Het moderne Frankrijk rukt op langs l'Occitane

Het is een macaber gezicht en dat is ook de bedoeling. Langs de Franse RN20, een tweebaansweg die naar het zuiden voert, zijn de doden opgestaan: waar een fataal ongeluk is gebeurd, staat een manshoog zwart silhouet, met een wit kruis op de plek van het hart....

Soms staat zo'n bord alleen, soms zijn ze met z'n tweeën of drieën. De RN20 was jarenlang een notoire 'dodenweg'. Van Vierzon tot Cahors perste zich een ongeduldige stroom verkeer over een veredelde plattelandsweg: tractoren, vrachtwagens, volbeladen vakantieauto's en als gevaarlijkste partij de doorsnee Fransman die alle hoffelijkheid verliest wanneer hij asfalt ziet.

Bij de wrakkendepots langs de RN20 staan auto's die verpletterd zijn bij een ongeluk, compleet samengeperst, met roestbruine kringen opgedroogd bloed op de geknakte autostoelen.

Alle reden voor lugubere borden. Alleen hebben ze geen nut meer. De RN20 heeft een grote broer gekregen die veel verkeer overneemt: de nieuwe autoroute A20, die de naam l'Occitane draagt. Ze loopt van Vierzon, via Limoges en Brive naar Toulouse.

Dertig jaar lang is eraan gewerkt. De laatste jaren ging het ineens hard. De weg - grotendeels nog tolvrij - wordt met het jaar belangrijker voor vakantiegangers die naar Zuid-Frankrijk willen of naar Spanje en Marokko. Alleen het traject langs het stadje Cahors is nog niet klaar. Daar hebben 'de dodenborden' nog een functie.

Voor zonzoekers wordt de snelweg een volwaardig alternatief voor de Autoroute du Soleil. Op 'zwarte zaterdagen', dagen waarop een vakantieuittocht losbarst, zijn er files van honderden kilometers. Die files worden straks netjes gedeeld met de A20.

Intussen heeft de A20 de omgeving veranderd. De afgelopen zomer konden toeristen relatief snel vluchten van Frankrijk naar Spanje voor de juliregen die naar Franse begrippen hevig was.

In de departmenten die de A20 doorkruist, zijn ze zich bewust van dat effect: toeristen sukkelen niet meer over de RN20 door de streek. Om ze te houden, moet harder worden gevochten, zegt Bernard Charles, de baas van het departementale toeristenbureau in de Lot. Het aantal overnachtingen is blijven steken op ongeveer tien miljoen.

In het gebied tussen de rivieren Lot en Dordogne weten ze niet goed hoe dat cijfer op te krikken. Dat de moderne toerist uit is op 'beleving', is nog niet doorgedrongen. Er zijn bijvoorbeeld wonderlijk mooie fietsroutes uitgezet, maar dat gebeurde bij eenmalige manifestaties, waarbij dorpelingen uitliepen met limonade voor de fietsers en klapstoelen voor zichzelf.

Een dag lang kan iedereen zo'n route volgen en dat gebeurt massaal, maar zodra de geverfde pijlen op het asfalt zijn verbleekt, moet de fietstoerist zelf puzzelen aan de hand van gekopieerde kaarten van de toeristenbureaus. Geen bordje dat hem op weg helpt.

Het gebrek aan initiatief is gevaarlijk. Het plaatsje Souillac is het bewijs. In het stadje aan de Dordogne komen nog toeristen, maar het zijn niet meer de mensenmassa's die er plachten rond te slenteren. De zomerse files in de hoofdstraat zijn verdwenen en in de wijde omgeving zijn langs de RN20 op grote schaal kleine hotels dichtgegaan.

De A20 brengt het moderne Frankrijk dichterbij in stille streken als de Corrèze en de Quercy. Dat heeft ook positieve effecten. Ze werden beter bereikbaar. Jongeren die er waren weggetrokken, keren terug omdat er thuis wat te verdienen is. Boerderijen en land worden ingericht als manege of 'pensionstal'. Welgestelde Fransen - maar ook Britten, Belgen en Nederlanders - kopen en restaureren huizen die er slecht aan toe waren.

Tegelijkertijd verliezen de streken langs de A20 geleidelijk hun karakter. Een schilderachtig stadje als Cahors begint wat mondaine trekjes te krijgen. Ambachtelijke winkels maken plaats voor zaken waar de laatste mode te krijgen is. Met elke nieuwe kilometer snelweg nadert ook de Franse versie van de showroom- en hamburgercultuur.

Even bezuiden Souillac, op een betonnen vangrail, heeft de zon een opstandige tekst doen verbleken: Non au Autoroute. Maar het verzet is weggeëbd. De A20 hoort bij het dagelijks leven. Er wordt over gesproken alsof-ie er altijd heeft gelegen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden