Bellen metonze correspondent latijns-amerika

‘Het metro-ongeluk in Mexico-Stad vond gelukkig niet plaats tijdens de spits, want dan is het ongelooflijk druk’

In Mexico-Stad vond maandagavond een groot metro-ongeluk plaats, dat aan minstens 23 mensen het leven heeft gekost. De Volkskrant belt met correspondent Joost de Vries, die in Mexico-Stad zijn standplaats heeft.

Het viaduct waarover de metro reed stortte deels in, waarna het samen met enkele metrostellen op de weg eronder viel. Beeld Getty Images
Het viaduct waarover de metro reed stortte deels in, waarna het samen met enkele metrostellen op de weg eronder viel.Beeld Getty Images

Wat is er precies gebeurd op deze metrolijn?

‘Er is een brug ingestort. De metro, die in dit deel van de stad bovengronds rijdt, stortte naar beneden op het verkeer. 23 mensen zijn omgekomen, ongeveer tachtig mensen liggen in het ziekenhuis. Het ongeluk vond gisteravond tegen half elf plaats op lijn 12 oftewel de ‘gouden lijn’ – alle metrolijnen hebben een kleur. Deze metro gaat tussen het zuiden en het zuidoosten van de stad, waar de wijk Tláhuac ligt. Dat is vrij ver van waar ik zelf woon. Vroeger was dit een landelijk gebied, tegenwoordig is het een buitenwijk van de metropool. Veel mensen die hier wonen, reizen naar de stad om daar te werken.

‘De lijn is in 2012 geopend, maar lag in 2014 en 2015 stil, omdat er iets mis was met de rails. Maar het lijkt erop dat nu een pilaar is ingestort, waarna twee wagons naar beneden zijn gedenderd. Ik zag een foto, van boven genomen, waarop je ziet hoe het spoor doorloopt, als een wankele touwbrug. Maar het beton eromheen is weggevallen. Je hebt in Mexico-Stad veel van dit soort constructies met betonnen pilaren eronder, zoals bepaalde verkeersaders. Je gaat ervan uit dat het solide is. Inmiddels zijn de reddingswerkzaamheden afgerond. Het bergen van de wagons duurt tot de middag.’

Geopend in 2012? Dan is het een vrij nieuwe metrolijn. Wat is er bekend over de oorzaak?

‘President López Obrador heeft een onderzoek aangekondigd, waarbij de onderste steen boven moet komen. De nadruk ligt vooralsnog op transparant en onafhankelijk onderzoek. Naast de Mexicaanse justitie wordt een onafhankelijk internationaal onderzoeksbureau ingeschakeld, zei burgemeester Claudia Sheinbaum. Volgens Sheinbaum vindt dagelijks controle en onderhoud plaats. Als er risico was op instorting zou dat meteen gemeld zijn. Verder wilde ze dus niet speculeren.

‘Deze metrolijn was een prestigeproject van de vorige burgemeester, Marcelo Ebrard. Hij is nu minister van Buitenlandse Zaken. Hij heeft inmiddels ook gereageerd op het aangekondigde onderzoek: ‘Wie integer handelde, hoeft niets te vrezen’.’

Wat voor impact heeft het ongeluk op de mensen in Mexico-Stad?

‘Het is niet voor het eerst dat er een metro-ongeluk plaatsvindt in de stad. Vlak nadat ik hier begon als correspondent, begin vorig jaar, was er ook een ongeluk. Ik schrok daarvan, maar veel mensen in mijn omgeving niet. Daarbij kwam weliswaar slechts één iemand om het leven. De omvang van de ramp is nu een stuk groter.

‘Maar de dood is in Mexico meer een gegeven in het dagelijks leven dan bij ons. In het noorden van het land worden bijvoorbeeld met enige regelmaat massagraven gevonden. Het aantal coronadoden is ook groot: tijdens de vorige piek in januari zo’n 1.500 à 2.000 mensen per dag. Mensen zullen het over dit ongeluk hebben, maar in de loop van de dag zakt het nieuws weer weg. Het zal geen datum zijn die in het collectieve geheugen gegrift blijft, zoals ’85 nog steeds staat voor de grote aardbeving van dat jaar.

‘Je ziet dat het voor veel mensen ook een praktisch probleem is. Naast begrip is er frustratie. De gemeente heeft ruim 490 vervangende bussen ingezet. Op de nieuwssite Milenio las ik een citaat van een zekere Carlos, die nu flinke vertraging oploopt richting zijn werk. ‘Normaal gesproken ben ik een uur onderweg, nu waarschijnlijk 2,5. Als ik niet op mijn werk verschijn, krijg ik een sanctie.’’

Maken veel mensen gebruik van de metro?

‘Ja. Het late tijdstip van het ongeluk is denk ik een kleine meevaller. Hoewel er veel doden en gewonden zijn gevallen, was het minder druk dan tijdens de spits. Het metronetwerk in Mexico-Stad is namelijk ongelooflijk druk. En groot. Er zijn twaalf lijnen, na de metro van New York is het de grootste in Noord-Amerika. Vrijwel de hele stad is ermee te bereizen. Een kaartje kost 6 pesos, ongeveer 25 eurocent. Iedereen van de middenklasse tot de onderklasse maakt er gebruik van, met name mensen die in de buitenwijken wonen en werken, zoals schoonmakers, bouwvakkers of straatverkopers.

‘De drukte tijdens het spitsuur heeft legendarische proporties. Er is een liedje van de Mexicaanse band Café Tacuba waarin de zanger beschrijft hoe hij al maanden vastzit in de metro; het is er zo druk dat iedere keer dat hij uit probeert te stappen, niet door de mensenmassa heen weet te komen. Hij overleeft op snoepjes en chocolade die hij van straatverkopers in de metrowagons koopt. Ook een typisch verschijnsel van de Mexicaanse metro.’

En is het nu ook zo druk, tijdens corona?

‘In het eerste kwartaal van 2020, net voor corona, waren er 400 miljoen reizen met de metro. Afgelopen kwartaal was dat gehalveerd. Maar dat zijn nog steeds 200 miljoen check-ins in drie maanden tijd. In het gebied dat de metro beslaat, wonen 10 miljoen mensen. Met gemiddeld zo’n 2 miljoen reizen per dag is dat een enorm percentage. Dit illustreert in het klein waarom corona zo huishoudt in Latijns-Amerika. Heel veel mensen kunnen namelijk niet binnenblijven of thuiswerken. Ze hebben evenmin geld voor een auto. Voor hun levensonderhoud zijn ze afhankelijk van het openbaar vervoer.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden