Het paradijs van Russisch-Joodse immigranten

ROLF BOS

'Paradijs!' Je hebt als politicus net te horen gekregen dat de procureur-generaal je mogelijk gaat vervolgen wegens fraude en witwaspraktijken en wat zeg je tegen je aanhangers? Juist: 'Paradijs.'

Vijftien jaar onderzocht de Israëlische justitie de naar verluidt schimmige handel en wandel van Avigdor Lieberman, de minister van Buitenlandse Zaken van Israël. Woensdag kondigde justitie aan dat er een hoorzitting komt waar de bewindsman de kans krijgt op de aantijgingen te reageren.

Het moment waarop procureur-generaal Yehuda Weinstein besloot het nieuws bekend te maken, was saillant. Lieberman hoorde het vlak voordat hij aanhangers van zijn partij Yisrael Beiteinu (Israël Ons Huis) zou toespreken. Hij begon zijn rede met: 'Paradijs.'

Lieberman (52) is de 'IJzeren Man' van de Israëlische politiek. Hij riep ooit dat de Egyptische president Mubarak 'naar de hel kon'. Ook wenste hij Arabisch-Israëlische parlementsleden die met Hamas willen praten de doodstraf toe. En Arabische Israëliërs, er zijn er zo'n anderhalf miljoen, zou hij het liefst een toekomstige Palestijnse staat inschuiven.

Tijdens een toespraak bij de Verenigde Naties deed hij uitspraken die het schaamrood op de kaken brachten van zijn baas, premier Benjamin Netanyahu. Maar deze weet dat zijn handen gebonden zijn. Lieberman, wiens partijgenoten in het parlement wetten indienen die naar racisme rieken, kan de fragiele regeringscoalitie eenvoudig opblazen - met de gerede kans dat Lieberman dan de volgende premier wordt.

Lieberman is een populist, wiens aanhang steeds groter wordt. De politicus, die in een omstreden nederzetting op de bezette Westoever woont, kwam ruim dertig jaar geleden uit de Sovjetrepubliek Moldavië naar Israël. Zijn extreem-rechtse partij is groot geworden dankzij de meer dan een miljoen Joodse immigranten uit de voormalige Sovjet-Unie, die er mede voor gezorgd hebben dat de Israëlische maatschappij een ruk naar rechts heeft gemaakt.

Dat is natuurlijk niet vreemd. Het ligt voor de hand dat Russen die de Sovjet-Unie ontvlucht zijn, niks meer willen weten van links gedachtengoed. De meeste van deze voormalige Russen tonen bovendien geen enkele empathie met de Palestijnse zaak. Ik hoorde onlangs in Tel Aviv een Russische immigrante een Arabische Israëliër toesnauwen dat hij 'hier niet hoort'. De voormalige Russin was net in Israël. De familie van de man woont al vele generaties lang in het land.

Veel oudere Israëliërs bewaren nog warme herinneringen aan de humus die ze ooit in de Palestijnse steden op de Westoever aten. De Russen kwamen binnen op het moment dat de muren opgetrokken werden en Palestijnse zelfmoordterroristen bussen opbliezen. Voor deze Russische Joden zijn de Palestijnen over één kam te scheren met Tsjetsjenen en Afghanen - en daar bewaren ze weinig fijne herinneringen aan.

Israël is - binnen de grenzen van 1967 en voor de Joodse Israëliërs - een democratie. Compleet met een vrije, soms zeer kritische pers. Bovendien bezit het land een onafhankelijk werkend justitieel apparaat.

Dat maakt het mogelijk dat de voormalige nachtclubeigenaar Lieberman nu wordt vervolgd. Eerder mochten ex-premier Olmert (corruptie, fraude) en ex-president Katsav (verkrachting) al ondervinden dat voor de Israëlische wet iedereen gelijk is. Twee ministers zitten wegens fraude al achter de tralies.

Dus Israël is een democratie. Nog wel. Het paradijs dat Avigdor Lieberman voor ogen heeft, zal een ander land zijn.

Rolf Bos is correspondent in Jeruzalem

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden