Het Nederlandse lied moet kans krijgen op songfestival

Nederland doet dit jaar op het Eurovisie Songfestival voor het eerst mee met een Engelstalig liedje. Boris O. Dittrich begrijpt de commerciële beweeg- redenen, maar roept de NOS op de volgende keer toch weer een Nederlandstalige inzending te selecteren....

DIT jaar zal Nederland aan het Eurovisie Songfestival deelnemen met een liedje in de Engelse taal. Is dat iets, waar je je druk over moet

maken? Op het eerste gezicht lijkt het een futiel onderwerp. Wat maakt het uit of Nederland zich bij deze internationale wedstrijd tussen verschillende landen, die bij de Eurovisie-organisatie aangesloten zijn, niet meer in de eigen taal presenteert?

Wat doet het er toe dat de Nederlandse Omroep Stichting voor de vijf opdrachtplaatsen niet als voorwaarde heeft gesteld dat de liedjes in de Nederlandse taal moesten worden geschreven, of actief heeft bevorderd dat voor de vijf open plaatsen de liedjesschrijvers een goede Nederlandse tekst instuurden?

Dat er in Nederland goede liedjes kunnen worden geschreven, die bij een breed publiek in de smaak vallen, is onomstreden. Regelmatig beklimmen groepen als Acda en de Munnik, Volumia en de Dijk de toppen

van de hitparades. Met mijn oproep om Nederland voortaan weer met een

Nederlandstalig (of Fries) lied op pad te sturen, heb ik willen duidelijk maken dat we het belang van de Nederlandse taal niet moeten

onderschatten. Een Tsjechisch spreekwoord drukt het kernachtig uit: 'Zolang een taal levend is, is het volk niet uitgestorven.'

Nederland dreigt allengs een soort dependance te worden van de Anglo-Amerikaanse taal en cultuur. Dit is een proces, dat zich geleidelijk voltrekt. Ik vind dat wij ons in Nederland meer bewust moeten zijn, dat onze eigen taal zorg verdient. Niet als een kasplantje, maar als vitale uitdrukkingsvorm van dat, wat ons bindt, de Nederlandse cultuur.

In de bundel Denken over democratie, opstellen uitgesproken ter gelegenheid van het vertrek van de D66'er Hans van Mierlo uit de actieve politiek, omschrijft de socioloog/filosoof Abram de Swaan de gevolgen van de overheersing van de Anglo-Amerikaanse taal en cultuur

aldus: 'Nu in Europa een grote meerderheid zich al van het Engels bedient als tweede taal, dreigt het gevaar dat geboren Engelstaligen de arbiters zullen worden van het correcte taalgebruik en erger nog de beoordelaars van de goede smaak en het stijlvol betoog, nog erger,

dat Brits-Amerikaanse culturele maatstaven als vanzelf het spraakgebruik, het gedachtengoed, de gevoelswereld binnensluipen. Dat

proces van anglificatie, niet slechts van de taal, maar ook van de zeden, de gebruiken en de methoden, voltrekt zich nu al in de wetenschap, de techniek, in de zakenwereld, in het lange afstandsverkeer en in het amusement.'

Ik ben het met De Swaan eens. Ik vind dat we bewust moeten zijn van onze Nederlandse taal, zeker in een periode dat we in Europa hechter gaan samenwerken op allerlei gebied. In het Verdrag van Amsterdam zijn daarover vergaande afspraken gemaakt, en terecht. Veel van de problemen, waar we in Nederland mee te maken hebben, overstijgen onze

landsgrenzen. Europese eenwording kan de kwaliteit van de Nederlandse

samenleving ten goede komen.

Maar Europese eenwording betekent niet dat we onze eigen taal binnen Europa moeten achterstellen. Onze taal is een voertuig voor de Nederlandse cultuur. Ook in een multiculturele samenleving blijft het

Nederlands van onschatbare waarde en kan het als een bindmiddel dienen. Door een Nederlands liedje af te vaardigen stralen we zelfbewust uit, dat we ook met het Nederlands internationaal een wedstrijd durven aangaan en dat we onze taal niet tegen elke prijs willen inruilen voor het Engels.

In de selectiecommissie van de NOS was de platenindustrie vertegenwoordigd. De platenindustrie bekommert zich niet om het belang van het Nederlands en hoeft dat ook niet. Bij hen gaat het om gedane investeringen en de afzetmarkt van de liedjes. Een Engelstalig

liedje heeft een grotere kans om meer op te brengen. In het Nederlandstalige lied is de platenbranche niet bijster geïnteresseerd. Een vertegenwoordiger van die industrie verklaarde in

het RTL-nieuws dat alleen met overheidssubsidie het Nederlandse lied nog commercieel aantrekkelijk is om mee te dingen naar een plaatsje op het Eurovisie Songfestival. Met liedjes in de Engelse taal valt meer te verdienen.

Mij bekruipt dan ook de gedachte dat vanwege commerciële redenen het Nederlandstalige lied geen eerlijke kans heeft gehad, de ontkenningen

van de NOS bij monde van Willem van Beusekom ten spijt. Nu de selectiecommissie geheim was, valt die ontkenning niet te controleren. Van Beusekom maakte bekend dat de Nederlandse taal geen selectiecriterium was. Waarom eigenlijk niet?

Ik vind het een gemiste kans dat Nederland zich niet presenteert in de taal, die bij uitstek bij Nederland past: het Nederlands. Dat we met een Nederlands liedje geen hoge ogen zouden kunnen gooien, is onzin. Het verleden heeft het tegendeel bewezen, want drie keer won Nederland met een Nederlandstalig liedje.

Bovendien blijken andere talen, die evenmin toegankelijk zijn voor de

meerderheid van het Europese publiek, wel degelijk succesvol. Vorig jaar werd de Israëlische zangeres Dana International met een Hebreeuws liedje door de Europese kijkers, die telefonisch hun stem konden uitbrengen, als winnares van het festival aangewezen.

Ik ben dan ook blij dat de staatssecretaris van Cultuur zo snel op mijn oproep heeft gereageerd en heeft toegezegd zijn invloed bij de NOS aan te wenden om in elk geval volgend jaar het Nederlandse lied een reële kans te geven.

Het kan toch niet zo zijn, dat op het Eurovisie Songfestival voortaan

alleen de Vlamingen de schatbewaarders van de Nederlandse taal zullen

zijn?

Boris O. Dittrich is lid van de Tweede Kamer voor D66.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden