Debatten

Het NOS-lijsttrekkersdebat en het ‘hanengevecht’ bij Pauw: een kijkwijzer met onze politiek verslaggever

Liefhebbers van het politiek debat kunnen vanavond hun hart ophalen. Eerst is het slotdebat met de Europese lijsttrekkers te zien bij de NOS, daarna volgt de tweestrijd tussen Rutte en Baudet bij Pauw. Waar moeten we op letten? Een kijkwijzer met Frank Hendrickx, politiek verslaggever van de Volkskrant.

Mark Rutte (VVD) en Thierry Baudet in 2017. Beeld ANP

Dag Frank, vanavond is het Europese lijsttrekkersdebat en vervolgens het ‘hanengevecht’ tussen Mark Rutte en Thierry Baudet. Waar kijk je het meest naar uit?

‘Poeh, dat is een gewetensvraag… Ik kijk uiteraard uit naar beide debatten, het is tenslotte mijn vak. Bij het lijsttrekkersdebat wordt het interessant hoe de pro-Europese partijen met elkaar omgaan. In de peilingen staat de PvdA er een stuk beter voor dan gebruikelijk. Frans Timmermans weet veel aandacht naar zich toe te trekken omdat hij eurocommissaris is en de Spitzenkandidat van de Europese sociaal-democraten.

‘Die aandacht voor Timmermans pakt nadelig uit voor GroenLinks en D66, die ook een pro-EU-verhaal hebben. Het is vanavond dus interessant om te kijken hoe zij hun kiezers zullen proberen te overtuigen om géén PvdA te stemmen. Sophie in ’t Veld van D66 zegt dat Timmermans als eurocommissaris zijn kans heeft gehad en verspeeld. Bas Eickhout van GroenLinks zegt dat je voor eerlijke handel en een beter klimaatbeleid toch écht bij hem moet zijn. En ja, de SP kon ook niet om Timmermans heen. In het spotje met Hans Brusselmans lieten ze zien: wij zijn anders, de enige linkse partij die eurosceptisch is.’

De Europese lijsttrekkers. Beeld Volkskrant

En dan bij Pauw het debat Rutte-Baudet. Het is eigenlijk een oude truc: de verkiezingen worden versmald tot klassieke tweestrijd tussen twee rivalen. Werkt dat zo ook vanavond?

‘Die tweestrijd is vooral slecht nieuws voor de PVV. Die is helemaal uit beeld verdwenen, hoe fanatiek Wilders ook twittert over de Nexit. De PVV dreigt af te stevenen op zijn slechtste verkiezingsresultaat in jaren. Ze moeten het vanavond op tv doen met lijsttrekker Marcel de Graaff. Hij is amper bekend en maakt ook niet zo’n sterke indruk. Veel PVV-stemmers zullen donderdag voor Forum kiezen.

‘Een tweestrijd is aantrekkelijk. Ook Rob Jetten en Jesse Klaver hebben Baudet uitgedaagd, in de strijd om de anti-Forumstem. Het is een beproefd recept om te zeggen: wij bieden weerwerk. Pechtold lag ook voortdurend met Wilders in de clinch.’

Was het tactisch slim of dom van Rutte om Baudet uit te dagen?

‘Ik hoor binnen de VVD geluiden dat het onverstandig is, dat je Baudet groter maakt in plaats van kleiner. Terwijl de VVD ook had kunnen afwachten: houdt Baudet zijn partij wel overeind, want het rommelt intern. Baudets uitspraken over euthanasie en abortus liggen ook gevoelig.

‘Rutte zal niet veel PVV-stemmers overhalen, die gaan naar Forum. De premier moet vooral zijn eigen achterban activeren: blijf niet thuis, ga stemmen, want Baudet heeft rare opvattingen en is een gevaar voor ons imago in Europa. Ik betwijfel of het Rutte gaat lukken om kiezers bij D66 en GroenLinks los te weken. Bij deze Europese verkiezingen verandert er immers ook weer niet zo veel als Forum de grootste wordt. Bij landelijke verkiezingen zou het anders zijn: dan gaat het ook om de vraag wie premier wordt.’

Krijgt de VVD op de verkiezingsdag nog last van de val van staatssecretaris Harbers?

‘Het is moeilijk hier een Europese draai aan geven, maar het helpt niet. Het is geen bloedbad geworden, dat houdt de schade beperkt. Zoals Forum-Kamerlid Theo Hiddema zei: Harbers heeft een dolksteek in eigen rug gekregen. Vier jaar geleden viel de schade voor de VVD ook mee toen Opstelten en Teeven kort voor de verkiezingen moesten opstappen.’

Was het slim van Baudet om de handschoen op te pakken?

‘Dat is een no brainer. Hij krijgt de kans om met de premier te debatteren, wat heeft hij te verliezen? De premier is de uitdager geworden. Baudet krijgt aandacht, je ziet de PVV-kiezers overlopen. Het enige risico is dat hij niet overeind blijft in het debat, maar hij heeft genoeg zelfvertrouwen. In Kamerdebatten vind ik hem nog vaak onwennig, niet zo sterk. Maar op televisie merk je daar weinig van.’

Maakt Baudet het zichzelf nog moeilijk door hartstochtelijk voor een Nexit te pleiten? Daar zit 86 procent van de Nederlanders niet op te wachten.

‘Forum heeft dat enigszins afgezwakt, door een referendum over de Nexit te willen. Lijsttrekker Eppink was eerst helemaal niet voor een Nexit, die kan dat genuanceerde verhaal in het lijsttrekkersdebat vertellen. Maar Baudet is een believer. Die wil uit de EU, de euro, de interne markt. Als Rutte hem daarover uit de tent kan lokken, kan het stemmers aan het twijfelen brengen.’

Had het geen Pauw-debat tussen Baudet en Timmermans moeten zijn?

Pauw heeft eerst Baudet benaderd en die heeft toen zelf Timmermans als tegenstander voorgesteld. Maar Timmermans wilde niet, omdat hij in 2014 bij Pauw in het nauw werd gedreven door zijn opmerking dat een slachtoffer van MH17 nog een zuurstofkapje had kunnen opzetten. Timmermans klaagt nu dat Pauw een debat tussen rechts en knetterrechts mogelijk maakt, maar hij was zelf zo onprofessioneel om een uitnodiging af te slaan.’

MEER OVER DE EUROPESE VERKIEZINGEN

Wat willen de lijsttrekkers?
Wie zijn de lijsttrekkers en wat willen ze in Brussel gaan doen? We stellen ze aan u voor. Lees hier de profielen van de 12 belangrijkste kandidaten.

Doe onze stemchecker
Deze kieswijzer kijkt naar wat partijen daadwerkelijk doen (en níet naar wat ze beloven in campagnes). Vergelijk uw politieke opvattingen met het stemgedrag in het Europees Parlement en kom erachter met welke partij u de meeste overeenkomsten heeft.

12 vragen over de verkiezingen
Waarover stemmen we eigenlijk, hoeveel kost het Europees parlement en meer door u ingezonden vragen over de Europese Verkiezingen beantwoorden we op deze pagina.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden