Het leven onder de kaasstolp

Zeventien jaar geleden zat ik in de gemeenteraad van Leiden, en ik herinner me dat ik de berichtgeving in de Leidse Courant altijd redelijk accuraat vond, behalve als het ging om de onderwerpen waar ik zelf verstand van had, dan klopte er geen snars van....

Dat hij dat zou doen, was geen complete verrassing voor me. Ik werd dinsdagmiddag gebeld door Schuyt, die zei dat hij me in een column erop zou aanspreken dat ik de discussie over de voor- en nadelen van klonen ontliep. Ik had immers een stukje geschreven 'Teveel eer', waarin ik zei dat de Raëlianen, die zonder bewijs beweren mensen gekloneerd te hebben, teveel media-aandacht kregen. En Schuyt vond dat te gemakkelijk, je kon toch best de argumenten voor en tegen klonen wisselen.

Maar dat heb ik ook gedaan, zei ik. Ik heb nog de vorige week een half uur bij B & W hierover gepraat, ik heb er eerder mijn Buitenhof tv-column aan besteed. Dat heb ik niet gezien, zei Schuyt beteuterd. Hij zat kennelijk vlak voor zijn deadline, en had geen trek meer om zijn tekst aan te passen. En, zei ik, ik heb er in mijn boek Leven uit het lab hoofdstukken aan gewijd (Schuyt niet gelezen). Ik heb er interviews over gegeven (in het AD, in De Groene, komende week in een lang artikel van Thijs Broer in Vrij Nederland). Maar Schuyt had het allemaal niet gelezen; hij had een leuk stukje liggen ('Het kloontjesvolk'), en je moet een goed verhaal niet kapot checken: hij heeft het geplaatst.

Dus verscheen eergisteren: 'Plasterk onttrekt zich aan zijn verantwoordelijkheid als deskundige wetenschapper'. Dat is geen gering verwijt. Het komt van professor Kees Schuyt, die prominent lid is van de WRR, de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, dus ik kan het niet negeren.

Het artikel heeft iets parmantigs: 'Daarom zwengel ik maar de discussie aan over de pro's en contra's van het klonen van mensen'. Leest Schuyt wel eens een krant, ziet hij ooit tv? Je struikelt over de discussies over de pro's en contra's van klonen, daarvoor zit echt niemand te wachten op een socioloog die door zijn onderwerpen heen is. Je moet heel wereldvreemd zijn om na het schaap Dolly en doctor Antinori al die discussies gemist te hebben. Er is op verzoek van minister Borst een maatschappelijke discussie geweest, het Rathenau Instituut heeft er dikke rapporten over geschreven, er zijn dozijnen congressen aan gewijd. De argumenten die Schuyt te berde brengt zijn al duizend maal gewisseld, alleen is zijn bijdrage minder geïnformeerd.

Neem dit argument: 'Het gebruik van stamcellen voor therapieën is inmiddels bijna aanvaard, maar de grote vraag is of je mensen mag maken uitsluitend ten behoeve van andere mensen.' Schuyt fietst hier langs de essentie heen: zijn zeer vroege embryo's mensen? Ik meen van niet: in mijn ogen, en die van de meeste biologen en ook ethici die zich hierover buigen, zijn de eerste klompjes van honderd cellen geen mensen, maar zijn het mensen in wording. Inderdaad, je kunt met de paus van Rome zeggen dat direct na de bevruchting sprake is van een volwaardig mens. Maar als je dat zegt, dan vind je abortus moord, dan vind je gebruik van het spiraaltje moord, en dan vind je elke IVF moord (immers voor IVF worden meerdere bevruchtingen uitgevoerd, en een deel van de embryo's wordt ingevroren voor het geval de eerste terugplaatsing niet slaagt, en weggegooid als het wel slaagt).

De paus vindt dat inderdaad allemaal moord, maar Schuyt niet, en daarom is het van hem een ondoordacht gelegenheidsargument. Het staat er vol mee. Schuyt citeert de Engelse geneticus Richard Dawkins op onjuiste wijze, en ik verwed er graag een boekenbon om dat hij de boeken niet gelezen heeft van de man wiens naam hij zo losjes laat vallen. (The Selfish Gene en The Blind Watchmaker zijn voor de geïnteresseerde leek goed te lezen).

De volgende keer dat Schuyt iemand verwijt dat hij een discussie ontloopt, moet hij eerst zijn huiswerk doen. Het valt niet mee om al het media-aanbod bij te benen, maar dan moet je iemand niet iets verwijten. En overigens: zelfs als je nooit een krant of tv ziet, ik heb voor de grap even het internet geraadpleegd. Je zoekt op Google onder mijn achternaam en het trefwoord 'klonen': ik kom 76 hits tegen. Nu maar hopen dat er bij de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid iemand werkt die Schuyt kan uitleggen hoe het internet werkt.

Ik heb altijd de indruk dat Kees Schuyt een wijs, belezen en geïnformeerd man is. Nu hij een keer schrijft over een onderwerp waar ik dat kan checken, valt dat tegen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.