Het lef van minister Kerry

Ik weet niet of minister van Buitenlandse Zaken John Kerry erin zal slagen om zijn twee grote doelen te bereiken: een Israëlisch-Palestijns vredesakkoord smeden en een detente bewerkstelligen met een Iran zonder kernwapens. Toch bewonder ik zijn vasthoudendheid en dat hij het lef heeft om niet op zeker te spelen. Ook bewonder ik zijn strategie: hij probeert een diplomatieke situatie te creëren die het onmogelijk maakt voor Israël, de Palestijnen en Iran om grote keuzen uit de weg te blijven gaan.


Kerry stelt Teheran voor de keuze: willen jullie een groot Noord-Korea worden of een Perzisch China? Als jullie je macht en invloed willen afmeten aan hoeveel kernwapens je kunt maken, dan kan dat, maar dan worden jullie een grote mislukte staat, vrijwel afgesloten van de rest van de wereld. Als jullie echter je grootheid willen afmeten aan het talent en de energie van de bevolking dan zullen jullie het verrijken van uranium anders dan voor beperkte onderzoeks- en energiedoeleinden moeten opgeven. Aan jullie de keus.


Tegen de Palestijnen zegt Kerry: jullie willen de eenheid van het Palestijnse volk in stand houden; jullie willen een onafhankelijke staat in de gehele Westelijke Jordaanoever met de hoofdstad in Oost-Jeruzalem; en jullie willen dat alle Israëlische soldaten en nederzettingen zo snel mogelijk helemaal verdwijnen. Ik kan waarschijnlijk 95 procent van de Westelijke Jordaanoever voor jullie regelen met stukjes Israël ter compensatie van de rest en een steunpuntje in Oost-Jeruzalem, maar dan moeten jullie je vijandigheid opgeven en waarschijnlijk ook die eenheid - omdat er nauwelijks sprake zal zijn van een terugkeer van vluchtelingen naar het Israël van vóór 1967. Ook zullen jullie nog minstens tien jaar Israëlische strijdkrachten moeten gedogen op defensieve posities in de Jordaanvallei. Ik weet dat dat een half ei is, maar het is beter dan een lege dop. Of je kunt nog eens honderd jaar wachten.


Tegen Israël zegt Kerry: jullie willen een Joodse staat, een staat in het hele Land van Israël en een democratische staat. Twee van de drie kunnen jullie krijgen. Jullie kunnen Joods zijn in het hele Land van Israël, maar dan niet als democratie, want de Arabieren op de Westelijke Jordaanoever en in Israël vormen dan een zo groot kiezersblok dat jullie daarmee je eigen graf graven. Jullie kunnen Joods en democratisch zijn, maar dan moeten jullie de Westelijke Jordaanoever opgeven. Of jullie kunnen democratisch zijn in het hele Land van Israël, maar dan kunnen jullie geen Joodse staat zijn (zie punt 1). Kies maar.


Dat is voor Israël geen eenvoudige keuze, gezien de onrust in de omringende Arabische landen. Kerry heeft het Pentagon een veiligheidsplan voor de Westelijke Jordaanoever en de Jordaanvallei laten opstellen dat zwaar leunt op satellieten en andere hoogtechnologische infrastructuur. Kerry probeert de veiligheidskwestie zo veel mogelijk van tafel te krijgen, zodat Israël moet kiezen voor ideologie of voor een werkbare vrede. Israëlische functionarissen beweren echter dat het plan ontoereikend is.


Geen enkele veiligheidsregeling is honderd procent onfeilbaar. Het enige wat dat wel is, in combinatie met de beste veiligheidsmiddelen, is dat je de Palestijnen een staat gunt die de moeite waard is om in stand te houden en ze te verrassen met een beetje vertrouwen - net zoals Nelson Mandela de Zuid-Afrikaanse blanken verraste.


De stand van zaken voorspelt weinig goeds. Er zijn weer steeds meer botsingen tussen Israëli's en Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever. Zonder overeenkomst kan de boel zomaar ontploffen. Daarbij is de voortdurende uitbreiding van Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever koren op de molen van de vijanden van Israël die de legitimiteit van de Joodse staat aanvechten.


Ik ben geen fan van die nederzettingen, maar ik ben ook geen fan van kleingeestige, eenzijdige boycots van Israëlische academische instellingen, zoals die vorige week werden aangekondigd door de American Studies Association.


Maar ik vrees voor Israël. Als Israël niet ophoudt met die waanzin van de nederzettingen en blijft weigeren om de Palestijnen een staat te gunnen op de Westelijke Jordaanoever, dan gaat het beantwoorden aan de karikatuur die zijn ergste vijanden schetsen.


Kerry probeert fatsoenlijke, zakelijke akkoorden te bereiken. De kans dat hij daarin slaagt is heel klein, maar ik heb grote bewondering voor zijn lef om niet op zeker te spelen.


© The New York Times


Vertaling: Leo Reijnen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden