MEDIALOGICA

Het onderschatte vak van koningskijken

Prinses Amalia ging naar de brugklas. Was het haar vader die daarvan foto's en een filmpje schoot? Media fantaseerden liever dan iets uit te zoeken.

Amalia op weg naar de middelbare school. Beeld Koning Willem Alexander
Amalia op weg naar de middelbare school.Beeld Koning Willem Alexander

Met een beetje geluk ligt Amalia van Oranje nog prinsesheerlijk op Villa Eikenhorst haar roes uit te slapen van haar brugklaskamp. Als we niet te hard praten, kunnen we het nog even hebben over die foto van haar eerste schooldag, zonder de kwetsbare puberziel te krenken.

Maandagmorgen verschenen ineens de foto's en het filmpje waarop de brugpieper haar eerste schooldag op het Haagse Sorghvlietgymnasium tegemoet reed.

Een zo gewoon mogelijk meisje: hoodie, spijkerbroek, roze sneakers en plastic krat op de zwarte omafiets - uniformiteit is ook het houvast van een prinselijk puberbrein. Ze kwam keurig vanachter de struiken over de keitjes van Eikenhorst gefietst, en zwaaide lachend maar zwijgend naar de filmer, zo het beeld uit.

Niet de foto's en het filmpje - geplaatst op YouTube - waren interessant, het was de verslaggeving van dit geregisseerde evenement die weer een nieuw licht wierp op het onderschatte vak van het koningskijken.

De website van RTL wijdde er die dag maar liefst zes items aan.

Het AD besteedde er de dag erop een volle pagina aan. De krant introduceerde daarmee en passant een geheel nieuw genre, dat balanceert tussen feit en fictie. Of eigenlijk geheel fictie, getuige de huiselijke dialoog die de sterverslaggever er al tikkend bij verzon. We citeren:

'Je kunt het gesprek aan de koninklijke dis zondagavond bijna uittekenen.

De koning: 'Morgen film ik je als je naar school vertrekt en dan laten we de RVD dat op internet zetten, Amalia.'

Zijn oudste dochter slaakt een diepe zucht.

Willem-Alexander: 'Het volk, prinsesje, denk aan het volk.'

Amalia rolt met haar ogen: 'Oké, maar stop nou eens met mij een prinsesje te noemen.'

Haar vader, pesterig: 'Dat ben je toch?'

Tot zover onze verslaggever koningshuis. Lintje voor auteur Jeroen Schmale. Die geen column schreef, maar ook geen journalistiek verslag of nuchtere weergave. Dit is scenarioschrijven in een fictiefabriek.

Vermakelijk was het stuk overigens wel: de krant spande dinsdagochtend de kroon met pseudofeiten. Zo had de wakkere verslaggever ontdekt dat er iets niet in de haak was. Lees en huiver: 'We moeten het doen met het filmpje dat de koning gisteren maakte. Bekijk het op www.ad.nl en zet het geluid aan. Iets aan de fiets klappert. Geen idee wat; maar het is net niet helemaal in orde. Precies zoals het hoort met het rijwiel van een eigenwijze bijna-puber.'

Het zal toch niet haar broodtrommeltje zijn geweest dat lag te rammelen in de fietskrat?

De koningskijker had uitgevonden dat Amalia's rijwiel een Old Dutch Omafiets van Batavus betrof, voor 329 euro te koop bij Fietsenwinkel.nl. En dat terwijl Gazelle al jaren het predicaat Koninklijk draagt.

Zelf prinsesje worden doe je zo: de roze krat kostte 16,99 bij Rijwielreus.nl, de voordrager 34,99. Haar roze Nikes Air doen 79 euro op Hardloopshop.nl. Onderzoeksjournalistiek bestaat nog.

Ook NRC Handelsblad liet zich niet onbetuigd. Foto-onderzoeker Martijn Kleppe schreef een vermakelijke beschouwing, waarin de beelden enerzijds pasten in de fietstraditie van de Oranjes (Wilhelmina deed het al), maar anderzijds 'een volgende fase in de mediastrategie' illustreerden. 'Niet meer stijf poseren voor hordes fotografen. Liever creëert het Koningshuis de schijn van alledaagsheid.'

Kleppe schreef: 'We zien ook een vader die zijn dochter uitzwaait en dit wil delen met zijn vrienden.'

Dat zien we nu juist niet. Elk medium ging klakkeloos mee in de veronderstelling (en verzekering door de RVD) dat het Willem Alexander zelf was die het filmpje van zijn dochter schoot. Daar blijkt echter niks van: de filmer is onzichtbaar en zwijgt, net als zijn dochter. En wie zijn vrienden wil bereiken, doet dat niet via YouTube en de RVD.

Er waren critici die betwijfelden of het filmpje wel werkelijk op maandagmorgen was gemaakt. Uit een bestand zou zijn gebleken dat het zondag al gemaakt was (en op maandagmorgen geplaatst om paparazzi het gras voor de voeten weg te maaien).

Het doet er allemaal heel weinig toe, maar het evenementje van Amalia's eerste schooldag legde toch een ontwikkeling in de journalistiek bloot. Ooit was de waakhond bedoeld om de waarheid te achterhalen. Niet om kwispelend sprookjes door te vertellen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden