Nieuws Abiy Ahmed

Het nieuwe Ethiopië: liberalisering en vrede met Eritrea

De regering van Ethiopië gaat in opvallend tempo door met politieke concessies en economische hervormingen om de onvrede onder het volk weg te nemen. Bovendien moeten de tegemoetkomingen het geostrategisch belangrijke land in de Hoorn van Afrika een vriendelijker gezicht te geven. 

Een soldaat bemant een observatiepunt op de grens tussen Eritrea en Ethiopië. Beeld AFP

Premier Abiy Ahmed kondigde dinsdag aan dat Ethiopië bereid is om een langlopend grensgeschil met Eritrea te beëindigen, een stap met potentieel verstrekkende gevolgen voor de regio. Ook verzacht de regering haar greep op de telecom- en de luchtvaartsector door een einde te maken aan de strikte staatsmonopolies.

De opmerkelijke besluiten vallen samen met de vroegtijdige beëindiging van de noodtoestand in Ethiopië, die af en aan in werking was sinds eind 2016. Destijds barstten bloedige protesten los onder politiek en economisch gemarginaliseerde inwoners van het land, dat 100 miljoen mensen telt. De regering heeft recentelijk ook al een reeks politieke gevangenen vrijgelaten.

De veranderingen worden voor een groot deel toegeschreven aan de 41-jarige premier Ahmed. Hij volgde in april Hailemariam Desalegn op, een tamelijk kleurloze figuur die gold als zetbaas van de werkelijke machthebbers in Ethiopië, de Tigreërs – een kleine bevolkingsgroep. Mogelijk onder druk van de volkswoede brachten zij Ahmed in stelling, een Oromo (de grootste bevolkingsgroep in Ethiopië). De vraag is nu of Ahmed met zijn beloofde hervormingen volledig op één lijn zit met de militair machtige Tigrese elite, of dat deze elite vindt dat hij wat al te voortvarend te werk gaat.

Hoe dan ook: ingrijpend is de aankondiging dat Ethiopië bereid is om een vredesakkoord met Eritrea uit 2000 te accepteren, en om de demarcatie te aanvaarden die in 2002 werd vastgelegd door een internationale arbitragecommissie. Ethiopië en Eritrea vochten tussen 1998 en 2000 een oorlog uit die naar schatting zo’n tachtigduizend levens kostte. Felle gevechten woedden er rond het op zichzelf onbeduidende grensplaatsje Badme, zoals er in Europa in de Eerste Wereldoorlog hele loopgravenoorlogen werden gevoerd om miniscule stukjes grond. De strijd eindigde in 2000, maar de betrekkingen tussen Ethiopië en Eritrea zijn sindsdien ijzig. Beide landen werken elkaar tegen door bijvoorbeeld rivaliserende strijdgroepen te steunen in Somalië.

Werksters naaien kleren aan elkaar in de Indochine Apparel PLC textielfabriek in Ethiopië. Beeld REUTERS

Ethiopië zegt nu dat het de betwiste plaats Badme aan Eritrea wil laten, zoals het dat overigens al had moeten doen op basis van de arbitrage-uitkomst meer dan vijftien jaar geleden. Ethiopië moet zijn militairen bij de grens nog wel terugtrekken, maar waarnemers spreken reeds van een olijftak die diplomatieke druk zet op Eritrea om ook goede wil te tonen. Het gesloten Eritrese bewind van president Isaias Afewerki (het ‘Noord-Korea van Afrika’) heeft de spanningen met Ethiopië steeds gebruikt als een argument voor de verplichte militaire dienst in zijn land, die tal van (jonge) Eritreeërs ertoe brengt om het land te ontvluchten.

Op economisch vlak kondigt premier Ahmed van Ethiopië aan dat er binnenkort ruimte komt voor private – ook buitenlandse – investeerders in onder meer telecombedrijf Ethio Telecom en in vliegmaatschappij Ethiopian Airlines, het meest prominente luchtvaartbedrijf van Afrika. Deze firma’s zijn nu volledig in handen van de staat. De liberalisering is gedeeltelijk; de staat zal meerderheidsbelangen houden.

Of het de regering met de liberalisering te doen is om daadwerkelijke verdieping van de arbeidsmarkt, en in hoeverre zij vooral manieren zoekt om aan de broodnodige vreemde valuta te komen, is de vraag. Niettemin geldt de liberalisering als een bescheiden trendbreuk in het economische model van de zogeheten ‘staatsgeleide modernisering’ in Ethiopië.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.