RechtszaakVoorbeschouwing

Het lijk wel Narcos in de polder: afpersing van Gelders bedrijf dat coke tussen de bananen vond

Het klinkt als een slechte aflevering van Narcos, maar dan gedraaid in de Nederlandse polder: een groente- en fruitbedrijf in het Gelderse Hedel dat tegen zijn zin verwikkeld raakt in een grootscheepse drugs- en afpersingszaak die gepaard gaat met bedreigingen, aanslagen en brandstichtingen tegen medewerkers.

Bananentransporten zijn populair onder Zuid-Amerikaanse drugssmokkelaars. Beeld
Bananentransporten zijn populair onder Zuid-Amerikaanse drugssmokkelaars.

Woensdag en donderdag staan vier verdachten terecht voor de rechtbank in Arnhem voor hun rol in een poging miljoenen euro’s af te persen van De Groot Fresh Group, een im- en exportbedrijf van groente en fruit met hoofdzetel in Hedel.

Het begint in mei 2017 als medewerkers van De Groot in Hedel 12 kilo cocaïne vinden in een lading bananen uit Zuid-Amerika. Het bedrijf meldt de vondst bij de politie. Een jaar later worden er opnieuw drugs gevonden in een container en in mei 2019 nog eens: 400 kilo cocaïne deze keer maar liefst. Een speciale politie-eenheid rukt uit om de partij drugs in beslag te nemen.

Na deze laatste vondst komen er dreigbrieven en sms’jes binnen bij De Groot. De afpersers eisen 1,2 miljoen euro contant en 1,5 miljoen euro in bitcoins, als genoegdoening voor de verloren drugs. Als het bedrijf niet betaalt, dreigen de afpersers een willekeurige medewerker te liquideren. Inschakelen van de politie zal met ‘extreem geweld’ beantwoord worden. Kort hierna worden twee mannen gearresteerd, op basis van telefoongegevens.

Daarna begint de ellende voor De Groot pas echt als medewerkers doelwit worden van een reeks aanslagen en brandstichtingen. Mede in de hand gewerkt, zo blijkt later, doordat het Openbaar Ministerie een adressenlijst van (oud-)werknemers in het strafdossier heeft opgenomen, waarin ook de verdachten inzage hebben.

Handgranaat

In januari dit jaar vindt een krantenbezorgster in Kerkdriel een handgranaat bij de voordeur van een appartementencomplex. De granaat staat op scherp. Aanvankelijk wordt gedacht dat de aanslag gericht is tegen de burgemeester die in het complex woont. Later blijkt dat een van de directeuren van De Groot (de zoon van een van de twee eigenaren) er ook een appartement heeft.

In juni stichten onbekenden brand bij woningen in Kerkdriel en Tiel. Bij een huis in Rosmalen gaat een vuurwerkbom af, op twee huizen in Kerkdriel word geschoten, in Breda gaat een auto in de vlammen. Bij alle slachtoffers gaat het om (oud-)medewerkers van De Groot.

Het voorlopige dieptepunt wordt bereikt wanneer eind november in Hedel twee mensen gewond raken als hun huis in brand wordt gestoken; zij kunnen nog net op tijd uit het raam springen. Burgemeester Henny van Kooten van Maasdriel maakt zich ernstige zorgen. ‘Deze criminelen deinzen nergens voor terug. Een mensenleven lijkt niet meer te tellen.’

Alles duidt erop dat De Groot Fresh Group, buiten eigen medeweten om, verwikkeld is geraakt in een drugssmokkelzaak. Tegen het bedrijf zelf is nooit enige verdenking gerezen, benadrukt advocaat Taco van der Dussen die optreedt als woordvoerder van het bedrijf. ‘Tegen medewerkers ook niet.’ Sinds het begin van de afpersingszaak wordt het bedrijf door de politie beveiligd.

De vier verdachten (drie mannen en één vrouw) die in Arnhem voor de rechter moeten verschijnen, staan terecht wegens poging tot afpersing. Onduidelijk is of zij ook betrokken zijn bij de brandstichtingen. Voor de aanslag met de handgranaat heeft de politie in juni een andere verdachte gearresteerd. Die zit nog steeds vast.

Het zou kunnen gaan om ‘gelegenheidsafpersers’, aldus advocaat Van der Dussen: criminelen die in de publiciteit iets hebben opgevangen over de cocaïnevondsten bij De Groot en daar een slaatje uit willen slaan. ‘Uit niets blijkt dat zij ook iets te maken hebben met de drugssmokkel.’

Bananentransporten

Bananentransporten zijn populair onder Zuid-Amerikaanse drugssmokkelaars. Ecuador, Colombia en Costa Rica zijn grote bananenexporteurs. Dat zijn ook landen waar de drugshandel bloeit. In augustus dit jaar werden in de haven van Rotterdam twee grote partijen cocaïne ontdekt (een van 743 en een van 1.100 kilo) in ladingen bananen uit Ecuador. Nog afgelopen weekend onderschepte de douane in de haven van Vlissingen 50 kilo cocaïne in een partij bananen, ook uit Ecuador.

De Groot is een in 1930 opgericht familiebedrijf dat handelt in groenten en fruit uit de hele wereld. Het bedrijf met vestigingen in Hedel, Breda en Groot-Brittannië heeft 250 medewerkers in dienst. Een specialiteit zijn bananen waarvoor in Hedel en Breda speciale rijpingscellen zijn gebouwd.

Een woordvoerder van De Groot zei twee jaar geleden tegen de NOS dat bananen zo populair zijn bij drugssmokkelaars, omdat het om bederfelijke waar gaat. Daardoor staat er bij de douane enige druk op om de goederen snel door te laten. ‘Het is een versproduct. Dat kun je niet een week in de haven laten staan voor inspectie.’

Als het klopt dat de verdachten die deze week voor de rechter komen, niets van doen hebben met de brandstichtingen, dan zou dat betekenen dat de daders nog op vrije voeten zijn, aldus advocaat Van der Dussen die het bedrijf ook vertegenwoordigt in de rechtszaak. ‘Dat zou nog erger zijn.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden