Nieuws in vijf minutenvrijdag 2 oktober

Het nieuws in vijf minuten

Goedemiddag. Om u bij te praten vatten wij het nieuws van deze vrijdag samen. Eén artikel, vijf minuten. Leest u dit, dan weet u het belangrijkste.

Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie vertrekt na de onderhandelingen over sancties voor Belarus en Turkije.Beeld EPA

EU-sancties tegen Belarus wekken vooralsnog weinig indruk...

Het Belarussische regime van Aleksandr Loekasjenko is weinig onder de indruk van de sancties waarover de regeringsleiders van de EU het gisteravond laat eens werden. De oppositie hoopt op aanvullende maatregelen: zij noemt deze sancties ‘slechts een eerste stap’.

De sancties zijn nu gericht op een groep van veertig functionarissen, die verantwoordelijk worden gehouden voor de verkiezingsfraude en het daarop volgende geweld in het Oost-Europese land. Het bevriezen van hun tegoeden schrikt deze functionarissen echter niet af: doorgaans brengen zij hun bezittingen niet onder in de EU.

Bovendien staat Loekasjenko zelf niet op de lijst van mensen die door sancties worden getroffen. De EU wil met hem in gesprek blijven.

Cyprus hield sancties tegen Belarus lang tegen. Pas als de EU ook iets zou doen tegen de Turkse olie- en gasboringen in de Middellandse Zee, wilde Cyprus akkoord gaan. Daarom maant de EU Turkije te stoppen met de boringen. In ruil daarvoor liggen betere handelsvoorwaarden in het verschiet. 

... en Minister Bijleveld laat onafhankelijke commissie kijken naar Hawija-bombardement

Een onafhankelijke commissie gaat onderzoeken waarom er in 2015 tientallen burgerslachtoffers vielen bij de Nederlandse luchtaanval op een IS-bommenfabriek in het Iraakse Hawija. Dat heeft minister Ank Bijleveld van Defensie vrijdag in een brief aan de Tweede Kamer beloofd.

In het voorjaar kwamen Amerikaanse documenten vrij waarin stond dat van tevoren bekend was dat de luchtaanval hoge risico's met zich meebracht. Minister Bijleveld doorstond in mei in het vierde Kamerdebat over de kwestie ternauwernood een motie van wantrouwen.

Met haar toezegging van vandaag komt minister Bijleveld tegemoet aan een prangende wens van de Kamer. 

Defensie gaat bovendien de bevolking in Hawija helpen. In de Noord-Iraakse stad is vooral behoefte aan betere nutsvoorzieningen, werkgelegenheid en woningbouw.

Verder in het nieuws…

- President Donald Trump en zijn vrouw Melania zijn besmet met het coronavirus. Dat maakte Trump vanochtend bekend op zijn eigen Twitter-kanaal. De president valt met zijn leeftijd en overgewicht in de risicogroep. Voor Trumps verkiezingscampagne zijn de gevolgen groot.

- Het aantal nieuwe coronabesmettingen in Nederland is vandaag fors gestegen: ruim 3.800. Op het moment bezetten 733 coronapatiënten een ziekenhuisbed, 42 meer dan gisteren.

- Het Nederlandse biotechnologiebedrijf Qiagen, dat bezig is met het ontwikkelen van een corona-sneltest, ontwijkt op grote schaal belasting. Uit een onderzoek van Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen blijkt dat Nederland de afgelopen jaren 142 miljoen euro is misgelopen.

- Om forse pensioenverlagingen te voorkomen, versoepelt het kabinet al volgend jaar de regels voor pensioenfondsen. De nieuwe regels vormen een overgangsstelsel naar 2026, wanneer het eerder dit jaar gesloten pensioenakkoord ingaat.

- Er komen toch geen windturbines in Het Gein, een natuurgebied bij Abcoude. De laatste tijd liepen de spanningen in het dorp hoog op omdat het natuurgebied in aanmerking kwam voor de opwekking van zonne- en windenergie. 

- Nadat er meer WhatsAppberichten naar buiten zijn gekomen, willen diverse partijen in de Amsterdamse gemeenteraad nogmaals van de burgermeester horen hoe de besluitvorming rond de demonstratie op de Dam afgelopen juni tot stand is gekomen.

- Motorfabrikant Honda trekt zich na 2021 terug uit de Formule 1. De Japanse autofabrikant is sinds 2019 de motorleverancier van het team van de Nederlandse coureur Max Verstappen.

Max Verstappen een week geleden in actie tijdens de Grand Prix van Rusland.Beeld BSR Agency

Voor meer achtergrond…

Het Haagse Moerwijk is een van de armste én een van de ongezondste wijken van Nederland. Die combinatie wekt helaas nauwelijks verbazing: keer op keer blijken armoede en een gebrekkige gezondheid elkaar te verergeren. Uit cijfers van het CBS blijkt: laagopgeleide Nederlanders leven ruim zes jaar korter dan hoogopgeleide. Bovendien leven zij bijna vijftien jaar minder in goede gezondheid.

In haar wijkpraktijk ziet huisarts Amanda de Glanville het maar al te duidelijk: ‘Waar elders in Den Haag mensen gezondheidsklachten krijgen vanaf hun 70ste, zijn mensen hier met 55 al echt oud.’

De Nederlandse aanpak om de kloof tussen gezond rijk en ongezond arm te dichten, is weinig adequaat. Terwijl het probleem, de oorzaken en de oplossingen wel degelijk afgebakend kunnen worden. Ruben Wenselaar, bestuursvoorzitter van Menzis: ‘De onderzoeksvraag moet zijn: waarom zijn er eigenlijk gezonde arme mensen? Als we die vraag beantwoorden, kunnen we veel beter helpen.’

En dan nog dit…

Vanaf morgen is Italië drie weken in de ban van de strijd om een roze wielertruitje. Normaal gesproken is de Giro d’Italia een voorjaarswedstrijd. Maar terwijl in mei het wielerpeloton over bergen en door dalen had moeten trekken, zat iedereen binnen en puilden de ziekenhuizen uit. Nu rijden de renners in oktober alsnog hun rondje. De Nederlandse favoriet: Team Jumbo-Visma-renner Steven Kruijswijk.

Het is moeilijk te onderschatten wat het doorgaan van deze wielerwedstrijd voor de Italianen betekent. Terwijl elders weer sportevenementen worden afgelast, gaat hún Giro door. ‘Het is helemaal symbolisch dat de finish in Milaan is’, licht Volkskrant-correspondent Jarl van der Ploeg toe, ‘omdat juist hier het epicentrum van de epidemie was begin dit jaar. Dat voelt als een apotheose.’

Van der Ploeg reist drie weken lang met het wielerpeloton mee − zijn laatste klus als correspondent. Hij gaat verhalen maken over het Italië dat de wielrenners doorkruisen. ‘Dit land is zo veranderd in de afgelopen acht maanden. Ik heb deze tour door het land ook voor mezelf nodig om erachter te komen wat voor land ik achterlaat.’

Het nieuws in vijf minuten bevat het nieuws van vrijdag 2 oktober tot 17.00 uur.

Met ‘Het nieuws in vijf minuten’ onderzoekt de Volkskrant de behoefte van lezers om in één artikel bijgepraat te worden over het nieuws. Als u opmerkingen of suggesties heeft over deze aanpak, horen wij het graag. U kunt mailen naar innovatie@volkskrant.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden