Commentaar

Het ministerie van Veiligheidskramp moet snel veranderen

De avonturen met het bonnetje zijn symptomatisch voor een ministerie waar van alles mis mee is.

Rutte bij debat over Teevendeal. Beeld ANP

Een vreselijke dag, vond VVD-fractieleider Halbe Zijlstra, nadat zijn partijgenoot-bewindslieden Ivo Opstelten en Fred Teeven de handdoek in de ring hadden gegooid. Het gat was te groot tussen het bedrag dat minister Opstelten de Kamer vorig jaar had voorgehouden en de werkelijkheid van de 'deal' met drugsbaron Cees H. En de minister had te lang volgehouden dat er geen informatie was over de hoogte van het bedrag. Een klassieke bananenschil is de twee VVD'ers fataal geworden. Een vreselijke dag dus voor Opstelten en Teeven, die je een heroïscher afscheid zou toewensen.

Geschaad vertrouwen

Dat gezegd zijnde, is de schade toch behoorlijk. Om te beginnen aan de politiek als bedrijf. Hoe heeft deze kwestie zo lang kunnen doorzieken, met een minister die vertrouwen vroeg op grond van een rekensom die niet bleek te kloppen. Daarna een onderzoek instelde dat niets opleverde. Terwijl een wakkere journalist van Nieuwsuur wel aan het juiste bedrag bleek te kunnen komen. En dan was er de staatssecretaris die in een vorig leven als officier van justitie de deal had gesloten waarvoor hij zijn eigen minister kennelijk niet kon of mocht waarschuwen.

Dit is niet uit te leggen en bevordert vooral het vertrouwen niet. Moeten wij bijvoorbeeld nog geloven dat de telefoontap van het gesprek tussen dezelfde Fred Teeven en de van corruptie verdachte VVD'er Jos van Rey ongelukkigerwijze is gewist? Zo komen we op de tweede en grootste schadepost, het ministerie van Veiligheid en Justitie. Daar was 'het bonnetje' al die tijd onvindbaar. Van oudsher is Justitie voor bewindslieden een politieke achtbaan, met risicofactoren als bolletjesslikkers en ontsnapte tbs'ers. Dat is niet beter geworden sinds het een mammoet-departement van Veiligheid en Justitie werd. De avonturen met het bonnetje zijn symptomatisch voor een ambtelijk apparaat dat vaker excelleerde in gebrek aan transparantie, van de aanpak van jihadisten tot de zelfmoord van de asielzoeker Dolmatov en het onderzoek naar de topambtenaar Demmink. Bij het ministerie van Veiligheidskramp moet snel iets gebeuren.

Verlies van een trouw minister

Ook voor de minister-president was het een vreselijke dag. Mark Rutte verliest in Ivo Opstelten een voormalig beschermheer en een trouw minister. Rutte loopt ook zelf averij op. In het AD van afgelopen zaterdag stak hij nog op ruttiaanse wijze de loftrompet over Opstelten. 'Ivo hoort tot de beste mensen die we hebben. Hij zit er bovenop. Full focus. Dag en nacht.' Let wel, deze uitspraak is van drie dagen nadat Nieuwsuur had bericht dat de deal van 1,2 miljoen waarover Opstelten het eerder had gehad, 4,7 miljoen bleek te zijn. Je hoeft niet dag en nacht op het Binnenhof te bivakkeren om te weten dat dit niet het scherpste inzicht is van de minister-president.

Mark Rutte is een mensenvriend. Dat siert hem maar in de politiek misschien iets minder. Hij is trouw, steunt zijn makkers door dik en dun. Nog maar een paar weken geleden brak hem de vorige bonnetjesaffaire op, van VVD-Kamerlid Mark Verheijen. Eerder verbond hij ziel en zaligheid aan zijn andere beschermheer, Uri Rosenthal. Aan hem bewaart het ministerie van Buitenlandse Zaken beslist geen goede herinneringen.

Nu moet Rutte op een hoogst ongelukkig moment afscheid nemen van minister Opstelten, vlak voor de verkiezingen. Ook voor Rutte is dit een nare smet op het blazoen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden