Analysecorona-apps

Het nut van corona-apps lijkt beperkt, zo leert het buitenland

In het buitenland circuleren al tientallen corona-apps. Maar het enthousiasme erover is gematigd, zo leert een rondgang.

In Palestina wordt getest met een corona-app. Beeld AFP

Je vindt ze in de app store van je telefoon onder namen als Stopp Corona, CovidRadar, Immuni en Rakning C-19: de contacttracing apps ter bestrijding van corona. Daar zijn er al zo’n 48 van in de wereld en Nederland voegt er daar, na weken ontwikkeling, één aan toe, als het aan minister De Jonge van Volksgezondheid ligt: CoronaMelder. De grote vraag is: gaat die app ook helpen in de bestrijding van corona?

Volgens de regering hangt het epidemiologisch nut sterk af van het aantal gebruikers. Hoe meer, hoe beter. Een ronde langs landen die al een corana-tracing-app hebben gelanceerd, maakt duidelijk dat het enthousiasme erover lauw is. En dat zelfs bij grotere aantallen deelnemers, het nut van de app bescheiden is. Niet meer dan een extraatje voor de GGD om besmettingen op te sporen.

In een enquête uitgevoerd eind mei door onder meer het RIVM verklaarde een derde van de Nederlanders zich bereid een corona-app te downloaden. Dat zou een record zijn, alleen Singapore en IJsland halen dat. Oostenrijk lanceerde eind maart al een app en meldt inmiddels 800.000 gebruikers op een bevolking van 9 miljoen. Tsjechië volgde in april met eRouška (eMasker), maar kwam niet verder dan 150.000 (op 11 miljoen). In juni volgden Frankrijk (1,9 miljoen op 65 miljoen), Italië (2,2 miljoen op 60 miljoen), Denemarken (745.000 op 6 miljoen), Ierland (1,2 miljoen op 5 miljoen). De Duitse Corona-Warn-App blijkt onverwacht populair met 15,2 miljoen gebruikers op een bevolking van 84 miljoen. Duitsers hechten namelijk aan hun privacy ¬ Google Street View heeft dat land bijvoorbeeld opgegeven – maar kennelijk heerst daar ook vertrouwen in de eigen overheid. Afgaande op deze ervaringen, lijkt een Nederlandse downloadgraad van 10 tot 20 procent een redelijke verwachting.

Weinig waarschuwingen

Veel waarschuwingen leveren de apps niet op. Frankrijk meldt 14 notificaties (met 1,9 miljoen downloads) waarin een gebruiker te horen dat deze mogelijk in de buurt is geweest van een geïnfecteerde landgenoot. Australië ontving nul bruikbare waarschuwingen (op zes miljoen downloads). Andere landen melden desgevraagd ‘enkele gevallen’. De verklaring is deels statistisch: de kans dat twee personen allebei de app hebben is al klein, de kans dat een van hen ook nog corona krijgt is weer veel kleiner. Daarnaast leggen veel systemen de lat hoog (tijdsduur, afstand) voordat ze een notificatie sturen, uit angst voor valse meldingen. In Australië speelde het probleem dat iPhones ophouden met meten zodra ze in de sluimerstand staan. Daar heeft de Nederlandse app, gebouwd op een kant en klaar platform van Apple en Google, geen last van.

Duitsland ontving 300 meldingen van app-gebruikers die besmet zijn geraakt. Hoeveel mede-gebruikers uiteindelijk een waarschuwing ontvingen is niet te zeggen, omdat het system decentraal is opgezet. In IJsland, waar de downloadgraad extreem hoog is (38 procent), verzuchtte de leider van het corona opsporingsteam tegen de MIT Technology Review: ‘Ik wil niet zeggen dat de techniek nutteloos is, maar het is ook niet essentieel gebleken.’ Dat vakblad houdt dagelijks alle corona-apps bij in een overzicht. Noorwegen is helemaal gestopt met de app. De opbrengst van het centraal gestuurde systeem, stond volgens de privacy-waakhond niet in verhouding met de maatschappelijke kosten.

App in het vakantieland

Een woordvoerder van de GGD in Nederland stelt dat iedere besmetting gemiddeld acht uur onderzoek vergt. ‘De meeste besmette personen herinneren zich prima de nauwste contacten van de afgelopen drie dagen: huisgenoten, een flinke niesbui, een zoen, een vergadering of een etentje. Daar hebben we die app dus niet voor nodig.’ Maar het is volgens haar mogelijk dat ondervraagden een taxirit vergeten of een treincoupé. ‘Misschien komen die gevallen nu wel boven water.’

Alle corona-apps, ook de Nederlandse, werken alleen in eigen land. Google adviseert vakantiegangers ook de plaatselijke app te downloaden. Je telefoon checkt dan ook dagelijks de Duitse of Italiaanse server op codes van besmette gebruikers. De Europese Commissie werkt aan een eigen server waar alle besmette codes van de nationale servers tijdelijk worden verzameld. De server moet deze zomer operationeel worden, om internationaal verkeer in Europa veiliger en makkelijker te maken. Frankrijk en Hongarije mogen ook meedoen, ook al werken die met een centrale databank die privacygevoeliger is.

Hoe effectief is de corona-app? En hoe zit het met de privacy?
Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid laat donderdag aan de Tweede Kamer weten of zijn veelbesproken corona-app er moet komen of niet. Wat zijn de pijnpunten?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden