Het manifest van Nix

HUN BOEKJE heet Niet Nix, maar als de schrijvers hun eigen verlangens ('politici moeten leren relativeren, twijfels bloot te geven') nóg serieuzer hadden genomen, had hun 'liefdesverklaring' aan de PvdA, niet die van nu, maar die van straks, beter anders kunnen heten....

Een Manifest van Nix zou wel een aardige, ironische titel zijn geweest. Er moet, betogen zij immers, vaker en harder gelachen worden in het politieke bedrijf. 'Weg met tobberigheid, de verzuring en de drammerigheid', aldus hun antwoord aan de zittende klasse die, tot hun leedwezen, al sinds '68' de dienst uitmaakt.

Niet Nix is dus vooral een cultuurkritiek op het politieke bedrijf, dat 'vrolijker en vrijzinniger' moet worden. Maar ook programmatisch is het de jeugdige PvdA-rebellen ernst, al loopt rijp en groen daarbij nogal door elkaar.

Groen, want onrijp, en paradoxaal genoeg zelfs ouderwets sociaal-democratisch, zijn bijvoorbeeld hun ideeën over het onderwijs. Dat verandert onder Nix in één grote middenschool. Met leerplicht beginnend vanaf het tweede levensjaar, plus de strenge vermaning permanent te blijven leren gedurende de rest van uw aardse bestaan.

Daarachter gaan nobele doelstellingen schuil (achterstandbestrijding onder allochtonen, aansluiten op het niveau van leerlingen), maar is het niet een tikje aanmatigend peuters al vanaf hun tweede levensjaar in de onderwijsfabriek te willen persen? Zijn ouderlijke zorg, opvoeding en liefde dan zo weinig waard?

Veel aardiger is de prikkelende van 'mainport naar brainport' gedachte die Niet Nix ontvouwt. Nederland moet andere accenten leggen. Iets minder Randstad en wat meer ontwikkeling in de rest van het land. Veel meer natuur en veel minder asfalt. En bovenal een economische structuur waarin niet distributie maar kennis als de belangrijkste toegevoegde waarde wordt beschouwd.

Wel is daarbij de kanttekening op zijn plaats dat de PvdA-rebellen weinig gevoel hebben voor die delen van de samenleving die niet permanent betrokken willen, of kunnen, zijn bij de rat race om high tech-prestaties. Niet iedereen leeft om te leren en te presteren, een beetje ontspannen samenleving kan ook geen kwaad.

Dat neemt niet weg dat Niet Nix een volwassen politiek-cultureel manifest is geworden. Waarvan de PvdA veel plezier kan hebben. Als zij tenminste bereid is ruimte te maken voor dit, in veel opzichten, verfrissende geluid.

Scheidend PvdA-voorzitter Rottenberg, peetvader van Nix, heeft daarmee een begin gemaakt. Zijn opvolger zal daar wel mee willen doorgaan. Nu de traditionele (partij)politiek steeds meer burgers onverschillig laat, mag deze liefdesverklaring in elk geval niet onbeantwoord blijven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden