Het net sluit zich rond de oppositie

Met de aankondiging vrijdag van een nieuw crimineel onderzoek tegen Aleksej Navalny sluit het net zich rond de leiders van de Russische protestbeweging. Een niet toegestane demonstratie vandaag in Moskou wordt met spanning afgewacht.

VAN ONZE CORRESPONDENT ARNOUT BROUWERS

MOSKOU - Een jaar geleden stonden verkiezingsfraude en de aankondiging van Poetins terugkeer naar het Kremlin aan de wieg van een grote protestbeweging. Aanvankelijk leken de autoriteiten overrompeld. Sommige bestuurders sympathiseerden met de 'creatieve klasse' die meer politieke rechten eiste.

President Poetin vergeleek de demonstranten echter met de dansende apen uit Jungle Book en vroeg zich af waarom mensen met 'condooms' (witte linten) opgespeld de straat op gingen. Deze week waarschuwde hij dat in de Russische politiek geen ruimte is voor 'criminelen' en lieden die zich vanuit het buitenland laten financieren.

Dat was woensdag. Donderdag kondigden aanklagers aan dat 'nieuw bewijs' is gevonden voor de beschuldiging dat Sergej Oedaltsov en zijn linkse kompanen zich door een Georgische politicus hebben laten betalen om revolutie in Rusland te stichten. Gisteren kwam daar een nieuwe strafzaak wegens 'grootschalige corruptie' tegen Aleksej Navalny en diens broer bij.

'Ik geloof absoluut niet in de schuld van Navalny', reageerde de gerespecteerde oud-dissidente Ljoedmilla Aleksejeva. 'Alles is tevoren gepland om hem in diskrediet te brengen. Ze begaan dezelfde fout als met Chodorkovski (de in 2004 veroordeelde oliemagnaat die ook politieke ambities koesterde, red.).'

De 'drietrapsraket' tegen de oppositie werd in drie achtereenvolgende dagen afgevuurd via de staatstelevisie. Maar niet iedereen gelooft het 'officiële nieuws'. In een deze week gepubliceerd onderzoek onder 1.600 respondenten uit heel het land gaf 40 procent aan positief tegenover de protestbeweging te staan (41 procent negatief) en een kwart meende dat de protesten de situatie in het land hebben verbeterd.

Onafhankelijke commentatoren brengen de nieuwe beschuldigingen tegen de oppositie in verband met de grote demonstratie die voor vandaag in Moskou was gepland. Dat voor die protestbijeenkomst voor het eerst geen toestemming is verkregen van de autoriteiten, is een omineus signaal.

Protestleiders hebben daarop hun officiële verzoek om te demonstreren ingetrokken. Ze gaan vanmiddag om drie uur als burgers 'wandelen' in de buurt van het centrale Loebjankaplein. Maar daarmee lopen ze volgens Aleksejeva precies in 'de val' die de autoriteiten voor ze hebben opgezet. Ook de journaliste en Poetin-critica Julia Latynina concludeert: 'De oppositie legt zelf het hoofd in de strop.'

Beter niet demonstreren dan het Kremlin 'een tweede 6 mei' cadeau doen, luidt hun advies. Tot dusver verliepen immers alle protestdemonstraties vreedzaam. Dat tijdens die ene demonstratie op 6 mei opstootjes uitbraken, kwam volgens veel getuigen vooral doordat de politie (blijkbaar moedwillig) een groot deel van de plek waar gedemonstreerd mocht worden, blokkeerde. Maar vanaf het begin zijn die opstootjes uitgemolken om te bewijzen dat de protestbeweging uit oproerkraaiers en 'revolutionairen' bestaat. Volgens sommigen zit Poetin vandaag in een 'win-win' situatie. Als demonstranten massaal de wet overtreden, zijn het oproerkraaiers. Als er weinig mensen komen en er niets gebeurt, is 'bewezen' dat de protestbeweging niets meer voorstelt.

'Rusland heeft geen behoefte aan revolutie', zegt Poetin en praktisch iedereen (met inbegrip van de demonstranten) is het daarmee eens.

Met alle mogelijke middelen wordt getracht de Russische protestbeweging de kop in te drukken. Haar leiders worden vervolgd door justitie.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden