REPORTAGE

Het nieuwe Utrechtse stadskantoor ademt efficiëntie

Vandaag opent het nieuwe Stadskantoor in Utrecht. Het duurste gebouw in het vernieuwde stationsgebied huisvest de 3.000 ambtenaren onder een dak. 'Dit is pure winst voor het publiek.'

Het nieuwe Stadskantoor van Utrecht. Beeld Raymond Rutting
Het nieuwe Stadskantoor van Utrecht.Beeld Raymond Rutting

De twee hagelwitte torens van elk 90 meter, verrezen bij het Utrechtse Centraal Station, zijn klaar om ongeveer 3.000 Utrechtse ambtenaren een werkplek te bieden. Als ook om Utrechters te ontvangen die hun paspoort of rijbewijs willen verlengen of een vaccinatie komen halen. Ook voor een bouwvergunning voor een dakkapel of een uitkering kunnen ze er terecht.

Vandaag gaat het Utrechtse Stadskantoor open, dat de stad maar liefst 200 miljoen euro heeft gekost. Het duurste gebouw in het vernieuwde stationsgebied, nog kostbaarder dan het eveneens prijzige Muziekpaleis op het Vredenburg.

De handtekeningen voor de nieuwe huisvesting van het gemeentelijk apparaat waren ver voor de crisis gezet, in de jaren negentig nog. Door zelf in het gebied te gaan zitten, wilde de gemeente toen de vastgelopen plannen voor de grootschalige opknapbeurt van het Utrechtse stationsgebied een duw geven.

En zo werd Utrecht een van de tientallen gemeenten die de afgelopen jaren kritiek te verduren kregen, omdat zij in tijden van gemeentelijke bezuinigingen en stijgende kantorenleegstand een groot nieuw stadskantoor voor de eigen ambtenaren liet bouwen. Ironisch is dat eerder dit jaar de gemeenteraad het plan voor een nieuwe bibliotheek in het stationsgebied heeft afgeschoten, omdat zij zo'n uitgave in de huidige financiële realiteit niet verstandig vond.

Utrechts icoon

Dat Utrecht geen nieuwe bibliotheek krijgt, staat helemaal los van het Stadskantoor, betoogt de gemeente. Volgens Utrecht zal de stad juist profiteren van dit glimmend witte nieuwe icoon. 'Het Utrechtse Stadskantoor is geen financiële strop, maar bespaart de gemeente juist geld. Dat zie je al als je de huur van de oude huisvesting bij elkaar optelt', zegt Evert Jan Bronda, projectmanager van het Stadskantoor. Ongeveer 3.000 ambtenaren gaan werken op in totaal 2.500 flexplekken. 'Zij laten vijftien veelal verouderde gebouwen achter, dat bespaart veel gependel.'

De ingang van het pand zit pal aan de ingang van het station. Geen gebouw is volgens de gemeente zo goed bereikbaar met het openbaar vervoer als het nieuwe Stadskantoor. Trots kijkt Bronda in de ruim 20 meter hoge entreehal naar boven, naar de glimmend witte balustrades van de zes verdiepingen met publieke dienstverlening. 'Dit is pure winst voor het publiek. Voorheen zat de Utrechtse gemeente verspreid over onderdelen verscholen in de stad, hier is alles duidelijk te vinden.'

Nieuwe bestemming

De vrees voor leegstand van de achtergelaten gebouwen is bovendien ongegrond gebleken. De karakteristieke Neudeflat in het centrum wordt omgebouwd tot een appartementencomplex. Andere panden krijgen een nieuwe bestemming als studentenflat of hotel. In het oude gemeentehuis in het stadscentrum blijft de gemeenteraad vergaderen. De organisatie van de start van de Tour de France in 2015 is er een van de nieuwe huurders.

Omdat het gemeentelijke apparaat inmiddels is gekrompen, is 15 procent van de ongeveer 65 duizend vierkante meter van het Stadskantoor verhuurd aan andere organisaties.

Het Jaarbeursplein heeft een brede trappartij gekregen, die behalve als ingang naar het station fungeert als een nieuwe ontmoetingsplek. Ook biedt het een entree naar het Stadskantoor. Dat het nieuwe Utrechtse gemeentehuis aan de westzijde van het centrum is gevestigd, is een bewuste keuze geweest, omdat de stad met de bouw van Leidsche Rijn juist aan die kant is uitgebreid. Het vele glas op de 21 verdiepingen biedt aan de ene kant uitzicht over de sporen, Hoog Catharijne en de Dom, en aan de andere kant op de moskee van Lombok en de uitdijende westzijde van de stad. Op de bovenste verdieping met het meest spectaculaire uitzicht zijn ontvangstruimtes.

De roltrappen zijn lang, de ruimtes zijn licht en transparant. Het gebouw ademt efficiëntie. Niet de meest romantische omgeving wellicht, maar ook voor de trouwlustigen is ruimte gereserveerd. 'Wie snel wil trouwen, kan hier terecht', zegt Bronda, wijzend op een bescheiden ruimte met sobere, grijze banken. De opgedofte trouwlocatie in het oude stadhuis blijft ook beschikbaar.

Het Jaarbeursplein met het nieuwe stadskantoor. Beeld anp
Het Jaarbeursplein met het nieuwe stadskantoor.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden