Het Lekke Huis: hoe kwamen Trump jr.'s mails bij The New York Times?

Personeelstekort, wantrouwen en onderlinge machtsstrijd

Steeds weer weten Amerikaanse kranten anonieme bronnen aan te boren uit de omgeving van president Trump. Die doet het af als 'fake news', maar dat verweer voldoet niet meer.

Eerdere lekken maken Trump zo achterdochtig dat hij mobiele telefoons van medewerkers laat controleren om te zien of ze met de pers hebben gepraat of apps hebben waarmee je boodschappen kunt wissen. Beeld epa

Opnieuw lekt het Witte Huis als een mandje. Met hulp van bronnen in het Witte Huis wist The New York Times dinsdag de hand te leggen op een vernietigende reeks e-mails waarin Donald Trump jr., de zoon van de Amerikaanse president, gretig ingaat op een aanbod hem informatie van de Russische regering te geven die schadelijk zou zijn voor Hillary Clinton.

Na de onthulling van The New York Times zag Trump jr. zich gedwongen de hele e-mailwisseling vrij te geven. De vraag is: hoe kwamen de mails bij de krant terecht? Wie zit er, nota bene in het hoofdkwartier van de president, achter die lekken naar de pers of, zoals Trump het zou noemen: de 'fake media'?

'Het kunnen allerlei mensen zijn; het Witte Huis staat onder enorme druk', zegt hoogleraar Frederic Lemieux, specialist op het gebied van de veiligheidsdiensten aan de Georgetown University in Washington. 'Het Witte Huis zit heel krap in zijn personeel. Er zijn allerlei vacatures die nog moeten worden vervuld. Daardoor hebben veel medewerkers meerdere petten op, met als gevolg dat het heel moeilijk is de informatie in afgescheiden hokjes te houden. Ze zien informatie die eigenlijk niet voor hun ogen bestemd is.'

Van de medewerkers die het Witte Huis onder president Obama bevolkten zijn er niet veel meer over, maar ook al is het gros van het personeel door Trumps vertrouwelingen aangenomen, niet iedereen is volgens Lemieux even loyaal. 'Sommige medewerkers zijn vooral loyaal aan het instituut, niet noodzakelijk aan president Trump zelf. Zij zijn niet heel erg gemotiveerd om Trump in bescherming te nemen.'

Sfeer van wantrouwen

Aanvankelijk zaten de lekken vooral bij de FBI en de inlichtingendiensten die Trump tegen zich in het harnas had gejaagd met zijn neerbuigende opmerkingen over hun 'nep-rapporten' over de Russische inmenging in de Amerikaanse verkiezingen. De laatste tijd is het Witte Huis steeds vaker de bron van de onthullingen.

'Er heerst een sfeer van wantrouwen', zegt Lemieux. 'Veel medewerkers zijn bezig advocaten in te huren, omdat ze de bui al zien hangen: zo meteen worden zij ook aan de tand gevoeld door speciaal aanklager Robert Müller. Dan ontstaat een klimaat waarin mensen zichzelf proberen te beschermen en misschien beginnen te lekken naar de pers. Ze zijn bang dat ze erop worden betrapt dat ze dingen zitten te verdoezelen.'

Daardoor wordt het volgens Lemieux ook steeds moeilijker personeel aan te trekken voor de openstaande posities. 'Veel mensen zijn bang dat zij worden meegesleept door alles wat er gebeurt en in de netten van Müller terecht zullen komen.'

Machtsstrijd

De hoeveelheid lekken waarmee Trump te kampen heeft, is volgens Lemieux niet te vergelijken met voorgaande presidenten. 'Zelfs onder president Bush jr. was het veel minder, hoewel zijn beleid heel omstreden was - zoals de Patriot Act die de inlichtingendiensten uitgebreide bevoegdheden gaf mensen in de gaten te houden'.

Trump en zijn vertrouwelingen klagen dat de lekken het werk zijn van wat zij de 'Deep State' noemen, de traditionele machtsstructuren van de elite die zich verzetten tegen de pogingen van Trump 'het corrupte moeras van Washington' droog te leggen. Maar volgens Lemieux zijn er ook in het Witte Huis mensen die verontrust zijn over de manier waarop Trump op alle bedreigingen reageert. Vooral de botte manier waarop hij FBI-chef James Comey aan de kant zette, heeft veel onrust veroorzaakt. 'Als de normale kanalen om je ongenoegen te uiten zijn geblokkeerd, neemt het gevaar toe dat iemand naar de pers stapt'.

De voortdurende lekken zijn volgens Lemieux mede het gevolg van de machtsstrijd in het Witte Huis tussen verschillende clans, zoals de uiterst rechtse vleugel onder leiding van Steve Bannon, de Trump-familieclan en de meer traditionele groep rondom nationale veiligheidsadviseur Herbert Raymond McMaster. 'Die gebruiken de pers om elkaars positie te ondermijnen.'

Trumps medewerkers doen hun uiterste best de lekken te dichten. Af en toe worden de mobiele telefoons van medewerkers gecontroleerd om te zien of ze met de pers hebben gepraat of apps hebben waarmee je boodschappen kunt wissen. Trump is inmiddels zo achterdochtig dat alleen minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson bij zijn recente onderhoud met de Russische president Vladimir Poetin mocht zijn.

Trump kiest ook de aanval. Als een verhaal op anonieme bronnen is gebaseerd, kun je er vergif op innemen dat het 'fake' is, verzekerde hij in een tweet. Dat bleek nu toch niet het geval: uit vrees te worden beschuldigd van het belemmeren van de rechtsgang gaf Trump jr zijn e-mails vrij.

Zes andere geruchtmakende lekken uit de Trump-regering (tot nu toe)

Trump 'dreigt' Mexico met sturen leger VS en haalt uit naar premier Australië
2 februari 2017 - medium: The Washington Post

President Trump verliest volgens The Washington Post zijn geduld tijdens een telefoongesprek met de Australische premier Turnbull en gooit de hoorn op de haak. Net daarvoor had hij Turnbull gezegd dat hij al vier regeringsleiders aan de lijn had gehad, maar dat dit 'het slechtste gesprek' was. Trumps optreden tegenover een van Amerika's trouwste bondgenoten maakt een slechte indruk.

Bron: Anonieme medewerkers van het Witte Huis. Alleen nationaal veiligheidsadviseur Michael Flynn en politiek adviseur Steve Bannon zaten bij het telefoongesprek, maar waarschijnlijk hebben zij het doorverteld aan anderen.

Lees hier ons artikel terug.


Trumps adviseur Flynn onder vuur om voortijdig overleg met Russische diplomaat
10 februari 2017- medium: The Washington Post

The Washington Post onthult dat Trumps nationale veiligheidsadviseur Michael Flynn eind 2016 met de Russische ambassadeur Sergej Kisljak heeft gepraat over het mogelijk terugdraaien van de sancties die president Obama op de valreep tegen Rusland afkondigde. Kort daarna moet Flynn aftreden, omdat hij daarover tegenover vicepresident Mike Pence had gelogen.

Bron: 'regeringsfunctionarissen', vermoedelijk mensen bij het ministerie van Justitie of de FBI.

Lees hier ons artikel terug.

Trump op de foto met 'topspion' Poetin, maar Amerika mocht het niet zien
15 mei 2017 - medium: The Washington Post

The Washington Post onthult dat Trump uiterst gevoelige informatie over een spion in gebied van de terreurgroep Islamitische Staat heeft verklapt tijdens een onderhoud met de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov en ambassadeur Kisljak.

Bron: anonieme bronnen in het Witte Huis, die kennelijk het verslag van de bijeenkomst hebben gelezen.

Lees hier ons artikel terug.

Trump vroeg FBI Rusland-onderzoek te staken, bewijst memo Comey
16 mei 2017 - medium: The New York Times

The New York Times meldt dat president Trump FBI-chef James Comey voor diens ontslag gevraagd heeft het onderzoek tegen Michael Flynn te staken. Die onthulling veroorzaakt zoveel ophef dat het ministerie van Justitie er niet meer omheen kan een speciale aanklager te benoemen die de banden tussen de Trump-campagne en de Russen moet onderzoeken.

Bron: twee anonieme zegslieden die een memo hebben gezien waarin Comey de inhoud van het gesprek met Trump beschrijft. Later geeft Comey toe dat hij hun de memo heeft gegeven.

Lees hier ons artikel terug.

Trump alsnog zelf onderwerp van FBI-speurtocht naar Russische banden met zijn entourage
15 juni 2017 - medium: The Washington Post

The Post meldt dat speciaal aanklager Robert Müller een onderzoek instelt naar de zakelijke banden van Jared Kushner, de schoonzoon van president Trump en een van zijn voornaamste adviseurs, met de Russen. Kortom, het onderzoek van Müller komt steeds dichter bij de president.

Bron: anonieme regeringsfunctionarissen. Maar sommige commentatoren vermoeden dat Trumps ultra-rechtse adviseur Bannon achter dit lek zit.

Lees hier ons artikel terug.

Russische advocate ontkent Trump jr. belastende informatie over Clinton te hebben beloofd
10 juli 2017: medium: The New York Times

The New York Times meldt dat Trumps zoon, Donald jr., en schoonzoon Jared Kushner in de zomer van een gesprek met een Russische advocate hebben gehad. De vrouw zou belastende informatie over de campagne van Hillary Clinton hebben. Kushner en Trump jr. gingen erop in, hoewel ze ervan op de hoogte waren dat de informatie van de Russische regering kwam.

Bron: twee anonieme bronnen in het Witte Huis die een e-mail hebben gezien waarin stond dat de informatie van het Kremlin kwam.

Lees hier ons artikel terug.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.