Het mirakel van de taxi die niet kwam

Vrijdagmorgen 2 mei, enkele uren voordat in Hotel Zwartewater het toernooi om het WK 2003 officieel zou worden geopend, kon men een Nederlandse dammer zien ijsberen langs de kant van de rijksweg die Zwartsluis met Zwolle verbindt....

Ron Heusdens (41) kreeg zijn zin. De gevreesde taxi met de Malinees Diakité, die eerste reserve was, bleef weg. Samen met de in Nederland woonachtige Kameroener Jean-Marc Ndjofang werd Heusdens als invaller voor Ndjofangs landgenoten Kouogueu en Aligna tot het WK-toernooi toegelaten. Het zou een debuut worden om nooit te vergeten.

De Schiedammer verloor twee partijen (van Jansen en Sijbrands) maar bleef tegen alle overige cracks, inclusief het winnende trio Tsjizjov/Georgiev/Valneris, op de been. Bovendien kwam Heusdens viermaal tot winst. Zijn achtste plaats was precies voldoende om de zo begeerde A-status van NOC* NSF in de wacht te slepen.

Heusdens startte overweldigend door op de tweede dag Weitsman te verslaan en twee ronden later ook met Boezjinski af te rekenen. Beide partijen waren om door een ringetje te halen. Van zijn zege op Weitsman, de Amerikaan-van-Russische afkomst van wie Heusdens vorig jaar in Salou nog had verloren, geef ik het integrale verloop.

Heusdens-Weitsman (WK 2003)

1.32-28 17-22 2.28x17 12x21 3.34-30 7-12 4.30-25 11-17 5.31-26 6-11 6.40-34 1-6 7.45-40 19-23 8.35-30 14-19 9.25x14 9x20 10.30-25 4-9 11.25x14 9x20 12.37-31 10-14 13.41-37 5-10 14.46-41 3-9 15.38-32 21-27 16.32x21 16x27 17.31x22 18x27 18.34-30 20-24 19.30-25 15-20 20.43-38 10-15 21.48-43 13-18 22.37-32 Bescheiden maar geenszins pretentieloos.

22... 9-13 23.32x21 23-28 24.33x22 18x16 25.40-34!? 12-18 26.41-37 8-12 27.38-32 2-8 28.36-31 18-23 29.43-38 13-18 30.44-40 17-21(?) Een eerste onnauwkeurigheid. Na 30... 24-30! had zwart bevredigend gestaan.

31.26x17 11x22 32.40-35 23-28?

En hier verdiende het scherpe 32... 24-29 de voorkeur.

33.32x23 18x40 34.35x44 8-13 35.37-32!

Stelt de positionele dreiging 32-28x28! aan de orde, waartegen 35... 19-23?? (36.31-27! en 37.42-37 +) niet helpt.

35... 22-28 36.32x23 19x28 37.42-37!

Verzekert zich van het sterke veld 27: 37... 16-21? verliest door 38.31-26! en 39.38-33 +, terwijl zwart na 37... 12-17? 38.38-32! 13-19 39.32x23 19x28 40.49-43 geen greintje verweer heeft tegen de dreiging 43-38-32 +.

37... 6-11 38.31-27! 13-19 39.47-42 Misschien had wit nóg beter, maar het plan dat Heusdens volgt plaatst zijn tegenstander voor grote praktische problemen.

39... 19-23 40.38-33 12-17 41.33x22 17x28 42.42-38 24-29 43.44-40 20-24 44.40-35 46.25x14 19x10 47.44-40 10-14 48.40-34 29x40 49.35x44 een schijf geven met 49... 11-17! 50.27-22 17-21! 51.22x33 21-27! enz. =.

45.27-22!! 28x17 46.25-20!

Een prachtige offerwending. De belangrijkste pointe luidt 46... 16-21 47.39-33! 23-28 48.33x22 17x28 49.35-30! 24x35 50.38-32 15x24 51.32x14 en wit breekt ten koste van één schijf door naar dam. Een denkbaar vervolg is dan 51... 29-33 52.14-10 35-40 (52... 33-39 53.49-44! +) 53.49-43! 24-29 54.10-4! 29-34 55.4-22! 34-39 56.43x45 33-38 57.22x6 38-43 58.6-39!! 43x34 59.45-40!! (of ook 50-44-40-34! +) 59... 34x45 60.37-32 met winst door tweevoudige oppositie!

46... 17-21 47.39-33!

Wint de geofferde schijf weer terug.

47... 23-28 48.33x22 11-17 49.22x11 16x7 50.38-32! 7-12 51.37-31 21-26 52.31-27 12-18 53.49-43 19-23 Zwart moet wel loslaten.

54.20-14! 15-20 55.14x25 29-33?

Zie diagram 1

44... 14-19?!

Veiliger is 44... 15-20, ook al moet zwart na 45.49-44 14-19

Na 55... 18-22! 56.27x18 23x12 (57.32-27 12-18! enz.) was het nog juist remise geweest.

56.43-39! 33x44 57.50x39 23-29 58.39-34! 29x40 59.35x44 18-22 Niet beter is 59... 18-23(?) 60.44-39! +. En op 59... 24-29 had wit gewonnen door 60.25-20! (maar vooral niet 60.44-39? 18-22! 61.27x18 26-31 62.32-27 31x13 63.25-20 wegens 63... 13-19! 64.20-15 19-23 65.15-10 23-28 66.10-4 28/29-33 =) 60... 18-22 61.27x18 26-31 62.32-27! (opnieuw de enige) 62... 31x13 63.20-14/15 29-33 64.14/15-10 gevolgd door 10-4-10-15 +.

60.27x18 26-31 61.18-12! 31-36 62.12-7! 36-41 63.7-1!

Maakt de remise-dreiging 41-46-23 annex 65... 24-30 onschadelijk.

63... 41-47 64.32-27 47-38 65.27-22 38-21 66.44-40!

Alleen zo! Maar nu Heusdens zijn onderste schijf veilig aan de rand (35) gaat parkeren, is zwart zonder serieuze tegenkans. Weitsman gaf zich dan ook terecht gewonnen.

Van Heusdens' overwinning op de Litouwer Edvard Boezjinski bespreek ik noodgedwongen slechts het beslissende fragment.

Zie diagram 2

Op fraaie wijze strafte Heusdens Boezjinski's laatste zet 38... 9-14? af: 39.35-30!!

Dit 'geschenk' mag zwart onder geen beding aannemen: na 39... 20-24? 40.38-33! 24x35 41.33-29 enz. wordt hij positioneel overspeeld.

39... 8-12 40.39-33! 23-29

En nu faalde 40... 20-24?? uiteraard op 41.37-31! en 42.22-18 +.

41.34x23 25x34 42.23-18!! 12x23 43.33-29! 3-8 44.29x9 14x3 45.37-31!

Of ook meteen 45.22-18! Maar van diezelfde infiltratie in het hart van de vijandelijke stelling gaat na de tussenzetten 45.37-31 21-26 niet minder grote kracht uit. En ook na het vervolg (45.37-31) 45... 8-12 46.31-26! 3-8 47.26x17 12x21 is de aanvalsactie 48.22-18! 19-24 49.28-23! en 50.27-22 beslissend.

Vandaar dat Boezjinski zijn toevlucht tot een als tijdelijk bedoeld offer neemt: 45... 34-39 46.31-26 20-24 47.26x17 8-12 48.17x8 3x12 Met de tactische rechtvaardiging 49.38-33? 19-23! Maar ook deze klip weet Heusdens te omzeilen: 49.22-18! 12x23 50.38-33! 39-43 51.48x39 16-21 De laatste strohalm.

52.27x16 23-29 53.32-27! 29x38 54.39-33! 38x29 55.16-11 Het klopt allemaal wonderschoon voor wit: na 55... 29-34 56.11-7! 34-39 57.7-2! verplicht de dreiging 58.28-23 + tot het kansloze 57... 24-30 58.2x35 39-43 59.27-21 enz.

55... 24-30 56.11-7 19-23 57.28x19 29-33 58.7-1!

Door de diagonaal 1/45 te bezetten, degradeert Heusdens zwarts onderste twee schijven tot figuranten, terwijl hij zelf niet meer van tweede en -uiteindelijk -zelfs derde dam is af te houden.

58... 33-38 59.27-21 38-42 60.19-13 42-48 61.13-9 15-20 62.21-16 Zwart geeft het op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden