Het onderwijsparadijs van Barbapapa

In het besef dat dit een rubriek is voor nieuwe titels wil ik eenmalig aandacht vragen voor een werk van een tijdje terug. Het werd opgevist door mijn 3-jarige dochter in het vakantiehuis van vrienden. Ze had een koffer met bijna de hele oeuvres van Kleine Huppel en Nijntje meegenomen, maar tegen een ver weg opgedoken Barbapapa-boek bleek het een ongelijke strijd.


Barbapapa. Voor wie geen ouder of kind was in de jaren '70: Barbapapa is een ballon-achtig wezen dat alle mogelijke vormen kan aannemen en een al even plooibare kinderschare heeft met namen als Barbalala, Barbabientje en Barbabella. In de tijd dat de NOS de tv-serie uitzond, kochten mijn ouders een kleurentoestel en ik zal nooit het moment vergeten dat ik hem voor het eerst in het roze zag. Dat Barbapapa behalve een lieve roze ballon ook een ideoloog is met minstens zo duidelijke ideeën over hoe de wereld in elkaar zit als Marcel van Dam, was destijds aan mij voorbijgegaan.


Vliegtuigen bezitten zwarte dozen, tijdperken ook. Barbapapa's school - in 1976 vertaald door Mies Bouhuys - bevat volgens mij alle gegevens van de vlucht 1970-'79.


Het begint met een school waar stevig onderwijs wordt gegeven zoals deskundigen dat tegenwoordig weer bepleiten, echte les, echte sommen, echte woordjes leren. Helaas, de kinderen hebben er geen zin in en komen in opstand. De autoriteiten komen met oplossingen uit de trukendoos van Theodore Dalrymple. 'Een flink pak slaag, zeiden sommigen; sluit ze op!, zeiden anderen.' Dan verschijnt Barbapapa als een soort messias. 'Barbapapa ontdekte dat er best dingen waren die de kinderen wél leuk vonden. Kijk maar!' Twee Barbakinderen, Barbalala en Barbaborre, veranderen in muziekinstrumenten. 'De kinderen hielden op met hun geschreeuw en vonden het enig!'


Op de volgende pagina begint Barbapapa te speechen. 'Luister, niet alle kinderen vinden dezelfde dingen leuk. Sommige kinderen houden van muziek, andere meer van vogels en dieren zoals Barbabee. Laat ze nou eens doen wat ze zelf fijn vinden.' En zo geschiedt. De kinderen gaan dansen, kleien, kliederen en ravotten, telkens geassisteerd door een der Barbaballonnen die zichzelf in de raarste vormen gieten. Aan het eind van het boek volgt nog wat verplichte kost: 'Barbabientje gaf lezen en schrijven; zulke lessen moeten niet te lang duren, vond ze. Zo gauw de kinderen zaten te draaien of begonnen te gapen, was de les afgelopen.'


Kwaliteitscontrole? Afgeschaft in Barbabutopia. 'De lessen waren leuker dan vroeger, want huiswerk en proefwerk was er niet meer bij.' Vindt een kind dat 2 + 2 gelijk is aan 5? Prima. 'Bij de rekenles mochten de kinderen plaatjes tekenen en spelletjes doen en het was helemaal niet erg als je fout telde.' Levert dat domme kinderen op? Helemaal niet: 'De mensen stonden stomverbaasd over het sukses (sic) van de Barbapapa-school.' Op het einde is het feest in Barbaparadijs en houdt de roze ballon weer een toespraak. 'Het belangrijkste is dat je je vrij voelt en je werk met plezier doet.' Mijn dochter was helemaal om: ik wil ook naar de Barba-school. Prima, zei ik, maar alleen als Barbapapa er zelf bij is om alles in goede vormen te gieten.


Anette Tison & Talus Taylor: Barbapapa's school.

Elsevier (alleen nog antiquarisch verkrijgbaar).


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden