Column

'Het lijkt een wanhoopsdaad: alsof Asscher de ultieme erosie vreest van ons cultureel erfgoed'

Een onderzoeksbureau zal over vijf jaar het beleid van Asscher en zijn participatiecontract evalueren en een journalist zal je komen vertellen dat de Asscher-doctrine van de muur kan worden gehaald, voorspelt columnist Lidy Nicolasen. 'Voorgoed bij de curiosa.'

Minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken en WerkgelegenheidBeeld anp

'Hoe kom ik hier in vredesnaam naar buiten', roep ik wanhopig naar de standhouder. Hij kijkt me glazig aan, dopjes in de oren, mond op kauwen. Ik realiseer me dat hij geen jota van mijn uitroep begrijpt. Tegen een vrouw verderop vraag ik kortweg 'Exit?' Zij haalt haar schouders op. 'Niet verstaan', zegt ze met een verontschuldigende glimlach. 'Logisch', denk ik, 'Oost-Europa.'

Ik ben voor het eerst van mijn leven op de Zwarte Markt in Beverwijk, tegenwoordig Bazaar genaamd. Van de oosterse markt waar kruiden, olijven en noten hoog liggen opgetast naast rijen glitterspul, ben ik beland tussen eindeloze rijen stands met schoenen, kleren, riemen, horloges, beeldjes, curiosa en troep voor Koninginnedag. Er tussenin een Hollandse boekenbeurs.

Contract
De beelden van de kleurrijke markt doemen weer op als Lodewijk Asscher een paar dagen laten met zijn plan komt nieuwkomers een contract te laten ondertekenen, een participatiecontract. De minister wil ze middels zo'n contract laten verklaren dat niemand op grond van geslacht, seksuele geaardheid of ras mag worden gediscrimineerd. Anders gaat het mis met de culturele integratie, is hij bang. De vrijblijvendheid is veel te groot en onze normen en waarden dreigen ondergesneeuwd te raken door groepen nieuwkomers die er vanwege hun religie wars van zijn en die groepsdrang niet schuwen om de eigen opvattingen te beschermen.

'Je moet in dit land wel jezelf kunnen zijn', zei Asscher en hij doelt vooral op mensen die religieuze fanatici of hun nazaten vrezen. Toch krijg ik plots visioenen van trotse medeburgers die boven hun bank thuis naast het verkeersdiploma, het diploma van de inburgeringscursus, het contract van Asscher en misschien ook nog een middenstandsdiploma hebben hangen. Allemaal gekocht op de zwarte markt in Beverwijk. Voor een beetje vernuftige medelander moet het appeltje-eitje zijn zo'n contract winstgevend te maken, naar de VOC-geest zoals geleerd op de inburgering.

Curiosa
Zou Asscher of iemand anders zich bezwaard moeten voelen? Welnee. Asscher is als een wezel, die takjes aansleept om zijn holletje almaar steviger te maken. Hij blijft takjes aanslepen, terwijl hij weet dat zijn holletje ook over vijf jaar niet robuust genoeg is. Een onderzoeksbureau zal dan het beleid evalueren en een journalist zal je komen vertellen dat de Asscher-doctrine van de muur kan worden gehaald. Voorgoed bij de curiosa.

Asscher doet zijn best. Voor politici is het lastig een deuk in een pakje boter te slaan, dus ben ik best bereid een eind mee te denken. Maar, zoals een collega op de redactie zei: Asscher nodigt uit tot lippendienst; je ondertekent alleen maar omdat je graag Nederlander wil worden. Een oplossing voor een haperende integratie biedt die handtekening absoluut niet, een garantie tegen homofoob geweld, jodenhaat of uitbuiting van vrouwen evenmin.

Naleving van de grondrechten, dat is wat Asscher vraagt, niets meer en minder. Elke Nederlander moet de Grondwet erkennen en respecteren, ook de nieuwe. Je moet niet alleen de taal spreken, weten wie straks de koning is of ergens in je leven van Rembrandt hebben gehoord, je moet ook weten dat zondigen tegen de Grondwet strafbaar is. Zo zijn de regels in een rechtsstaat. Maar ongewenst gedachtegoed uitbannen? Tja, daar helpt geen lieve moeder aan, laat staan het contract van Asscher.

Ultieme erosie
Het lijkt een wanhoopsdaad. Alsof Asscher de ultieme erosie vreest van ons cultureel erfgoed nu een nieuwe lichting Oost-Europeanen in aantocht is. De Kroaten staan in de wachtkamer, en het duurt niet lang meer of zij krijgen gezelschap van Bulgaren en Roemenen. Van hun zeden en moraal hebben we geen hoge pet op. Andere koek dan fanatieke geloofsprofeten. Identiteit bestaat bij de gratie van stereotypen, clichés of vooroordelen. We koesteren ze, om onszelf overeind te houden. Asscher zij getroost.

Achter netjes uitgestalde Zippo-aanstekers op de Bazaar Beverwijk staat een Nederlandse vrouw, onmiskenbaar. 'De bocht om, dan naar links en dan weer naar links en dan rechtdoor', zegt ze kordaat en ik volg haar route.

Lidy Nicolasen is redacteur van de Volkskrant. Iedere zaterdag schrijft zij een column voor Volkskrant.nl.




Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden