Het laatste residu van de Londense zelfkant

Wat de Wallen zijn voor Amsterdam, is Soho voor Londen. De Zweedse fotograaf Anders Petersen bewoog zich een paar maanden in een smoezelige subcultuur die rap aan het verdwijnen is.

Bestaat het oude Soho nog, de wijk van bohémien Londen? Carnaby Street, het middelpunt van de Swinging Sixties, is een veredeld verlengstuk van Oxford Street geworden. De Colony Room, waar kunstenaars plachten zich klem te zuipen, heeft enkele jaren geleden haar deuren gesloten. Sinds de even excentrieke als humeurige kastelein Norman Balon met pensioen is, hoeven onverhoede toeristen niet meer bang te zijn dat ze nog voordat ze iets kunnen bestellen uit The Coach & Horses worden gezet. Het aantal sekshuizen, waar geen prostituees maar 'modellen' werken, is door de jaren afgenomen. En wat is French House zonder laaghangende mist van sigarettenrook?


De Zweedse fotograaf Anders Petersen wist dat de Londense uitgaanswijk - net als het Wallengebied in Amsterdam en de Reeperbahn in Hamburg - de afgelopen jaren een puriteins-commercieel beschavingsoffensief heeft ondergaan. Tegelijkertijd hoopte en vermoedde hij dat er nog steeds taferelen zouden kunnen worden ontdekt die gelijkenissen vertonen met de smoezelige wereld in en rond het Hamburgse café Lehmitz, waar hij eind jaren zeventig de 250 foto's schoot die hem beroemd maakten. De omgeving kan worden schoongemaakt, de mens niet. Waar mensen zijn, zeker in de buurt van een tap, daar is poëtische droefenis - het thema van Petersens zwart-witoeuvre.


Petersen maakte zijn foto's tijdens een vier maanden durende verblijf in Soho. Hij was daar op uitnodiging van de Photographer's Gallery. Een deel van het werk bestaat uit vluchtige kiekjes van straattaferelen, bijvoorbeeld van een in de regen zittende bedelaar die genegeerd wordt door geüniformeerde schoolkinderen, of van een man die op acrobatische wijze aan een lantaarnpaal hangt. Een hoog Lehmitz-gehalte heeft de foto van een kroegganger die zijn hoofd op de ontblote schouder van een vrouw heeft verborgen, terwijl zijn hand op haar kruis rust.


Bij het maken van portretten is de 68-jarige Zweed op zijn vaste manier te werk gegaan: gesprekken aanknopen met typische Soho-personages op wie zijn spiedende oog is gevallen - op straat, maar vooral in kroegen. Om ze vervolgens zover te krijgen dat ze gaan poseren, zoals de zwaar getatoeëerde jongeman die met een ontbloot bovenlijf tegen een boom leunt op Soho Square en een jongedame die, zitten op (haar?) bed met haar rechtervoet een sigaret rookt. Symbolisch is de foto die hij vanuit een hitchcockiaans achterraam heeft genomen van een half ontblote jongeman in een raamkozijn. Het is alsof Petersen hier wilde zeggen: zie hier, de achterkant van Soho.


Anders Petersen: Soho; Mack; 124 pagina's; €45,00

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden