nauwelijks bekijken en het moeilijk is om vrienden te maken. En als een nieuwkomer uiteindelijk wordt uitgenodigd voor het avondeten, dan zijn er weer allerlei voetangels en klemmen die omzeild moeten worden.

En toch, schrijven de auteurs, beschouwen de meeste Nederlanders hun verblijf in Frankrijk als een verrijking van hun leven. De sleutel tot het 'paradijs' is dat de nieuwkomer leert leven als een Fransman. Dat is geen gemakkelijk proces, want de Franse samenleving is complex en de 'cultuurkloof' groot. Het betekent concreet dat de nieuwkomer zich de ongeschreven regels en codes moet eigen maken die het Franse leven beheersen.

Lotringen en Bood willen deze regels en codes aan de lezer doorgeven. Ze doen dat op onderhoudende wijze, met kleine uitstapjes in de Franse geschiedenis en aansprekende voorbeelden, maar soms stellen de auteurs zich op als onderwijzers die de lezer op belerende toon toespreken en bovendien in herhaling vervallen.

Zelfs als men de regels en codes kent, is het twijfelachtig of men ooit een echte Fransman wordt. Want Fransen, zo staat in het nawoord, 'zijn de vleesgeworden paradox'. Dat is geen reden tot wanhoop. De laatste zinnen van het boek luiden: 'Om Frankrijk te begrijpen, moet u ermee geworsteld hebben; om ervan te houden, moet u het hebben gehaat en om u er thuis te voelen, moet u het hebben verlaten. Pas dan zult u beseffen hoezeer u het mist.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden