Het maakt echt uit naar welke school je je kind stuurt en niet zo'n beetje

Een oplossing lijkt nog niet in zicht

Veel ouders vermoedden het al, maar nu staat het zwart op wit: het maakt uit naar welke school hun kind gaat. Daarmee loopt de druk op om de juiste schoolkeuze te maken. Ook dreigt kansongelijkheid.

Openbare basisschool de Dromedaris in Beuningen Beeld Ma

Dezelfde leerling kan op de ene basisschool op een vwo-advies uitkomen en op de andere op een vmbo-g/t advies. Op middelbare scholen met vergelijkbare leerlingenpopulaties slaagt op de ene school 100 procent van de scholieren voor het examen en op de andere 75 procent.

Dat blijkt uit onderzoek van de Onderwijsinspectie, die voor het jaarlijkse rapport De Staat van het Onderwijs voor het eerst uitgebreid heeft gekeken naar de verschillen tussen scholen. Dat de kwaliteit wisselt, laat zich raden, maar dat de verschillen zo groot zijn, is pijnlijk. Ook voor de Onderwijsinspectie zelf was dat een 'verrassing', zegt inspecteur-generaal Monique Vogelzang.

'De school doet ertoe', zegt Theo Wubbels, emeritus hoogleraar onderwijswetenschappen aan de Universiteit Utrecht. 'Een deel van de ouders denkt nu nog bij het uitkiezen van een basisschool: als mijn kind het leuk heeft, komt het wel goed. Dat is dus niet zo.'

Daarbij lijken de kwaliteitsverschillen de komende tijd eerder groter dan kleiner te worden. Uit het rapport van de inspectie blijkt dat op scholen die hoog scoren, goede leraren rondlopen. Leraren die een baan zoeken kiezen liever voor scholen met een 'gemakkelijke leerlingenpopulatie'. Scholen met veel zwakke leerlingen, die goede docenten misschien nog wel harder kunnen gebruiken, hebben daardoor minder keuze. Nu het lerarentekort dreigt op te lopen, wordt dat probleem alleen maar groter.

De kansongelijkheid dreigt door de verschillen tussen scholen verder te groeien. Kinderen van hoogopgeleide ouders zijn in het voordeel. De selectie van een goedscorende school zal hen in de ingewikkelde cijferbrij van schoolcijfers beter af gaan.

Nu al zijn het vaak de hoogopgeleide ouders die de meest kritische selectie maken, zegt de in onderwijsongelijkheid gespecialiseerde socioloog Thijs Bol van de Universiteit van Amsterdam. 'Als ouders nog selectiever kijken, zullen de verschillen alleen maar groeien.'

Eenmaal op achterstand haalt een leerling dat moeilijk in, blijkt uit het onderwijsrapport. De inspectie volgde de schoolloopbaan van leerlingen die op een zwakke basisschool hebben gezeten. Na drie jaar in het voortgezet onderwijs, blijken ze nog altijd een half niveau lager te zitten dan leerlingen die naar een betere school gingen.

Een oplossing lijkt nog ver uit zicht. Verantwoordelijk minister Jet Bussemaker en staatssecretaris Sander Dekker wijzen nadrukkelijk naar de schoolbesturen. Zij moeten leren van goed scorende scholen.

De scholen wijzen op hun beurt terug naar Den Haag en vragen om meer geld. Volgens zowel de PO- en de VO-raad voor primair en voortgezet onderwijs zijn er investeringen nodig om de kwaliteit van scholen te verbeteren.

Bij de formatie van een nieuw kabinet komt misschien extra geld beschikbaar, maar de effecten daarvan zijn ongewis en niet snel zichtbaar. Tot die tijd staan ouders er alleen voor en zullen ze zich nog meer het hoofd breken over de juiste schoolkeuze voor hun kinderen.

Lees meer over het Onderwijsinspectierapport

Drie adviezen: zo kiest u de perfecte school voor uw kind

Het kiezen van de perfecte school is een hels karwei. De Volkskrant geeft drie adviezen.

Verschillen tussen scholen te groot: 'Talent gaat verloren'

De verschillen tussen scholen zijn te groot, constateert de Onderwijsinspectie. Volgens inspecteur-generaal Monique Vogelzang gaat daardoor veel talent verloren.

Zorgen bij inspectie en politiek: kwaliteitsverschil tussen scholen veel te groot

Het kwaliteitsverschil tussen scholen in Nederland is te groot. Dat concludeert de Onderwijsinspectie in haar jaarlijkse rapport De Staat van het Onderwijs.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.