'Het land schreeuwt om een volwaardige regering'

Het is een unicum, een debat in de Kamer over een stukgelopen formatie. Maar beter daar dan in de media, vindt Weisglas....

Van onze verslaggever Theo Koelé

'Beschamend'. Zo noemt Tweede-Kamervoorzitter Frans Weisglas de mislukking van de kabinetsformatie en de daaropvolgende verwijten over en weer van CDA en PvdA. 'Je speelt op een onverantwoorde manier met het vertrouwen van de kiezers'.

Vandaag spreekt de Kamer met de hoofdrolspelers in het politieke drama. Een debat over een stukgelopen kabinetsformatie is een unicum in de parlementaire geschiedenis, voorzover Weisglas weet.

In vak K, achter de regeringstafel, zitten de ex-informateurs Donner en Leijnse. Maar de meeste vragen uit de Kamer zullen afgevuurd worden op de partijleiders Balkenende en Bos, die als laatsten op de sprekerslijst staan. Het belooft een hard debat te worden. Het 'ouderwetse zwartepieten' - wie is de (hoofd)schuldige? - is al begonnen, verzucht Weisglas.

Maar hij ziet liever dat het debat plaatsvindt in 'zijn' Kamer dan in de media. 'Nu de formatie stuk is, moeten de betrokkenen maar eens uitleggen wat er is mis gegaan. Ik hoop op duidelijkheid. Ook over de positie van andere partijen. Er kan een louterende werking uitgaan van het debat. Althans, ik hoop dat iedereen beseft dat er nu heel snel een kabinet moet komen. Een kabinet van welke samenstelling dan ook.'

Bijna drie maanden zijn verloren gegaan sinds de verkiezingen, en Weisglas wordt op straat om de haverklap aangesproken op 'dat gedoe in Den Haag'. Weisglas: 'De mensen zijn geïrriteerd. Ze vinden het beschamend wat er gebeurt. Ik deel die mening.'

Wederom heeft het aanzien van de politiek 'een flinke knauw' gekregen, zei Weisglas zaterdag na zijn bezoek aan de koningin. Hij signaleert opnieuw het onbehagen onder de burgers dat zich manifesteerde in de opkomst van Fortuyn. 'Na de verkiezingen van vorig jaar leek de politiek de boodschap begrepen te hebben. Er kwam een kabinet dat paste bij de verkiezingsuitslag. Maar door interne ruzies bij de LPF ging dat al snel ten onder. Dat er nieuwe verkiezingen moesten komen, was een aanfluiting. Politici moesten de kiezers te hulp roepen omdat ze hun eigen problemen niet konden oplossen. 'De verkiezingen van dit jaar gaven een duidelijke richting aan: een kabinet van CDA en PvdA. De provinciale verkiezingen bevestigden de steun voor die partijen. Nu zijn we weer terug bij af. Nee, ik wil de schuldvraag niet beantwoorden. Ik houd beide partijen verantwoordelijk. Ik beoordeel slechts de uitkomst. Het gevaar dreigt dat kiezers zich weer afkeren van Den Haag.'

Sinds Weisglas vorig jaar gekozen werd tot Kamervoorzitter maakte de VVD'er zich meer dan eens zorgen over het aanzien van de politiek. Hij klaagde over 'spelverruwing' door toedoen van LPF-Kamerleden, en steunde een motie van wantrouwen tegen LPF-minister Nawijn die het Kamerwerk 'een groot ritueel' noemde.

'Maar dat waren incidenten, Haagse besognes. Wat er nu aan de hand is, is veel erger. Dat een kabinetsformatie lang duurt, hebben we vaker gezien. Maar in de huidige omstandigheden ligt het anders. Het land schreeuwt om een volwaardige regering. Gezien de economische problemen, gezien de internationale situatie.'

De afgelopen maanden kon Weisglas de voorzittershamer vaak al na korte vergaderingen neerleggen. Er was weinig werk, omdat een demissionair kabinet nu eenmaal veel gevoelige zaken voor zich moet uitschuiven. Zelfs de eigen noeste arbeid van de Kamer, zoals de enquête naar de bouwfraude, kreeg geen finale in de vorm van een debat met de regering.

Als informateur had minister Donner van Justitie de handen vol. Weisglas vindt het, bij alle 'droefheid' over de stukgelopen kabinetsformatie, een schrale troost dat Donner weer aan de slag kan als minister.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden