Interview

Het olympisch vuur trekt door Japan, maar het laat veel Japanners koud

Bij het begin van de olympische fakkeltocht donderdag in Japan wil het enthousiasme over de Spelen in het gastland nog niet erg op gang komen. Daarvoor is het coronavirus nog veel te aanwezig, al is het weren van buitenlandse bezoekers voor velen een geruststelling, blijkt op straat.

Ter voorbereiding van de Olympische fakkeltocht in Iwaki, Fukushima, worden vlaggen neergezet. Beeld AP
Ter voorbereiding van de Olympische fakkeltocht in Iwaki, Fukushima, worden vlaggen neergezet.Beeld AP

De start van de olympische fakkeltocht, donderdag in het Japanse Fukushima, had een feestelijk moment moeten worden. Het zou de wederopbouw markeren van de tien jaar geleden door een aardbeving, tsunami en kernramp getroffen regio. Daarnaast zouden de fakkeldragers de overwinning vieren op het coronavirus, dat er vorig jaar voor had gezorgd dat de Olympische Spelen moesten worden uitgesteld.

Maar het virus gooide weer roet in het eten. Jazeker, de olympische estafette gaat van start – met leden van het Japanse vrouwenvoetbalteam dat in 2011 als eerste Aziatische ploeg de wereldtitel behaalde – maar de omstandigheden zullen sober zijn. Op een paar officials en een camerateam van de Japanse televisie na zal de startplek, het Japanse trainingscomplex J-Village, verlaten zijn. Vanwege corona worden toeschouwers geweerd en is het programma ingekort. De reis van de vlam, die op 23 juli in het Olympisch stadion in Tokio aan zal komen, zal voornamelijk een televisie- en internetbelevenis moeten worden.

Het is de zoveelste tegenslag voor de organisatie van Tokio 2021. Afgelopen zaterdag maakte Japan bekend dat buitenlandse bezoekers en buitenlandse vrijwilligers deze zomer niet welkom zijn. Zelfs familieleden van de atleten worden geweerd.

Schandalen

Het nieuws kwam boven op twee recente schandalen rondom het organisatiecomité. Eerst moest voorzitter Yoshiro Mori (83) ontslag nemen nadat hij had gezegd dat vrouwelijke bestuursleden ‘niet kunnen afronden’ waardoor vergaderingen lang zouden duren. Daarna vertrok creatief directeur Hiroshi Sasaki (64), eveneens vanwege vrouwonvriendelijke opmerkingen. Sasaki had voorgesteld dat het zwaarlijvige model Naomi Watanabe tijdens de openingsceremonie verkleed als een varken, ‘Olympig’, haar opwachting zou maken.

Tel daarbij op dat gaststad Tokio nog altijd gebukt gaat onder het virus – de noodtoestand is nog maar net opgeheven – en het is geen wonder dat veel Japanners allang niet meer enthousiast zijn over de Zomerspelen. De peilingen spreken boekdelen. Volgens een onderzoek van televisiezender NHK wil 38 procent dat de Spelen worden geschrapt. Een net zo grote groep is voor (wederom) uitstel. Slechts 16 procent wil dat het olympisch toernooi doorgaat. In een andere peiling, van dagblad Mainichi, was meer dan de helft van de ondervraagden voor afstel of uitstel.

Opmerkelijk in deze laatste peiling was dat eenvijfde stelde dat de Spelen konden doorgaan als buitenlandse bezoekers thuisbleven. Ook tijdens straatinterviews door de Volkskrant – via een videoverbinding, met hulp van een lokale vertaler – bleek dat veel Japanners zijn gerustgesteld door de beslissing om buitenlandse fans te weren. De Japanners zelf mogen vooralsnog wel de tribunes op. Voor hen komen nu meer kaartjes beschikbaar.

Het vooruitzicht op een Japans feestje in de stadions is voor velen een lichtpuntje in de verder vrij desastreus verlopen route naar de Spelen. Veel Japanners hadden ook voor corona al tabak van het evenement door de torenhoge organisatiekosten (12,5 miljard euro). De hoop dat het evenement de economie een impuls zou geven, is door het virus ook een stille dood gestorven.

Het is overigens niet uitgesloten dat het enthousiasme straks alsnog toeneemt, als de eerste Japanse medailles worden uitgereikt. Met het sportgekke thuispubliek achter zich kunnen de Japanse atleten weleens een recordoogst binnenhalen. Dan is alle misère misschien snel vergeten.

Misaki Shima (20) Beeld Kentaro Takahashi
Misaki Shima (20)Beeld Kentaro Takahashi

Misaki Shima (20)

Student modeontwerp

Op weg naar: een dagje uit met vrienden

‘Ik zou graag willen dat de Olympische Spelen doorgaan, ondanks corona. We hebben zoveel stadions en andere faciliteiten gebouwd en zó veel mensen hebben zich voorbereid op dit evenement. Ik wil niet dat hun werk voor niets is geweest.

‘Er gold in Tokio de afgelopen maanden weliswaar een noodtoestand, maar we konden ons gewoon vrij bewegen in de stad. Als we straks zorgen dat we onszelf en anderen goed beschermen, zal het evenement goed verlopen. Zeker als er geen buitenlandse bezoekers bij zijn.

‘Het is wel raar zonder buitenlandse fans, maar het is beter zo. Ik vind wel dat ze iedereen de mogelijkheid moeten geven om online mee te kijken.

‘Ik heb er heel veel zin in. Ik doe zelf aan hardlopen en ik kijk het meest uit naar de marathon.

‘Natuurlijk zijn de kosten van de Spelen hoog en het zou beter zijn als het minder geld had gekost, maar dit soort evenementen zijn nou eenmaal altijd duur.’

Kaeko Kikuchi (65)  Beeld Kentaro Takahashi
Kaeko Kikuchi (65)Beeld Kentaro Takahashi

Kaeko Kikuchi (65)

Beroep: huisvrouw

Op weg naar: lunch met vrienden

‘Aanvankelijk dacht ik dat het goed was als de Spelen zouden doorgaan. Maar kijkend naar wat er in de wereld gebeurt, en hier in Japan, moeten we tot de conclusie komen dat de tijd nog niet rijp is. Meer dan de helft van mijn vrienden en kennissen is tegen en zelf ben ik ook bang. De overheid drukt dit nu door.

‘Sommige van mijn vrienden hadden zich opgegeven als vrijwilliger, maar zij willen ook niet meer dat het doorgaat. Bovendien, als er geen buitenlandse toeschouwers mogen komen, is de lol er toch af?

‘Ik hoop dat we het nog een keer kunnen uitstellen. We hadden ons zo goed voorbereid. Als we corona hadden verslagen, dan was het prachtig geweest om dat en de wederopbouw na de ramp in Fukushima te vieren.

‘Er zijn nu veel restricties in Japan. Veel mensen werken thuis en de restaurants sluiten eerder. Dat werkt, het aantal besmettingen daalt. Als we de Spelen laten doorgaan, zullen de aantallen weer gaan stijgen.

‘En dan heb je ook nog de incidenten met vrouwonvriendelijkheid bij het organisatiecomité. Het laat zien dat vrouwendiscriminatie diepgeworteld is in Japan. Mannen zoals oud-directeur Mori denken er niet eens bij na als ze zoiets zeggen. Maar dit zijn de Olympische Spelen en de wereld kijkt anders aan tegen dit soort dingen. Het laat zien dat Japan hopeloos achterloopt.’

Yasushi Sonoda (59)  Beeld Kentaro Takahashi
Yasushi Sonoda (59)Beeld Kentaro Takahashi

Yasushi Sonoda (59)

Werkloos

Bezig met: actievoeren

‘Ik sta hier om jonge mensen op te roepen te trouwen en kinderen te krijgen. Dat heb ik zelf nooit gedaan en daar heb ik spijt van.

‘Vroeger geloofde ik dat de Olympische Spelen een symbool van vrede zijn, maar ik ben van mening veranderd. Openbare aanklagers in Frankrijk zijn een zaak begonnen omdat ze ontdekt hebben dat we voor de toewijzing van de Spelen aan Tokio mensen hebben omgekocht. Daardoor zijn de Spelen voor mij niet meer een vredessymbool, maar een manier voor mensen om veel geld te verdienen. Bovendien, er zijn zoveel problemen in de wereld, zoals onzichtbare oorlogen die plaatsvinden. Dáár zouden we ons op moeten focussen.

‘Ik ben niet honderd procent tegen de Olympische Spelen. Ze kunnen een positief effect op sommige landen hebben, maar de lol is er voor mij af nu we weten dat het niet zuiver is gegaan. Als Japan echt vreedzame Spelen had gewild, hadden ze andere vertegenwoordigers moeten kiezen.’

Sayoko Toya (38) Beeld Kentaro Takahashi
Sayoko Toya (38)Beeld Kentaro Takahashi

Sayoko Toya (38)

Verpleegkundige

Op weg om: met dochter naar de winkel te gaan

‘We hadden kaartjes om naar een van de paardensporten te gaan kijken. Mijn dochter houdt erg van dieren. Daarom was ik zwaar teleurgesteld toen de Spelen met een jaar werden uitgesteld. Nu hoop ik dat ze doorgaan, want dan gaan we alsnog.

‘Het probleem is wel dat we maar twee kaartjes hebben. Vorig jaar was mijn dochter 2 jaar en mocht ze gratis mee. Nu is ze eigenlijk te oud en heeft ze een kaartje nodig. Dat moet ik nog even uitzoeken.

‘Of het veilig is om de Spelen door te laten gaan? Het is lastig onder de huidige omstandigheden. Maar het schrappen levert ook weer financiële nadelen op. Het is onmogelijk om het nog een keer uit te stellen. Al met al denk ik dat ze moeten doorgaan.

‘Veel Japanners zijn blij dat buitenlandse bezoekers niet mogen komen, omdat ze denken dat het anders niet veilig is. Maar als we goede controleposten installeren en bezoekers goed screenen, dan mogen de buitenlanders van mij komen.

‘Ik werk in een ziekenhuis en zie daar veel coronapatiënten, oud en jong, maar ik ben zelf niet bang voor corona. We gaan nu toch ook gewoon naar de winkel? Ik ben voorzichtig, draag een masker en was mijn handen vaak. Ik moet wel op mijn dochter letten. Ze steekt vaak haar vingers in haar mond.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden